III SA/Wa 2109/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Jacek Kaute, sędzia WSA Agnieszka Baran, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi C. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] maja 2025 r. nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz C. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi C. sp. o. o. z siedzibą w W. (dalej: spółka, zobowiązana lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS) z [...] lipca 2025 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej. W sprawie ustalono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego W. wszczął wobec spółki postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 6.05.2022 r., wystawionego przez P., obejmującego niezwrócone należności z tytułu środków przyznawanych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków europejskich w kwocie należności głównej 361.844,77 zł oraz należne odsetki za zwłokę. Zawiadomieniem z 9.05.2022 r., nr [...], skierowanym do [...] S.A., organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono spółce 1.06.2022 r. (w trybie art. 44 k.p.a.) oraz do banku 9.05.2022 r. Pismem z 13.05.2022 r. spółka wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, które zostały przekazane do rozpatrzenia wierzycielowi - P. Postanowieniem z [...].05.2022 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiesił postępowanie egzekucyjne z uwagi na wniesione zarzuty oraz zawiadomił bank o wstrzymaniu realizacji zajęcia. Postanowieniem z [...].06.2022 r. nr [...] wierzyciel oddalił wniesione zarzuty. Pismem z 25.07.2022 r. spółka wniosła zażalenie na postanowienie P. z 29.06.2022 r. o oddaleniu zarzutów. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono niewzięcie pod uwagę, że postanowieniem z 15.06.2022 r., sygn. akt V Sa/Wa 1066/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie decyzji nr [...] z [...].02.2022 r., wydanej przez Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego nr [...] z 6.05.2022 r. Postanowieniem nr [...] z [...].09.2022 r. wierzyciel utrzymał w mocy wcześniejsze postanowienie z [...].06.2022 r. nr [...] i oddalił zarzut braku doręczenia upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku oraz po ponownym rozpatrzeniu uznał zarzut braku wymagalności obowiązku będącego przedmiotem egzekucji. Biorąc pod uwagę ww. rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów postanowieniem z [...].11.2022 r., nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego W. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone w oparciu o ww. tytuł wykonawczy. Podstawą prawną zawieszenia był przepis z art. 34 § 4 pkt 3 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2023.2505., dalej u.p.e.a.). W toku postępowania egzekucyjnego, wnioskiem z 26.02.2025 r., spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpiła o zwolnienie spod egzekucji środków znajdujących się na rachunku bankowym w [...] S.A. Wskazała, że okolicznością uzasadniająca zwolnienie jest postanowienie WSA w Warszawie z 15.06.2022 r. sygn. akt V SA/Wa 1066/22 wstrzymujące wykonalność decyzji, na podstawie której został wystawiony tytuł wykonawczy nr [...] z 6.05.2022 r. Orzeczeniem o wstrzymaniu wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z [...].02.2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie udzielił spółce ochrony tymczasowej. Tym samym, prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tę decyzję jest niedopuszczalne i niezgodne z prawem. Ponadto na zajętym rachunku bankowym w [...] S.A. znajduje się obecnie kwota 204.798,99 zł. We wniosku spółka przedstawiła swoją sytuację finansową, jako okoliczność wskazującą na wystąpienie ważnego interesu uzasadniającego uchylenie zajęcia rachunku bankowego. Spółka posiada szereg zobowiązań z tytułu dostaw i usług, a zablokowane środki na zajętym rachunku bankowym chce przeznaczyć na ich pokrycie. Wskazał, że zajęte środki zostaną przeznaczone na spłatę kosztów związanych z usługami prawnymi, kosztów obsługi księgowej oraz pożyczek długoterminowych. Blokada środków utrudnia spółce regulowanie zobowiązań, a podejmowanie dalszych czynności egzekucyjnych, przy wciąż zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, ogranicza możliwość zarobkowania. Zablokowanie środków uniemożliwia podejmowanie kroków naprawczych, takich jak inwestycje w bieżącą działalność czy spłatę zobowiązań w sposób zorganizowany i racjonalny. Obciążenie tych środków egzekucją prowadzi do faktycznego paraliżu działalności, a w konsekwencji do dalszego pogarszania sytuacji spółki. Spółka zostaje w praktyce pozbawiona szansy na wyjście z trudnej sytuacji. Pismem z 26.03.2025 r., nr [...], organ egzekucyjny wezwał pełnomocnika spółki do wskazania innego majątku spółki, który mógłby być przedmiotem zajęcia. W odpowiedzi organ egzekucyjny uzyskał informację, że przedmiotem zajęcia może być wierzytelność spółki, przysługująca jej od P. na kwotę 355.712.80 zł, wynikająca z umowy o dofinansowanie nr [...]. Pełnomocnik spółki poinformował również, że w celu dochodzenia tej wierzytelności, spółka wytoczyła przeciwko P. powództwo o zapłatę, a sprawa toczy się obecnie przed Sądem Apelacyjnym w W., [...] Wydział Cywilny, sygn. [...]. Postanowieniem z [...].05.2025 roku, nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odmówił uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A., która została dokonana zawiadomieniem nr [...] z 09.05.2022 r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny wskazał, że wniosek spółki z 26.02.2025 r. został zakwalifikowany jako wniosek o uchylenie czynności egzekucyjnych w trybie art. 58 § 2 u.p.e.a., a taka kwalifikacja wynikała z faktu, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] jest zawieszone. Organ egzekucyjny stwierdził, że w sprawie nie występuje przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. Ponadto ocenę, czy istnieją przesłanki ważnego interesu zobowiązanego ustawodawca pozostawił organom egzekucyjnym. Natomiast w związku z powołanym rozstrzygnięciem WSA w Warszawie organ postanowieniem z [...].11.2022r. nr [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego w praktyce uniemożliwia stosowanie kolejnych środków egzekucyjnych, a zatem zabezpiecza w ten sposób majątek zobowiązanego. Instytucja uchylenia czynności egzekucyjnych ma charakter wyjątkowy i przyznawana jest w sytuacjach noszących taki walor. W ocenie organu egzekucyjnego takie okoliczności nie zostały wskazane. Ponadto nie został wskazany inny składnik majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji w przypadku podjęcia zawieszonego postępowania. Uchylenie zajęcia rachunku bankowego uniemożliwiłoby zatem zaspokojenie zobowiązań pieniężnych objętych tytułem wykonawczym [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. odniósł się również do informacji o majątku Spółki, który mogłyby być przedmiotem zajęcia i uznał, że nie jest to wierzytelność bezsporna. W celu dochodzenia wierzytelności na kwotę 355.712,80 zł, spółka wytoczyła przeciwko P. powództwo o zapłatę, a sprawa toczy się obecnie przed Sądem Apelacyjnym w W., [...] Wydział Cywilny, sygn. [...]. Wobec czego organ stwierdził, że wskazany majątek nie może być przedmiotem skutecznego zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym i nie daje on gwarancji zaspokojenia roszczeń wierzyciela objętych postępowaniem egzekucyjnym. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] lipca 2025 r. nr [...] Dyrektor IAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...].05.2025 r. w przedmiocie odmowy uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A. dokonanej zawiadomieniem nr [...] z 9.05.2022 r. Dyrektor IAS wskazał, zaakceptował dokonaną przez organ egzekucyjny zmianę żądania zawartego we wniosku z 26 lutego 2025 r. z art. 13 § 1 u.p.e.a. na art. 58 § 2 u.p.e.a., jako że z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego, przepisem regulującym kwestie zwalniania z egzekucji składników majątku jest przepis art. 58 u.p.e.a., który został zastosowany w niniejszej sprawie. Przepis art. 13 § 1 u.p.e.a. nie miał w sprawie zastosowania z uwagi na zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Dyrektora IAS, czynności egzekucyjne, o których mowa w art. 58 § 2 u.p.e.a. mogą zostać uchylone jedynie w wyjątkowych przypadkach, z czym nie mamy do czynienia w sprawie. Rozstrzygnięcie, co do uchylenia (bądź odmowy uchylenia) w związku z zawieszeniem postępowania egzekucyjnego czynności egzekucyjnych dokonanych przed zawieszeniem tego postępowania, ma poza tym charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet w sytuacji zaistnienia przesłanek określonych w art. 58 § 2 u.p.e.a., organ ma prawo odmówić zwolnienia spod egzekucji składnika majątkowego, mając przy tym na uwadze również interes wierzyciela. Nie można uznać, aby w przedmiotowej sprawie wystąpił ważny interes zobowiązanego. Ważny interes zobowiązanego powinien być postrzegany jako istnienie nadzwyczajnej okoliczności, a nie normalne następstwo prowadzenia działalności gospodarczej przez podmiot gospodarczy zgodnie z zakresem tej działalności. Z tej perspektywy nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności brak możliwości regulowania zobowiązań z tytułu dostaw i usług czy też spłata pożyczek długoterminowych. Kwestia wstrzymania wykonania decyzji będącej podstawą do wystawienia tytułu wykonawczego również nie wypełnia przesłanki ważnego interesu zobowiązanego. W ocenie Dyrektora IAS, uchyleniu czynności egzekucyjnych stoi również na przeszkodzie interes wierzyciela. W interesie wierzyciela leży bowiem wyegzekwowanie kwot objętych tytułami wykonawczymi, sprawnie i w miarę możliwości przy zastosowaniu najprostszych i skutecznych środków egzekucyjnych. Ponadto z analizy sytuacji majątkowej spółki wynika, że spółka nie posiada żadnych ruchomości ani nieruchomości. W 2024 r. poniosła stratę z działalności gospodarczej, a analiza złożonych plików JPK wskazuje, że obecnie spółka nie uzyskuje przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. W okresie ostatnich 6 miesięcy spółka nie wykazała żadnej transakcji, w której dokonywała sprzedaży towarów lub usług. Nie ujawniono innego majątku spółki, który mógłby być przedmiotem egzekucji. Ponadto organ egzekucyjny prawidłowo stwierdził, że zgłoszona przez pełnomocnika wierzytelność przysługująca spółce od P. nie może być przedmiotem skutecznego zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym i nie daje gwarancji zaspokojenia roszczeń wierzyciela. Spółka wytoczyła przeciwko P. powództwo o zapłatę, a sprawa toczy się obecnie przed Sądem Apelacyjnym w W. Z uwagi na powyższe uchylenie jedynego składnika majątku spółki może spowodować brak możliwości dochodzenia od spółki należności po ustaniu przyczyny zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a w konsekwencji do bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Odnosząc się do stanowiska spółki, że środki pieniężne w kwocie 204.798,99 zł, które spółka otrzymała tytułem zwrotu podatku VAT - zgodnie z wyrokiem NSA z 6.02.2024 r., sygn. I FSK 194/20 zostały zajęte w 25.11.2024 r., tj. w dniu ich wpłynięcia na konto bankowe spółki, a więc zostały zajęte w czasie kiedy postępowanie egzekucyjne zostało w stosunku do spółki zawieszone, Dyrektor IAS powołał się na art. 80 § 2 u.p.e.a, wskazując, że środki pieniężne, które spółka otrzymała 25.11.2024 r. tytułem zwrotu podatku VAT wpłynęły na zajęty wcześniej rachunek bankowy spółki. Rachunek ten pozostawał w dalszym ciągu zajęty, jednak realizacja zajęcia została wstrzymana. W przypadku zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, zgodnie z ww. przepisem, egzekucji podlegają wszystkie środki pieniężne wpływające na rachunek w okresie zajęcia, a nie tylko środki znajdujące się na rachunku na dzień dokonania jego zajęcia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka powyższemu postanowieniu Dyrektora IAS, zarzuciła: I. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: 1. art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 13 § 1 u.p.e.a. oraz art. 58 § 2 u.p.e.a., poprzez zmianę kwalifikacji prawnej żądania spółki i zakwalifikowanie żądania jako dotyczącego uchylenia czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A., która została dokonana zawiadomieniem nr [...] z dnia 09.05.2022 r., podczas gdy organ jest związany żądaniem wniosku i powinien rozpatrzyć wniosek skarżącej w oparciu art. 13 § 1 u.p.e.a. - zgodnie z żądaniem skarżącej, dotyczącym zwolnienia spod egzekucji składnika majątku w postaci środków pieniężnych w kwocie 204.798,99 zł, wyrażonym we wniosku z dnia 26 lutego 2025 r., 2. art. 56 § 1 pkt. 1) w zw. z art. 1a pkt. 2) u.p.e.a., poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu środków pieniężnych spółki w kwocie 204.798,99 zł, które wpłynęły na rachunek bankowy spółki w [...] S.A. 25 listopada 2024 r., w czasie, gdy postępowanie egzekucyjne prowadzone w stosunku do Spółki pozostawało zawieszone, 3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 pkt 2) u.p.e.a. w zw. z 13 § 1 u.p.e.a. oraz art. 58 § 2 u.p.e.a. polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego sprawy, dokonaniu dowolnej oceny dowodów i wyprowadzeniu przez organ wniosków nie znajdujących oparcia w materiale dowodowym sprawy i stanie faktycznym, w szczególności: a) uznanie, że zobowiązana nie przedstawiła majątku, który mógłby być przedmiotem zajęcia i który zabezpieczy wierzyciela, podczas gdy spółka wskazała wierzytelność w stosunku do P. na kwotę 355.712,80 zł (do tego dochodzą odsetki ustawowe za opóźnienie), która to kwota jest obecnie przedmiotem postępowania przed Sądem Apelacyjnym w W., [...] Wydział Cywilny, w sprawie sygn. [...] i która to wierzytelność zabezpiecza wierzyciela, jako że de facto odpowiada kwocie, którą organ egzekwuje w zawieszonym postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] 6 maja 2022 r, b) uznanie, że w niniejszym stanie faktycznym nie występują przesłanki wystąpienia ważnego interesu skarżącej oraz, że spółka ma subiektywne przeświadczenie o występowaniu ważnego interesu, podczas gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika w sposób obiektywny, że ważny interes spółki wynika z okoliczności, iż i. spółka posiada szereg zobowiązań z tytułu dostaw i usług, a także pożyczek długoterminowych, których niezwłoczna spłata jest konieczna - do czego posłużyłyby środki w 204.798,99 zł, znajdujące się na rachunku bankowym w [...] S.A., ii. w stosunku do spółki pozostaje zawieszone postępowanie egzekucyjne, toczące się na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 6 maja 2022 r. oraz zostało wydane postanowienie WSA w Warszawie z 15 czerwca 2022 r., sygn. akt V Sa/Wa 1066/22 wstrzymujące wykonalność decyzji na podstawie, której został wystawiony tytuł wykonawczy w oparciu, o który prowadzone jest przedmiotowe postępowanie egzekucyjne, przyznając tym samym spółce tymczasową ochronę prawną i uniemożliwiając organom egzekucyjnym podejmowanie czynności egzekucyjnych i prowadzenie postępowania egzekucyjnego w stosunku do spółki, a mimo tego 25 listopada 2024 r. Spółce zostały zajęte środki finansowe w kwocie 204.798,99 zł, powyższe skutkowało błędnym uznaniem, iż spółka nie spełnia przesłanek uzasadniających zwolnienie spod egzekucji składnika majątku w postaci środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym w [...] SA. w kwocie 204.798,99 zł lub uzasadniających uchylenie czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w [...] S.A., która została dokonana zawiadomieniem nr [...] z 9.05.2022 r., przez co organ błędnie utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji; 4. art. 6, art. 8 § 1, art. 11, art. 12 § 1 k.p.a. polegającego na wydaniu wadliwego postanowienia, naruszającego zasadę legalizmu, zasadę zaufania do organów administracji publicznej, nie dość wnikliwego i nie dość wyjaśniającego zasadność przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy, 5. art. 138 § 1 pkt 1) k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a pkt. 2) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji znak [...], podczas gdy postanowienie to jako wydane z naruszeniem przepisów prawa wskazanych w zażaleniu skarżącej, powinno zostać uchylone na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.; II. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: 1. art. 13 § 1 u.p.e.a., przez jego niezastosowanie mimo wniosku spółki o zwolnienia spod egzekucji składnika majątku w postaci środków pieniężnych w kwocie 204.798,99 zł, wyrażonym w piśmie z 26 lutego 2025 r., 2. art. 58 § 2 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, mimo że żądanie spółki było oparte na podstawie prawnej z art. 13 § 1 u.p.e.a. Mając na względzie powyższe, spółka wniosła o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora IAS [...] lipca 2025 r., znak [...], oraz zobowiązanie organu egzekucyjnego do wydania ponownego postanowienia w oparciu o art. 13 § 1 u.p.e.a., zgodnie z pierwotnym żądaniem spółki; mając na uwadze treść art. 135 p.p.s.a. poddała pod rozwagę uchylenie również postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] maja 2025 r., znak [...]; wniosła także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga zasługiwała na uwzględnienie. W niniejszej sprawie należało przede wszystkim wyznaczyć jednoznacznie ramy postępowania wyjaśniającego i dowodowego, a zatem zakres badania (granice sprawy). Bezspornym było, że pismem z 26 lutego 2025 r. spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego wniosła o zwolnienie składników majątku spod egzekucji, podając jako podstawę prawną wniosku art. 13 § 1 u.p.e.a. (wniosek k. 104 akt adm.). Zgodnie z art. 13 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Organ pierwszej instancji w związku z tym, że postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z 6 czerwca 2022 r., pozostawało zawieszone (z uwagi na wniesione zarzuty), potraktował powyższy wniosek spółki jako wniosek o uchylenie czynności egzekucyjnych w trybie art. 58 § 2 u.p.e.a. i rozpoznał go negatywnie (k.130 akt adm.). W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika zarzuciła, m. in., naruszenie art. 13 § 1 u.p.e.a. przez jego niezastosowanie i niezwolnienie spod egzekucji środków finansowych zgromadzonych na koncie spółki, zarzuciła jednocześnie – z uwagi na treść uzasadnienia postanowienia – naruszenie art. 58 § 1 i 2 u.p.e.a. przez ich niezastosowanie, mimo że w sprawie występują przesłanki uzasadniające wydanie przez organ zgody na dokonanie przez zobowiązaną wypłaty kwoty w wysokości 204.798,99 zł z rachunku bankowego spółki w [...] S.A oraz że występują przesłanki do uchylenia dokonanej przez organ czynności egzekucyjnej w postaci zajęcia w/w wierzytelności 25.11.2024 r., tj. w dniu wpłynięcia ww. środków na rachunek bankowy spółki. Z uzasadnienia zaskarżonego w s prawie postanowienie Dyrektora IAS wynika natomiast, że organ ten rozpatrywał i wydał rozstrzygnięcie na podstawie art. 58 § 2 u.p.e.a. Stosownie do art. 58. § 1. u.p.e.a., w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Wedle natomiast art. 58 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny może jednak uchylić dokonane czynności egzekucyjne, jeżeli to jest uzasadnione ważnym interesem zobowiązanego, interes wierzyciela nie stoi temu na przeszkodzie, a osoby trzecie na skutek tych czynności nie nabyły praw. Uchylenie dokonanych czynności nie powoduje umorzenia należnych za nie kosztów egzekucyjnych. Spółka w skardze podtrzymała zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 13 § 1 u.p.e.a., przez jego niezastosowanie, pomimo wniosku o zwolnienia spod egzekucji składnika majątku w postaci środków pieniężnych w kwocie 204.798,99 zł, wyrażonym w piśmie z 26 lutego 2025 r., a po drugie - art. 58 § 2 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, mimo że żądanie spółki było oparte na podstawie prawnej jaką jest art. 13 § 1 u.p.e.a. Odnosząc się do powyższych okoliczności sprawy należy podnieść, co następuje: Po pierwsze, wątpliwą co do dopuszczalności, była dokonana przez organ zmiana kwalifikacji prawnej wniosku sporządzonego przez zawodowego pełnomocnika, skoro tenże sformułował żądanie jako wniosek o zwolnienie spod egzekucji i podał podstawę prawną wskazując art. 13 § 1 u.pe.a. (a nie art. 58 u.p.e.a). Po drugie, jednak - z uwagi na to, że postępowanie egzekucyjne pozostawało zwieszone – można usprawiedliwić działanie organu, który "dopasował" żądanie wniosku do aktualnej fazy tego postępowania i rozpoznał żądanie jako wniesione w oparciu o art. 58 u.p. e.a. (co potwierdza wstępna część uzasadnienia stanowiska Dyrektora IAS w zaskarżonym postanowieniu). Niemniej, nawet gdyby uznać, że organ miał uprawnienie do takiego przekwalifikowania wniosku, to należało zauważyć, że organ zrobił to w sposób niekonsekwentny, bowiem przedstawił rozważania jedynie, co do zastosowania art. 58 § 2 u.p.e.a. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wskazuje, że organ zażaleniowy analizował przesłanki wynikające jedynie z § 2 u.p.e.a. art. 58 u.p.e.a. Nie wiadomo natomiast z jakich przyczyn organ nie rozstrzygał wniosku spółki w sprawie w zakresie wynikającym z art. 58 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym - w przypadku zawieszenia postępowania egzekucyjnego pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, z tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Powyższa uwaga jest o tyle uzasadniona, że we wniosku o zwolnienie spod egzekucji pełnomocnik spółki wnosił także o "zwolnienie kosztów koniecznych do bieżącego regulowania stałych i niezbędnych zobowiązań" ciążących na zobowiązanej spółce, których zapłata jest koniecznym warunkiem prowadzenia działalności, tj. zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz z tytułu pożyczki. Przede wszystkim zaś w uzasadnieniu wniosku spółka sprecyzowała i przedstawiła uzasadnienie dotyczące konieczności regulowania kosztów związanych z obsługą prawną, kosztów obsługi księgowej, a do wniosku załączyła dokumenty w postaci, w szczególności faktury VAT wystawione z tytułu obsługi księgowe i prawnej, umowę pożyczki (wniosek i załączniki k. 87-103v akt adm.). Powyższe okoliczności wszywały, że jednak wniosek dotyczy zadania o którym mowa w art. 58 § 1 u.p.e.a. Organy obu instancji zakwalifikowały wniosek na podstawie art. 58 u.p.e.a., niemniej nie rozpoznały wniosku kompleksowo, a mianowicie w zakresie tej części powyższego przepisu, który w §1 stanowi o tym że w okresie zawieszenia z przyczyn określonych w art. 56 § 1 pkt 1 i 4 mogą być dokonywane, za zgodą organu egzekucyjnego, wypłaty z rachunków bankowych zobowiązanego po przedstawieniu przez niego dokumentów świadczących o konieczności poniesienia danych wydatków. Podkreślić należy, że literalnie art. 58 § 1 u.p.e.a. nie zawiera przesłanki ważnego interesu zobowiązanego, ani interesu wierzyciela, nie wymaga też wskazania mienia, z którego zaspokojenie wierzytelności organu (alternatywnie) jest możliwe, co daje sądowi podstawę do wniosku, że rozważania organów zawarte w uzasadnieniach wydanych postanowień są nie dotyczą istoty sprawy. Powtórzyć natomiast należy, że tak organ pierwszej instancji, jak i organ II instancji nie analizowały powyższego wniosku kompleksowo, co do oceny przesłanek z art. 58 u.p.e.a. zatem, w tym także z uwzględnieniem § 1 tego przepisu. Jednocześnie w uzasadnieniu postanowienia wydanego w pierwszej instancji, jak i w drugiej instancji wynika, że wniosek powyższy został rozpoznany jedynie w zakresie badania przesłanek z art. 58 § 2 u.p.e.a. Przy czym organy nie zajęły także stanowiska, że przesłanką do zastosowania art. 58 § 1 u.p.e.a. jest immanentnie przesłanka ważnego interesu zobowiązanego. W tym stanie sprawy zatem należało stwierdzić, że skoro spółka oparła swoje żądanie na art. 13 § 1 u.p.e.a., a jednocześnie (dwutorowo) żądała umożliwienia dokonania wypłat z rachunków bankowych celem – jak wskazała - poniesienia koniecznych wydatków (art. 58 § 1 u.p.e.a.), to należy dość do wniosku, że organy orzekające dowolnie wybrały sobie jako podstawę orzekania art. 58 § 2 u.p.e.a. W efekcie bowiem część żądania spółki nie została w ogóle rozpatrzona. Spółka natomiast już w zażaleniu zarzuciła naruszenia art. 58 §1 i 2 u.p.e.a., poprzez ich niezastawanie, jako reakcja na zmianę kwalifikacji prawnej podstawy żądania z art. 13 § 1 na art. 58 u.p.e.a. Zgodnie z art. 7 k.p.a., organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 8 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, zaś według § 2 ww. art. 8, organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 k.p.a.). Rolą organu było przede wszystkim jednoznaczne wyjaśnienie w sprawie zakresu żądania, w konsekwencji postępowania dowodowego oraz rozpatrzenie żądania spółki zgodnie z jego treścią, a ponadto ustosunkowanie się kompleksowo do zgłoszonego żądania wniosku. Organy nie sprostały powyższym obowiązkom, zaniechano bowiem oceny wniosku w zakresie wnioskowanej zgody na wskazane wypłaty. Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.a., postanowienie powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego lub służy od niego sprzeciw oraz gdy zostało wydane na skutek zażalenia na postanowienie. W orzecznictwie podkreśla się, że uzasadnienie stanowi integralną część postanowienia (decyzji) i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część tego aktu. Obowiązek jego sporządzenia wiąże się także z wyrażoną w art. 124 § 2 k.p.a. zasadą przekonywania, która zobowiązuje organy administracji publicznej do dołożenia szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć. Prawidłowe uzasadnienie postanowienia (decyzji) ma nie tylko znaczenie prawne ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie uczestników postępowania do organów administracyjnych. Motywy postanowienia (decyzji) winny odzwierciedlać rację decyzyjną i wyjaśnić tok rozumowań prowadzących do zastosowania konkretnego przepisu prawa materialnego do rzeczywistej sytuacji faktycznej. Powinny one być tak ujęte, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Zadaniem uzasadnienia faktycznego jest wskazanie faktów i dowodów, które legły u podstaw wydania postanowienia (decyzji). W rezultacie, powinno ono zawierać ustosunkowanie się do tych faktów i dowodów, które przemawiają za podjętym rozstrzygnięciem, lecz także do tej części faktów i dowodów, którym organ administracji nie przyznał mocy dowodowej przy podejmowaniu decyzji. Brak wypełnienia powyższych wymogów stanowi istotne naruszenie przepisów prawa. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 21 września 2023 r., II SA/Gl 693/23) W uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany wyjaśnić stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Jest to element decydujący o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Należy podkreślić, że dochowanie powyższych wymogów jest istotne szczególnie w sytuacji, kiedy rozstrzygnięcie organu jest niekorzystne dla strony. W analizowanej sprawie organy orzekające nie wyjaśniły dostatecznie dlaczego zmieniając kwalifikację prawną żądania na art. 58 u.p.e.a., pominęły przesłanki wynikające z art. 58 § 1 k.p.a. Powyższe stanowi naruszenie art. 7 , art. art. 8 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 124 § 2 k.p.a. w sposób mogący mieć istotne znaczenie i wpływ na rozstrzygniecie w sprawie. Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobowiązany - celem jednoznacznego zakreślenie zakresu badania w sprawie - wezwać pełnomocnika spółki do jednoznacznego sprecyzowania wniosku z 26 lutego 2025 r., skoro tak zażaleniu jak i w skardze pełnomocnik zarzuca naruszenie zarówno art. 13 § 1 u.p.e.a., jak i zarzuca niezastosowania art. 58 § 1 i 2 u.p.e.a. Następnie organ będzie zobowiązany do kompleksowego rozpoznania wniosku. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w pkt 1 wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143; dalej p.p.s.a.). O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku sprawy, na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2023.1935), w wysokości obejmującej wpis sądowy 100 zł i koszty zastępstwa prawnego 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17 zł. Podstawą rozpoznania skargi w trybie uproszczonym był art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym www.orzeczenia.nsa.gov.pl.