III SA/Wa 2045/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kuś, asesor WSA Piotr Dębkowski (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi M. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oddala skargę Decyzją z [...] marca 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: NUS) odmówił M. S.A. w W. (dalej: Skarżąca) stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2012 r. Decyzja została doręczona Skarżącej 20 marca 2018 r., co potwierdził swoim podpisem pracownik recepcji budynku przy ul. [...] w W., w którym znajduje się siedziba M. W dniu 4 kwietnia 2018 r. Skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji. Następnie pismem z 30 kwietnia 2018 r. M. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku Skarżąca podała, że odbiór decyzji NUS kwitował pracownik firmy zewnętrznej S. sp. z o.o. w W., który to podmiot świadczy na rzecz M. usługi w zakresie ochrony. Skarżąca wskazała, że ów pracownik odebrał przesyłkę o godz. 15:46, a zatem, zgodnie z wewnętrznymi procedurami M., winien tego samego dnia przekazać ją do działu korespondencyjnego Skarżącej (czynnego do godz. 16:15). Wspomniany pracownik uczynił to jednak dopiero dnia następnego, czym naruszył powyższą procedurę obiegu korespondencji. Ponadto pracownik S. wpisał do specjalnego zeszytu niewłaściwą datę odbioru przesyłki, tj. 21 marca 2018 r., co z kolei spowodowało, że ta sama, błędna data, została umieszczona na otrzymanej decyzji przez dział korespondencji M. Skarżąca podniosła, że pracownicy M. (działu korespondencji) dochowali należytej staranności w zakresie swoich obowiązków, wynikających z dokumentu określającego procedury obiegu przesyłek, którą Skarżąca dołączyła do złożonego wniosku. Termin do wniesienia odwołania był liczony od dnia 21 marca 2018 r., zamiast od dnia poprzedniego. Wniesienie odwołania 4 kwietnia 2018 r. nastąpiło zatem bez winy Skarżącej. M. została bowiem wprowadzona w błąd przez podmiot zewnętrzny co do daty doręczenia decyzji NUS. Zdaniem Skarżącej, spełnione zostały w związku z tym przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, przewidziane w art. 162 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej "Op"). Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS), na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. DIAS uznał, że decyzja NUS została odebrana przez osobę zatrudnioną w firmie, z którą Skarżąca zawarła umowę dot. m. in. odbioru i przekazywania korespondencji. DIAS dodał, że decyzja została doręczona prawidłowo w trybie art. 151 § 1 Op i zawierała pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg 20 marca 2018 r., a zatem upływał 3 kwietnia 2018 r. Wniesienie odwołania 4 kwietnia 2018 r. należało w związku z tym uznać za działanie spóźnione. Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. organ odwoławczy, na podstawie art. 163 § 2 i art. 162 § 1 i 2 Op odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z [...] czerwca 2018 r. M. wniosła o uchylenie tego aktu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie art. 151 § 1 i 2 Op, poprzez uznanie, że przekazanie korespondencji pracownikowi recepcji obsługiwanej przez zewnętrzny podmiot jest prawidłowym doręczeniem decyzji, podczas gdy powołane przepisy wymagają aby pisma doręczać osobie uprawnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi, zaś pracownik recepcji, któremu doręczono decyzję nie był żadnym z nich. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wspomniany środek prawny został rozpoznany na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzemienia art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018, poz. 1302, dalej Ppsa), zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Na wstępie Sąd pragnie zauważyć, że w stosunku do Skarżącej zapadły dwa postanowienia, a mianowicie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, oraz odmawiające przywrócenia wspomnianego terminu. Należy odnotować, że DIAS wydając te postanowienia dysponował już wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Oba wymienione akty zostały wydane w czerwcu 2018 r., zaś wniosek Skarżąca złożyła 30 kwietnia 2018 r. Zdaniem Sadu, jeśli strona wnosi odwołanie wraz z wnioskiem o jego przywrócenie, to wówczas organ stwierdza w formie postanowienia, czy ów termin przywraca. Jeśli termin został uchybiony i nie został przywrócony, wówczas organ wydaje postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. W doktrynie wskazuje się bowiem, że uwzględnienie prośby o przywrócenie terminu wyłącza możliwość wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie (por. A. Kabat [w:] S. Babiarz, B. Dauter, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, J. Rudowski - Ordynacja podatkowa, Komentarz, Warszawa 2017, s.1213; B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, P. Borszowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa, Komentarz, Wrocław 2017, s. 1311). W rozpoznawanej sprawie organ najpierw wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, a dopiero potem, w kolejnym postanowieniu, oceniał czy ów termin należałoby przywrócić. Z punktu widzenia powołanych poglądów doktryny było to działanie błędne. Mogło bowiem doprowadzić do sytuacji, w której organ przywróciłby termin do wniesienia odwołania, zaś w aktach pozostałoby i tak postanowienie kończące postępowanie w sprawie (postępowanie odwoławcze) bez rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W art. 228 § 1 pkt 1-3 Op wskazuje na przyczyny, dla których odwołanie nie może zostać merytorycznie rozpatrzone. Przepis art. 228 § 1 pkt 2 Op należy jednak odczytywać łącznie wraz z art. 162 § 1 tej ustawy, który odnosi się do przywrócenie wszystkich terminów procesowych, a więc także do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 162 § 1 Op, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Decydując o przywróceniu terminu na podstawie art. 162 § 1 Op organ każdorazowo bada zatem czy dana czynność została dokonana z uchybieniem terminu. Organ nie musi tego uprzednio stwierdzać innym postanowieniem, wszakże jak już wspomniano ów przepis odnosi się do wszystkich terminów procesowych (vide art. 162 § 4 Op), zaś Op tylko w przypadku terminu do wniesienia odwołania przewiduje postanowienie orzekające odrębnie o jego uchybieniu. Należy zatem uznać, że w sytuacji gdy strona nie wnosi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i organ nie bada okoliczności uchybienia tego terminu na podstawie art. 162 § 1 Op wówczas organ rozstrzyga tę kwestię w postanowieniu wydanym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op, które jest zarazem postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie. Jeśli jednak strona składa taki wniosek, wydanie postanowienia na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op zależne jest bezpośrednio od wyniku postępowania z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przywrócenie terminu stanowi kwestię wpadkową, która wpływa na możliwość wydania postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Organ orzekając o przywróceniu terminu bada zatem czy wszystkie przesłanki z art. 162 § 1 Op zostały spełnione (jedną z nich jest uchybienie terminu). Następnie, jeśli terminu nie przywróci, wydaje postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Op. Sąd pragnie również odnotować, że M. wniosła skargi od obu wymienionych powyżej postanowień. Skarżąca, zapewne z ostrożności procesowej, kwestionuje zarówno fakt uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, jak też okoliczność, że owe uchybienie nastąpiło bez jej winy. Skarżąca popada oczywiście w wewnętrzną sprzeczność przecząc najpierw uchybieniu terminowi, a następnie przyznając, że uchybiła mu w sposób niezawiniony. Z punktu widzenia korzystnych dla strony skutków procesowych płynących uwzględnienia choć jednej z wniesionych skarg Sąd uznaje, że jest to działanie ze wszech miar racjonalne. Dlatego też należało przyjąć, że obie skargi, z punktu widzenia interesu procesowego strony, wcale się nie wykluczają. Nie mniej jednak, dla spójności wywodu, przyjęty przez Skarżącą sposób działania wymagał odniesienia się do obu spornych kwestii łącznie, co w żaden sposób nie podważa okoliczności, że w tym postępowaniu kontrolowane jest postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, zaś w sprawie III SA/Wa 2122/18, w której wyrok zapadł w tym samym dniu, postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia tego terminu. Odnosząc się zatem do zaskarżonego aktu ocenić czy rację ma Skarżąca twierdząc, że ów termin nie został przez nią uchybiony. Skarżąca podważa bowiem fakt doręczenia decyzji wymiarowej 20 marca 2018 r., gdyż tego dnia otrzymał ją wyłącznie pracownik firmy zewnętrznej S. Zdaniem Skarżącej, skoro decyzja dotarła do działu korespondencji dopiero 21 marca 2018 r. to ten dzień należało uznać za datę doręczenia spornej przesyłki. Zgodnie z art. 151 § 1 zd. 1 Op osobom prawnym pisma doręcz się w lokalu ich siedziby lub miejscu prowadzenia działalności, osobie upoważnionej do odbioru korespondencji lub prokurentowi. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że doręczenie nastąpiło w siedzibie M. przy ul. [...] w W. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie sposób także podważyć faktu, że doręczenie nastąpiło do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Wszakże Skarżąca powierzyła obsługę recepcji budynku podmiotowi zewnętrznemu, którego pracownicy, na podstawie wewnętrznych ustaleń Skarżącej, są wdrożeni w system odbioru korespondencji. Całkowicie niezrozumiałym jest stanowisko Skarżącej, która z jednej strony twierdzi, że pracownik S. w określonych godzinach ma przekazywać przesyłki do działu korespondencji oraz odnotowywać czas ich odbioru w specjalnym zeszycie, a jednocześnie uważa, iż osoba ta nie ma prawa odbioru tychże przesyłek. Zdaniem Sądu, nie ma najmniejszej różnicy czy osoba upoważniona jest pracownikiem adresata, czy też podmiotu zewnętrznego, jeśli tylko ów podmiot zapewnia adresatowi obsługę także w zakresie odbioru korespondencji. W ocenie Sądu, doręczyciel znajdujący się w siedzibie M. ma prawo sądzić, że przekazując przesyłkę pracownikowi recepcji budynku, który kwituje jej odbiór na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, doręcza ją adresatowi w sposób przewidziany w art. 151 § 1 Op. Tym bardziej, że wspomniany pracownik S. był zobowiązany, z woli Skarżącej, do przyjęcia korespondencji, pokwitowania jej odbioru i przekazania dalej właściwej komórce organizacyjnej. Od chwili gdy przesyłka znalazła się w wewnętrznym obiegu należało ją uznać za doręczoną. Nie budzi zatem wątpliwości, że nastąpiło to 20 marca 2018 r. Odwołanie wniesione 4 kwietnia 2018 r. bezspornie zostało złożone po terminie. Sąd nie dostrzega zatem powodów do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 151 § 1 i 2 Op, jak też nie widzi podstaw do uznania, że DIAS naruszył art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy. Zważywszy natomiast na fakt, że DIAS w postanowieniu z [...] czerwca 2018 r. w pełni zasadnie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie było podstaw do uchylania zaskarżonego postanowienia z uwagi na stwierdzenie uchybienia terminowi, który został następnie przywrócony. Z tych powodów stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania i wydanie postanowienia kończącego postępowanie przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie tego terminu nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Ze względu na powyższe okoliczności skarga okazała się bezzasadna i należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 Ppsa.