III SA/Wa 2067/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi K. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu spółki w podatku od towarów i usług za kwiecień 2005 r. postanawia 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Wnosząc skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2011 r. K. P. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca"), reprezentowany przez pełnomocnika - adwokata M. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od koszów sądowych. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że Skarżący zawiesił jednoosobową działalność gospodarczą, z której osiągał nieznaczne dochody. Ostatni rachunek Skarżący wystawił w styczniu, bowiem w lutym uległ wypadkowi i przeszedł skomplikowany zabieg. Obecnie chodzi o kulach i czeka go długa rehabilitacja, co może spowodować utrudnienie w zdobywaniu środków na życie. Wnioskodawca posiada lokal mieszkalny, który został całkowicie skredytowany przez bank. Miesięczny koszt spłaty kredytu to ok. 1.000 zł. Aktualnie Skarżący przebywa w areszcie śledczym i jest pozbawiony możliwości zarobkowania. Z oświadczeń Skarżącego wynika, iż nie posiada on żadnego majątku (poza mieszkaniem w kredycie hipotecznym o pow. 38,20 m²), ani oszczędności. Prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Nie osiąga żadnych dochodów. W odpowiedzi na wezwanie do nadesłania dodatkowych dokumentów dotyczących sytuacji finansowej Skarżącego pełnomocnik wniósł o przedłużenie wyznaczonego terminu oraz rozszerzył zakres wniosku o ustanowienie dla Skarżącego pełnomocnika z urzędu w jego osobie. Z kolei do pisma z 29 sierpnia 2011 r. pełnomocnik załączył aneks do umowy kredytowej z 6 czerwca 2011 r., z którego wynika zawieszenie spłaty rat kredytu, podsumowanie ewidencji przychodów oraz zeznanie za 2010 r. Pełnomocnik ponownie wniósł o ustanowienie dla Wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu w jego osobie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata tj. w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - p.p.s.a.), Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek Skarżącego w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych Referendarz sądowy doszedł do przekonania, iż w tym zakresie wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Z oświadczeń Skarżącego i jego pełnomocnika wynika, iż Wnioskodawca aktualnie przebywa w areszcie śledczym i nie osiąga żadnych dochodów. Zawiesił prowadzoną działalność gospodarczą. Wnioskodawca nie posiada majątku, ani oszczędności. Samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Z załączanego wydruku z ewidencji przychodów wynika, że ostatni przychód Skarżący uzyskał w styczniu 2011 r. W tym stanie rzeczy, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawca wykazał bowiem, iż nie jest w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych. Odnosząc się z kolei do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż w rozpoznawanej sprawie wniosek ten nie mógł być uwzględniony. Przepis art. 246 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego jedynie wówczas, gdy strona nie zatrudnia takiego pełnomocnika lub nie pozostaje z nim w innym stosunku prawnym (np. umowy zlecenia). Okoliczność ta wyklucza bowiem jego ustanowienie w ramach instytucji prawa pomocy. Podkreślenia przy tym wymaga użyty przez ustawodawcę zwrot "nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym", albowiem wskazuje on na stan rzeczy istniejący w dacie sporządzania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu nie może być stosowana w przypadkach, kiedy strona korzysta już z fachowej pomocy pełnomocnika ustanowionego z wyboru, któremu wcześniej udzieliła pełnomocnictwa. Powyższe byłoby bowiem sprzeczne z celem, dla którego została ona wprowadzona. Tymczasem jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy Skarżący reprezentowany jest przez fachowego pełnomocnika adwokata M. M. , któremu udzielił już stosownego pełnomocnictwa procesowego w dniu 15 czerwca 2011 r. Okoliczność ta - jak wynika z art. 246 § 3 p.p.s.a. - wyklucza ustanowienie pełnomocnika w ramach instytucji prawa pomocy, stąd złożony przez Skarżącego w tym zakresie wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.