III SA/Wa 2035/05

WyrokWSA w Warszawie2005-12-07

Skład orzekający: Krystyna Chustecka, Alojzy Skrodzki, Marta Waksmundzka-Karasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości, uwzględniając jedynie grunt, a pomijając znajdujący się na nim budynek przeznaczony do wyburzenia, mimo że budynek ten nadal pozostawał w posiadaniu osób trzecich z winy gminy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe nie zebrały pełnego materiału dowodowego, w szczególności nie wyjaśniły stanu faktycznego dotyczącego posiadania budynku, który nadal zamieszkiwały rodziny, co mogło mieć wpływ na określenie podatnika podatku od nieruchomości zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Ponadto, brak było dowodu na zastosowanie przez organy przepisów prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących ewidencji gruntów i budynków jako podstawy wymiaru podatków.
Stan faktyczny
Spółka "S." sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta W. określającą zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości. Spółka zarzuciła naruszenie art. 3 § 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, twierdząc, że nie włada budynkiem znajdującym się na gruncie, a jego posiadanie jest nadal w gestii Miasta W. z powodu niewykwaterowania rodzin. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Asesor WSA Alojzy Skrodzki, Asesor WSA Marta Waksmundzka-Karasińska (spr.), Protokolant Marcin Bącal, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi "S." sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania spółki S. sp. z o. o. w W. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] r. określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków numerem [...] z Obr. [...] i uregulowanej w Księdze Wieczystej [...] za okres: grudzień 2002 r., 2003 r. i 2004 r. w kwocie 46.370,70 zł – utrzymało w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż stosownie do przepisu art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 9, poz. 84 ze zm.)- powoływanej dalej jako "u.p.o.l.", obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. W rozpatrywanej sprawie obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości nabytej przez skarżącą zgodnie z aktem notarialnym z dnia [...] listopada 2002 r. "zabudowanej obiektem szkoły przeznaczonej do wyburzenia", powstał od dnia 1 grudnia 2002 r. W deklaracjach na podatek od przedmiotowej nieruchomości za miesiąc grudzień 2002 r. oraz za lata 2003 i 2004 spółka uwzględniała wyłącznie grunt z pominięciem znajdującego się na nim budynku dawnej szkoły. W dniu 31 sierpnia 2004 r. spółka złożyła w Urzędzie m. W. skorygowane deklaracje podatkowe z uwzględnieniem budynku. Jednakże w deklaracji za rok 2004 r. podatek od budynku obliczono przyjmując stawkę 5,62 zł/m2 zamiast 5,67 zł/m2 . W związku z powyższym, działając w oparciu o przepis art. 165 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "ord. pod." – organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r., Nr [...], wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od przedmiotowej nieruchomości. W decyzji organu I instancji wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od przedmiotowej nieruchomości określono w oparciu o postanowienia dwóch uchwał rady m. st. Warszawy: Nr II/10/2002 z dnia 9 grudnia 2002 r. i Nr XXI/354/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. Organ odwoławczy wskazał, że z ww. aktu notarialnego wynika, iż w dniu podpisania tego aktu nastąpiło wydanie "nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] (...), zabudowaną obiektem szkoły przeznaczonej do wyburzenia". Natomiast w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby, że budynek dawnej szkoły pozostaje w posiadaniu Miasta W.. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Spółka wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w W. W treści uzasadnienia skargi wskazano, iż zaskarżona decyzja narusza art. 3 § 1 pkt 2 u.p.o.l. Podniesiono, że spółka nie włada budynkiem znajdującym się na gruncie przy ul. Złotej 72 i nie włada tym budynkiem wyłącznie z winy Miasta W. Zgodnie natomiast z art. 3 § 1 pkt 2 u.p.o.l. podatek od nieruchomości powinien uiszczać m. in. posiadacz samoistny obiektu budowlanego, a zatem w niniejszej sprawie Miasto W, które dotychczas nie przekazało obiektu budowlanego właścicielowi gruntu. Miasto W. nie mogło dokonać przekazania, gdyż w budynku nadal zamieszkują dwie rodziny, które zgodnie z umową wspólników, Miasto W. zobowiązało się wykwaterować do sierpnia 2002 r. Potwierdzeniem samoistnego władania budynkiem jest m. in. powoływane pismo Dzielnicowego Biura Finansów Oświaty – W. z dnia [...] września 2004 r. w sprawie zdeponowanych kluczy do budynku przy ul. [...]. Odpowiadając na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W treści uzasadnienia pisma wskazano, że zarzut "nie władania" częścią nieruchomości należącej do skarżącej nie jest czynnością z zakresu postępowania podatkowego, zaś postępowanie podatkowe nie może być orężem wymuszania jakichkolwiek zachowań przez organy administracji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako " u.p.p.s.a.", sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym , zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, iż doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub do stwierdzenia nieważności decyzji. Oceniając sprawę w granicach przedmiotu zaskarżenia Sąd doszedł do przekonania, że miało w niej miejsce naruszenie prawa przepisów postępowania, w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem wyczerpana została przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit c. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co musiało skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej w każdej sprawie może być tylko ocena zgromadzonego przez organ podatkowy pełnego materiału dowodowego (H. Dzwonkowski, Komentarz do art. 187 ord. pod. opublikowany w Systemie Informacji Prawnej LEX "OMEGA" 50/2004, pkt 5 i powołane w nim orzecznictwo). W tym celu organy podatkowe, kierując się zasadą dochodzenia do prawdy materialnej, mają obowiązek podjąć w toku postępowania wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wydawnictwo ABC, 2003, str. 366). Innymi słowy prawidłową decyzję podatkową można podjąć jedynie wówczas, gdy organ podatkowy rozporządza całokształtem niezbędnych danych, zgodnych ze stanem faktycznym. Stąd też nakaz skierowany pod adresem organu podatkowego, zebrania całego materiału dowodowego w sprawie (R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wydawnictwo UNIMEX, Wyd. V – rozszerzone i zaktualizowane na 2002 r., str. 229). Powołane wyżej poglądy doktryny i orzecznictwa orzekający w niniejszej sprawie skład sędziowski w pełni podziela. Odnosząc przedstawione wyżej rozważania do okoliczności przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził, iż orzekające w sprawie organy podatkowe naruszyły, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy przepisy art. 187 § 1 w związku z art. 121 i 122 ord. pod. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji wskazało między innymi, iż w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby, ze budynek dawnej szkoły pozostaje w posiadaniu Miasta W.. Dowodem takim nie może być w szczególności pismo dyrektora Dzielnicowego Biura Finansów Oświaty – W. z dnia[...] września 2004r., z którego wynika, iż dyrektor Biura wezwał spółkę "S." do odbioru zdeponowanych w tym biurze kluczy do budynku dawnej szkoły. Uszło natomiast uwadze organu, iż w aktach sprawy znajduje się opinia prawna z dnia [...] maja 2004r, sporządzona dla zastępcy Burmistrza Dzielnicy W., z której wynika między innymi, iż w budynku dawnej szkoły położonej na nieruchomości przy ul. [...], zamieszkują nadal dwie rodziny: G. i W., które nie zostały do tej pory przekwaterowane, co miało nastąpić na koszt dawnej Gminy W., na mocy umowy wspólników zawartej [...] stycznia 2002r. między Gminą W. "M." SA. Organ winien wskazaną wyżej okoliczność uwzględnić w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i ocenić, czy miała ona wpływ na wynik sprawy, w szczególności w świetle przepisu art. 3 ust.3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych. Nie przesądzając bowiem o zasadności argumentacji podniesionej w skardze co do uznania w rozpoznawanej sprawie Miasta W. za posiadacza samoistnego, Sąd wskazuje, iż obowiązkiem organu jest przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Ponadto Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawą wymiaru podatków winny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków ( por. Wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995r., Sa/Wr 1703/94, Wspólnota 1995, nr 42, wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004r. , sygn. akt III SA/Wa 257/04 , niepublikowany). W przekazanych Sądowi aktach sprawy brak jest dowodu, który wskazywałby, iż organy zastosowały dyspozycję wymienionego wyżej przepisu, co należy ocenić w kategoriach naruszenia prawa materialnego. Szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38, poz. 454). Ewidencja ta jest dla organu podatkowego urzędowym źródłem informacji o osobie właściciela i posiadacza samoistnego oraz o samej nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu - ewidencja gruntów ( wobec braku normalnie funkcjonującej ewidencji budynków), będzie miarodajna dla uzyskania informacji o osobie właściciela i ewentualnie posiadacza samoistnego również w zakresie posadowionego na gruncie budynku dawnej szkoły, bowiem jak wynika z akt sprawy budynek ten nie stanowi odrębnego od gruntu przedmiotu własności. W związku z powyższymi ustaleniami Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 134 §1 oraz art. 152 u.p.p.s.a. orzekł odpowiednio jak w pkt 1 i 2 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania nie orzeczono, gdyż reprezentujący skarżącą spółkę profesjonalny pełnomocnik nie złożył stosownego wniosku o zwrot kosztów postępowania.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło