III SA/Wa 202/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 28 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2010 r. postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji R. Z. (dalej, jako strona bądź skarżący), pismem z 17 grudnia 2015 r, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] listopada 2015 r. w sprawie o podatek od towarów i usług. W skardze zawarł wniosek o "wstrzymanie na podstawie art. 61 § 3 ustawy o postepowaniu przed sądami administracyjnymi wykonania zaskarżonej decyzji w całości". W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący wskazał, że znalazł się obecnie w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W szczególności, nie uzyskuje on już dochodów z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, zaś egzekucja prowadzona z jego wynagrodzenia powoduje, ze otrzymuje jedynie połowę należnego mu wynagrodzenia. Zdaniem skarżącego, taka sytuacja stanowi zagrożenie dla stabilności finansowej jego rodziny i może doprowadzić do sytuacji, w której skarżący nie będzie w stanie utrzymywać ani siebie, ani rodziny. Co więcej, strona może zostać zmuszona do ogłoszenia upadłości konsumenckiej, co spowoduje dla niej znaczne straty i pogorszenie sytuacji życiowej całej rodziny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Należało oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd przyjmuje, że dyspozycją art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty zaskarżone jak i akty wydane w pierwszej instancji oraz akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z przywołanego przepisu wynikają dwa rodzaje obowiązków. Z jednej strony wskazany przepis obciąża wnioskodawcę ciężarem uprawdopodobnienia przesłanek w nim określonych. Z drugiej zaś nakłada na Sąd obowiązek dokonania wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego, dostępnej wiedzy oraz innych elementów, które pozwalają domniemywać, że wskazane okoliczności mieszczą się w hipotezie art. 61 § 3 P.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FZ 633/05; zob. też postanowienie siedmiu sędziów z 17 lutego 2014 r., II FPS 9/13, CBOSA). Przy czym ustawodawca szczegółowo i rygorystycznie wyznaczył podstawy wstrzymania wykonania decyzji, uzależniając tę możliwość od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wynika to z tego, że niewykonywanie ostatecznych aktów administracyjnych jest stanem niepożądanym, natomiast prawo wnoszenia skarg do sądu administracyjnego nie powinno zakłócać prawidłowego funkcjonowania procesu stosowania i realizowania norm prawa administracyjnego. Oznacza to zatem, że o wstrzymaniu wykonania decyzji sąd może orzec tylko wtedy, jeżeli wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo spowodowania szkody (majątkowej, a także niemajątkowej), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego: prawdopodobieństwo wystąpienia takich skutków powinien wykazać wnioskodawca. Jako uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania skarżący powołuje się na to, że uiszczenie zobowiązania w podatku od towarów i usług może zakłócić płynność finansową strony, zagrozić możliwości utrzymywania przez skarżącego rodziny, czy spowodować konieczność ogłoszenia "upadłości konsumenckiej", co jest przesłanką z art. 61 § 3 P.p.s.a. Skarżący zaznaczył, że uzyskuje zaledwie połowę swojego wynagrodzenia za pracę, ponieważ druga połowa jest zajmowana w trakcie egzekucji administracyjnej. Sąd badający wniosek strony o wstrzymanie wykonania wskazuje na okoliczność (prawną), że jest związany przepisami prawa (art. 61 § 3 P.p.s.a.) i ocenia jedynie, czy podane – ale też wykazane - przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W interesie strony skarżącej leży zarówno takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń, jak również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi, uwiarygadniającymi to, dokumentami: sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji jak też musi mieć możliwość zweryfikowania tejże wiedzy. Uprawdopodobnienie okoliczności nie oznacza gołosłownego stwierdzenia przez podmiot na nią się powołujący, że okoliczność ta istnieje: powinna być ona (ta okoliczność) uprawdopodobniona lub wręcz wykazana za pomocą stosownych dokumentów i dowodów. Zdaniem Sądu, pomimo ustanowienia w przepisach prawa tych wymogów, w niniejszej sprawie skarżący ograniczył się do przedstawienia możliwych zagrożeń odmowy wstrzymania wykonania decyzji, bez uprawdopodobnienia choćby wystąpienia tych zagrożeń. Do wykazania, że wnoszącemu skargę grozi niepowetowana szkoda nie jest wystarczający sam wniosek strony, ponieważ argumentacja wniosku powinna być dodatkowo wsparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza tymi dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej, składającej wniosek. Okoliczności (uprawdopodobnionych) uzasadniających wstrzymanie wykonania Sąd nie znalazł ani w treści wniosku strony o wstrzymanie wykonania, ani w aktach administracyjnych sprawy, ani nawet w treści dokumentów złożonych podczas ubiegania się o przyznanie prawa pomocy (m.in. zeznaniach podatkowych, umowie o pracę i innych). Co więcej, jak wynika z treści postanowienia o (odmowie) przyznania prawa pomocy, również w postępowaniu o prawo pomocy skarżący nie uprawdopodobnił swojej (ciężkiej) sytuacji życiowej. Z oceną tą skarżący zgodził się, ponieważ nie zakwestionował postanowienia w przedmiocie prawa pomocy. Także z tego powodu nie sposób różnicować oceny składanych przez skarżącego deklaracji w dwóch podobnych, jeżeli chodzi o wymogi dowodowe, postepowaniach. Sąd zauważa, że – jak wynika z akt administracyjnych – spór skarżącego jest związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, w której osiąga przychody w znacznych rozmiarach (por wyliczenia w decyzji załączonej do akt administracyjnych sprawy z 23 listopada 2015 r., w aktach administracyjnych), natomiast obowiązek zapłaty podatku jest konsekwencją (skutkiem) prowadzenia obrotu i uzyskiwania przychodów, wkalkulowanym w fakt prowadzenia działalności gospodarczej. Warto podkreślić, że ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków, ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy (i poparcia ich – przez wnioskodawcę – dowodami w postaci dokumentów źródłowych), dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością kwoty zobowiązania podatkowego może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przedmiotowej sprawie skarżący w żaden sposób nie wykazał (już nie mówiąc o rzetelnym udokumentowaniu), że w istocie wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do tak dalece idących skutków, by można było stwierdzić spełnienie wymogów z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd zauważa zarazem, że również w prawomocnie zakończonym postępowaniu o prawo pomocy, z materiałów złożonych przez stronę wynika, że skarżący dokonywał "wpłat własnych" w wysokości przekraczających zadeklarowany przez niego miesięczny dochód. W tych okolicznościach tym istotniejsze jest stwierdzenie, że w sytuacji, kiedy skarżący nie przedstawił żadnych konkretnych i weryfikowalnych argumentów odnoszących się do wpływu wykonania decyzji na jego sytuację, Sąd był zobowiązany stwierdzić, iż nie zostało wykazane wystąpienie w przedmiotowej sprawie przesłanek do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 61 § 3 oraz § 5 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.