III SA/Wa 2103/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-01-23

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy należy zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne, gdy jego rozstrzygnięcie zależy od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym dotyczącego zgodności z Konstytucją przepisu materialnoprawnego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji?
Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie, ponieważ jego rozstrzygnięcie zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który badał zgodność z Konstytucją przepisu materialnoprawnego stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Wystąpienie kwestii prejudycjalnej uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 PPSA.
Stan faktyczny
Skarżący M.C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą podatek od spadków i darowizn. Spór dotyczył daty uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku i tym samym terminu do zgłoszenia nabycia spadku. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, kwestionując sposób ustalenia daty prawomocności postanowienia przez organy podatkowe. Sąd administracyjny uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Rozstrzygnięcie
Zawieszono postępowanie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania w podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. , działając na podstawie art. 220 § 2 i art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm. dalej O.p ) w związku z art. 1 ust 1 pkt 1, art. 6 ust. 4, art. 7, art. 9 ust 1 pkt 1, art. 15 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r., Nr 142 poz. 1514 ze zm.; powoływanej dalej jako "u.p.s.d."), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2010 r. ustalającą M. C. (dalej jako Skarżący) podatek od spadku po zmarłej K.C. w wysokości 3.160 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym : Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla W. w W. [...] Wydział Cywilny z dnia [...]..04.2008r.,sygn. akt [...] spadek po K.C. na podstawie ustawy nabyli: mąż M. C. oraz syn Ma. C. po 1/2 cz. W dniu 17.06.2008r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. wpłynęły zgłoszenia [...]., w których spadkobiercy zgłosili masę spadkową po ww. zmarłej. W dniu 16.10.2008r. organ podatkowy pierwszej instancji zwrócił się do Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Cywilny z prośbą o potwierdzenie daty uprawomocnienia się powyższego postanowienia. W przesłanym zawiadomieniu sąd stwierdził, że postanowienie uprawomocniło się w dniu 08.05.2008r. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn i wezwał Strony do złożenia zeznania podatkowego SD-3. W odpowiedzi na wezwanie spadkobiercy złożyli zeznanie podatkowe oraz dokumenty, z których wynikało, że w skład masy spadkowej wchodzi: 1/2 cz. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul.. [...] w W. o wartości 134 400 zł oraz 1/2 cz. rachunku oszczędnościowego [...] w wysokości 3177 zł. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. ustalił Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie 3.160 zł. Pismem z dnia 9 lutego 2011 r. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji zarzucając naruszenie prawa proceduralnego a w szczególności art 120 art. 121 § 1, art. 122, art. 125 § 1, art. 139 § 1, art. 140 § 1, art. 187 § 1, 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. oraz prawa materialnego poprzez niezastosowanie do stanu faktycznego przepisu art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2011r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 2010r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż w przedmiotowej sprawie spór dotyczy daty, z którą uprawomocniło się postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej K. C. a tym samym daty, od której należy liczyć miesięczny termin do zgłoszenia nabycia spadku. Powołując się na treść art. 4a ust.1 pkt 1 u.p.s.d. oraz art. 363 §1 ustawy z dnia 17.11.1964r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. Nr 43, poz. 296, ze zm.) wskazał , iż orzeczenie sądu stało się prawomocne po 21 dniach od jego wydania, tj. 8 maja 2008r., co zostało dodatkowo potwierdzone pismem z sądu z dnia 28.11.2008r. W związku z powyższym ostatnim dniem do złożenia zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych był dzień 9 czerwca 2008r. Podkreślił, iż bez znaczenia pozostaje data, w której postanowienie sądu zostało wydane lub doręczone Stronie postępowania. W skardze na powyższą decyzję Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji alternatywnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 120, art 121 § 1, art 122, art 125 § 1, art 139 § 1, art 140 § 1, art 187 § 1, art 210 § 1 pkt.6 i § 4 O.p. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż orzeczenie sądu nie staje się prawomocne wyłącznie na skutek upływu czasu. Zaznaczył, iż złożył zeznanie na zasadach określonych w u.p.s.d. oraz rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 18.12.2006 r. w sprawie zeznań podatkowych składanych przez podatników podatku od spadków i darowizn (Dz. Ust. nr 246, poz. 1800), działając w przekonaniu co do prawidłowości sporządzenia dokumentu urzędowego - postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...]..04.2008 r. opatrzonego klauzulą prawomocności, który został mu doreczony w dniu 6.06.2008 r. Podkreślił, iż organ nie wyjaśnił sprzeczności zawartej pomiędzy datą prawomocności w/w postanowienia wskazaną przez Sąd w postanowieniu otrzymanym przez Skarzącego, a datą prawomocności w/w postanowienia wskazaną przez Sąd w piśmie kierowanym do organu z dnia 28.11.2008 r. W ocenie Skarżacego ustalenie Organu, iż w/w postanowienie stało się prawomocne po 21 dniach jest sprzeczne z przepisami art. 364 § 1 i 394 § 1 pkt. 4 k.p.c. oraz ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego. Zaznaczył, iż podatnik występując do sądu o wydanie odpisu prawomocnego postanowienia nie ma żadnego wpływu na czynności, które winny być przez sąd podjęte. Zdaniem Skarżącego skutki prawne wynikające z takiej regulacji obciążają wyłącznie podatnika i są niezależne od jego działania (zaniechania). Przepisy oraz przyjęta praktyka pozbawiają podatnika praktycznej możliwości zastosowania przepisu ustawy. Podniósł, iż Sąd Rejonowy nie wydał postanowienia stwierdzającego prawomocność orzeczenia, a jedynie ograniczył się do dokonania czynności technicznej jaką jest odciśnięcie stempla na postanowieniu. Tym samym nie doszło do stwierdzenia prawomocności orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 24 października 2011 r. podtrzymał wniosek o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postepowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Postępowanie sądowe należało zawiesić. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270, z późn. zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Rozstrzygnięcie sprawy zależy od innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w postępowaniu zawieszonym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej pojawia się tak zwana kwestia prejudycjalna, czyli przeszkoda, której usunięcie jest istotne z punktu widzenia możliwości realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego i ma bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. W ocenie sądu, w niniejszej sprawie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania z uwagi na postępowanie toczące się przed Trybunałem Konstytucyjnym. Postanowieniem z dnia 12 maja 2011r. I SA/Kr 38/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu następujące pytanie prawne: czy art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tekst jednolity Dz. U. z 2004r. Nr 142 poz. 1514 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w okresie od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2008r. w części w jakiej uzależniał prawo do zwolnienia od podatku w przypadku nabycia własności rzeczy i praw majątkowych w drodze dziedziczenia od dokonania zgłoszenia tegoż nabycia w terminie miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku jest niezgodny z zasadą prawidłowej legislacji oraz zasadą zaufania do państwa prawa i jego organów wyrażoną w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej?. Należy wskazać, iż rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym, gdyż zakwestionowany przepis stanowił materialnoprawną podstawę wydania decyzji w sprawie niniejszej. Jeśli Trybunał Konstytucyjny stwierdzi niezgodność wyżej wymienionego przepisu z Konstytucją RP, stanowić to będzie przesłankę wznowienia, zarówno postępowania administracyjnego, jak i sądowoadministracyjnego (art. 145 a k.p.a. oraz 272 § 1 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 26 sierpnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 362/10 celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Wobec powyższego, na mocy art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło