III SA/Wa 2036/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Trochim - Tuchorska, po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu P. sp. z o.o. z siedzibą w W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 sierpnia 2016r., sygn. akt III SA/Wa 2036/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca 2012r. postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie Postanowieniem z 18 sierpnia 2016r. o sygn. akt III SA/Wa 2036/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej ("Spółce") – P. sp. z o.o. z siedzibą w W., przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2016r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do czerwca 2012r. Referendarz sądowy WSA w Warszawie wskazał, że Skarżąca uzasadniając konieczność przyznania jej prawa pomocy wskazała, iż faktycznie nie prowadzi działalności gospodarczej. W związku z tym w latach 2013-2016 nie osiągnęła przychodów i nie poniosła kosztów. Wyjaśniła, że nie zdołała sporządzić bilansu, ani rachunku zysków i strat z uwagi na brak swobodnego dostępu do dokumentacji finansowej. Dokumenty te są bowiem zabezpieczone przez Prokuraturę Okręgową w P. Skarżąca oświadczyła, że nie posiada środków na rachunku bankowym, nie posiada też wierzytelności. Podała wysokość ciążących na niej zobowiązań podatkowych, podkreślając, iż postępowania egzekucyjne ich dotyczące zostały umorzone. Nadto na członków zarządu została przeniesiona odpowiedzialność za te zaległości. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżąca podała powody, dla których nie sporządziła zeznań za lata 2014-2015, o czym poinformowała naczelnika właściwego urzędu skarbowego. Wskazała, iż nie uzyskała w 2016 r. żadnych przychodów, ani też nie poniosła żadnych kosztów. Fakt ten odzwierciedlają również deklaracje VAT. Powtórzyła, że z uwagi na brak dokumentacji źródłowej nie mogła sporządzić bilansu oraz rachunku zysków i strat. Poinformowała o zamknięciu rachunku w [...] Bank oraz o ujemnym saldzie rachunków otwartych. Skarżąca przedstawiła zestawienie zobowiązań wynikających z decyzji podatkowych oraz informację o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Dodała, że nie ma możliwości pozyskania środków w drodze dopłat, czy finansowania zewnętrznego. Przedłożyła dokumenty dotyczące postępowań egzekucyjnych, pisma w sprawie dokumentacji finansowej, dokumenty dotyczące zabezpieczenia majątku, postanowienia w sprawie wydania rzeczy, wyciągi bankowe, deklaracje VAT. Uzasadniając odmowę przyznania prawa pomocy referendarz sądowy WSA w Warszawie podkreślił, opierając się na orzecznictwie NSA, że strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z niego uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Referendarz sądowy wskazał przy tym na szereg okoliczności przesądzających w jego ocenie o konieczności odmówienia Spółce prawa pomocy. Podkreślił, że Skarżąca przedstawiła jedynie część z żądanych dokumentów, wskazując jako powód zabezpieczenie jej dokumentacji księgowej przez Prokuraturę Okręgową w P. Argument ten był referendarzowi sądowemu znany, gdyż w taki sam sposób Skarżąca tłumaczyła brak możliwości złożenia niektórych dokumentów w toku analogicznego postępowania o przyznanie prawa pomocy toczącego się w sprawach III SA/Wa 2108/14 i III SA/Wa 2109/14. Referendarz podzielił przy tym pogląd NSA, wyrażony na gruncie sytuacji majątkowej Spółki, iż przedstawione przez nią dokumenty nie pozwalają na rzeczywiste zobrazowanie jej sytuacji majątkowej. Podnoszona okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza przecież o braku majątku, którego upłynnienie pozwalałoby na uiszczenie wpisu. W konsekwencji zdaniem referendarza Skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej żądania. Ocena jej sytuacji finansowej, wobec nieprzedstawienia wymaganych w toku postępowania dokumentów, musiałaby bowiem nastąpić tylko na podstawie oświadczenia Skarżącej o braku środków na pokrycie kosztów sądowych. W ocenie referendarza nie sposób uznać, by Skarżąca przedłożyła inne równorzędne dokumenty wskazujące w sposób niebudzący wątpliwości w jakiej sytuacji majątkowej i finansowej się znajduje. Z powyższych względów referendarz sądowy uznał, że Skarżąca nie wykazała spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. W obszernym sprzeciwie Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa procesowego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 243 § 1, art. 245 § 3 oraz art. 252 § 1 P.p.s.a. Spółka ponowiła przy tym argumentację koncentrującą się wokół faktu zabezpieczenia jej dokumentacji księgowej przez Prokuraturę Okręgową w P. Podkreśliła, że w 2016 r. jej obroty, przychody oraz dochody wyniosły "0" złotych. Podkreśliła także, iż przekazała pełną informację dotyczącą posiadanych przez nią wierzytelności oraz zobowiązań, a także przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych obrazujących wpływy i wypływy za ostatnie cztery miesiące, wykazujące brak posiadania środków finansowych oraz wykazała, dlaczego nie jest możliwe zdobycie środków na pokrycie kosztów sądowych np. w drodze dopłat wspólników. Przy piśmie procesowym z 6 września 2016r. Skarżąca nadesłała kserokopię zawiadomienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] sierpnia 2016r. o aktualizacji zajęcia wierzytelności w Banku [...] S.A.; zaświadczenia wydanego 25 sierpnia 2016r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o niedokonaniu wpłat tytułem podatku dochodowego od osób prawnych za 2016r.; powiadomienia z 20 kwietnia 2016r. o zamiarze zbycia udziałów Spółki przez wspólnika; zaświadczenia Banku [...] S.A. dot. firmy K. sp. z o.o. (NIP [...]) oraz dwóch kart historii transakcji (depozyty bieżące). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie natomiast do treści art. 259 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Rozpoznając sprzeciw, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). W ocenie Sądu zaskarżone sprzeciwem Skarżącej postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z 18 sierpnia 2016r. wydane zostało prawidłowo, w poprawnie ustalonym stanie faktycznym. Referendarz sądowy słusznie wskazał bowiem na okoliczności przesądzające o konieczności odmówienia Spółce prawa pomocy, takie jak przedstawienie jedynie części z żądanych dokumentów, które nie pozwalają na rzeczywiste zobrazowanie sytuacji majątkowej Spółki. Referendarz zasadnie uznał przy tym, że ocena sytuacji finansowej Skarżącej, wobec nieprzedstawienia wymaganych w toku postępowania dokumentów, musiałaby nastąpić tylko na podstawie jej oświadczenia o braku środków na pokrycie kosztów sądowych. Podkreślenia wymaga przy tym, że także na etapie sprzeciwu Skarżąca nie przedstawiła argumentacji oraz nie załączyła wspierających tę argumentację dokumentów, które mogłyby skutecznie podważyć ocenę jej wniosku o przyznanie prawa pomocy, dokonaną w zaskarżonym postanowieniu. Za takie nie mogą być bowiem uznane dokumenty przesłane przy piśmie z 6 września 2016r. W sprzeciwie argumentacja Spółki skoncentrowała się bowiem na kwestii zabezpieczenia jej dokumentacji księgowej przez Prokuraturę Okręgową w P. oraz nieuzyskiwaniu przychodów. Z kolei samo powiadomienie o zamiarze zbycia przez jednego ze wspólników udziałów w Spółce nie dowodzi, że stosownych dopłat nie mogą poczynić pozostali wspólnicy. Zaznaczyć przy tym należy, że twierdzenie, iż pozostali dwaj wspólnicy nie posiadają środków na odkupienie tych udziałów, co oznacza, że zostaną one sprzedane osobie trzeciej, również w żaden sposób nie dowodzi, że nie ma możliwości poczynienia stosownych dopłat przez wspólników. Ponadto twierdzenie o nieposiadaniu środków przez wspólników także nie zostało w żaden sposób wykazane. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że na obecnym etapie postępowania jedynym kosztem, który winna ponieść Skarżąca w niniejszej sprawie jest wpis sądowy od skargi wynoszący 954 zł. Odnosząc się do powyższego Sąd zauważa, że okoliczność, iż Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej, nie może mieć wpływu na zasadność przyznania prawa pomocy. Zdaniem Sądu przedstawione przez Spółkę dokumenty, nie pozwalały na rzeczywiste zobrazowanie jej sytuacji majątkowej. Podnoszona przez nią okoliczność nieprowadzenia działalności gospodarczej nie przesądza przecież o braku majątku, którego upłynnienie pozwalałoby na uiszczenie wpisu. Tym samym za słuszne należało uznać stanowisko referendarza, że Spółka nie wykazała, iż spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy. W ocenie Sądu słusznie zauważono w zaskarżonym postanowieniu, że ocena sytuacji finansowej Spółki, wobec nieprzedstawienia wymaganych w toku postępowania dokumentów, musiałaby nastąpić tylko na podstawie jej oświadczenia, że nie ma środków na pokrycie. Wskazać jednak należy, iż to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy. Sąd ma przy tym świadomość przekonania Skarżącej o jej trudnej sytuacji finansowej, jednakże podkreślić należy, iż twierdzenie to nie znajduje pokrycia w złożonych do akt sprawy dokumentach i opiera się co do zasady jedynie na argumentacji i oświadczeniach Skarżącej. Nie negując stanowiska Spółki o braku możliwości przedstawienia niektórych dokumentów, nie sposób nie podzielić jednak stanowiska referendarza sądowego, że trudno uznać, by Skarżąca przedłożyła w toku postępowania inne równorzędne dokumenty wskazujące w sposób niebudzący wątpliwości w jakiej sytuacji majątkowej i finansowej się znajduje. Zauważenia wymaga przy tym końcowo, że osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por.: postanowienie NSA z 29 marca 2011r., sygn. akt I OZ 191/11). W ocenie Sądu również takiej okoliczności Skarżąca nie wykazała. Z powyższych względów skonstatować należy, że w zaskarżonym postanowieniu Skarżącej prawidłowo i zasadnie odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca nie wykazała bowiem spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy wynikających z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.