III SA/Wa 2110/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-30
Skład orzekający: Małgorzata Długosz Szyjko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany uwzględnić prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur zakupu przedstawionych w trakcie postępowania podatkowego, jeśli podatnik nie zadeklarował tego prawa w złożonej deklaracji podatkowej?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie jest zobowiązany uwzględnić prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur zakupu przedstawionych w trakcie postępowania podatkowego, jeśli podatnik nie zadeklarował tego prawa w złożonej deklaracji podatkowej. Prawo do odliczenia powinno być realizowane w prawem określonej formie, którą jest złożenie deklaracji podatkowej (ewentualnie korygującej), w której podatnik wykazuje podatek naliczony do odliczenia. Po wszczęciu kontroli lub postępowania podatkowego kończy się możliwość samoobliczenia podatku poprzez złożenie deklaracji, a podatnik traci uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego określającą wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług oraz kwotę zwrotu i nienależnego zwrotu. Podatniczka zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym pozbawienie prawa do złożenia korekty deklaracji, nieuwzględnienie faktur zakupu jako dowodu oraz nieuwzględnienie prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd oddalił skargę, uznając zarzuty za chybione.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz Szyjko, , , po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2005 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2004r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług. -oddala skargę-
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W., po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 marca 2004 r. sygn. akt III SA 2393/02, utrzymał w mocy decyzję Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] określającą wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do rozliczenia w następnych okresach za miesiące maj – listopad 1999 r., marzec – sierpień 2000 r., czerwiec 2001 r. oraz wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 1999 r., luty, wrzesień – grudzień 2000 r., styczeń – maj, lipiec 2001 r. o raz wysokość kwoty zwrotu za sierpień 2001 r. oraz wysokość nienależnego zwrotu za ten miesiąc traktowany na równi z zaległością podatkową w wysokości 910 zł oraz odsetki od dnia otrzymania tego zwrotu tj. 26 października 2001 r. do dnia wydania decyzji w kwocie 82,70 zł.
W wyniku przeprowadzonego w dniach 17 – 22 października 2001 r. przez pracowników Urzędu Skarbowego [...] postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 sierpnia 2001 r. w dniu 8 lutego 2002 r. Urząd Skarbowy [...] określił zobowiązanie podatkowe w łącznej kwocie 145.902 zł. wraz z należnymi odsetkami.
Ustalono, że podatniczka:
1) zawyżyła kwotę podatku naliczonego za maj 1999 r., wrzesień 2000 r. i czerwiec 2001 r. poprzez:
• rozliczenie kwot podatku naliczonego z faktur, których strona nie posiadała,
• dwukrotne uwzględnienie w rozliczeniu za wrzesień 2000 r. kwot podatku naliczonego z faktur z dnia 15.09.2000 r. i 16.09. 2000 r. o stosownych numerach,
• nieujęcie w rozliczeniu za czerwiec 2001 r. kwoty 501 zł zmniejszającej podatek naliczony na podstawie rejestru zwrotów towarów nazwanego "korektami".
2) zaniżyła podatek należny za poszczególne miesiące 1999 r., 2000 r. i 2001 r. poprzez:
• zaniżenie podatku w deklaracjach VAT-7 za maj, czerwiec i wrzesień 1999 r.,
• nieujęcie w rejestrach sprzedaży VAT i deklaracjach VAT-7 za czerwiec, lipiec i sierpień 2000 r. podatku należnego w łącznej kwocie 202 zł,
• niewykazanie w deklaracjach VAT-7 za okres od października 2000 r. do maja 2001 r. sprzedaży zaewidencjonowanej za powyższy okres w ewidencji sprzedaży.
Podatniczka pismem z dnia 27 lutego 2002 r. wniosła odwołanie, w którym rozstrzygnięciu organu podatkowego I instancji zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 96 ze zm. – powoływanej dalej jako ord.pod.). Strona podniosła, że zgodnie z art. 10 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 119, poz. 1259 ze zm. – powoływanej dalej jako ustawa o VAT) okresem rozliczeniowym w podatku od towarów i usług jest okres miesięczny, a rozstrzygnięcie określa łączną wysokość zobowiązania podatkowego za okres 24 miesięcy wybranych z kontrolowanego okresu 32 miesięcy.
Decyzją z [...] lipca 2002 r. Nr [...] Izba Skarbowa w W. nie znalazła podstaw do podstaw zmiany decyzji organu podatkowego I instancji i utrzymała ją w mocy.
Wyrokiem z dnia 23 marca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu II instancji stwierdzając w uzasadnieniu, iż narusza ona przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie jakkolwiek z innych przyczyn niż wskazane w skardze. W ocenie Sądu decyzję doręczono M. L., który na podstawie udzielonego przez podatniczkę pełnomocnictwa nie mógł być pełnomocnikiem w postępowaniu podatkowym. Decyzji zatem nie doręczono zatem stronie postępowania.
Dyrektor Izby Skarbowej w W., w wykonaniu ww. wyroku, decyzją z dnia [...] września 2004 r. utrzymał decyzję organu podatkowego I instancji.
Pismem z dnia 12 października 2004 r. podatniczka złożyła skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie:
• art. 81b i art. 75 § 2 ord.pod. poprzez pozbawienie jej prawa do złożenia korekty deklaracji i złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za miesiące, w których nie stwierdzono nieprawidłowości,
• art. 180 § 1 ord.pod. poprzez nieuwzględnienie jako dowodu przedstawionych w trakcie postępowania faktur zakupu, oraz
• art. 19 ust. 1 – 3 i 3 b ustawy o VAT poprzez nieuwzględnienie w decyzjach prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ppsa wyłącznie stwierdzenie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też przepisy prawa dające podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji stanowi podstawę wyeliminowania danego aktu administracyjnego z obrotu prawnego.
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie należy stwierdzić, że żadna z tych przesłanek nie zachodzi w przypadku zaskarżonej decyzji.
Strona skarżąca nie kwestionuje prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy podatkowe w niniejszej sprawie, natomiast podniesione przez nią zarzuty prawne są chybione.
I. Odnosząc się do zarzutu naruszenia zaskarżoną decyzją art. 81b i art. 75 § 2 ord.pod. poprzez pozbawienie strony prawa do złożenia korekty deklaracji i złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty za miesiące, w których nie stwierdzono nieprawidłowości i nie dokonano określenia rozliczenia podatkowego w innych kwotach niż wykazane w deklaracji podatnika stwierdzić należy, iż zasadna jest argumentacja Dyrektora Izby Skarbowej w W. wskazująca na brak związku podniesionej okoliczności z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Wydana w sprawie decyzja nie dotyczy bowiem nadpłaty, nie rozstrzygają o prawie do złożenia korekty, podstawą jej wydania nie jest ani art. 81 b, ani art. 75§ 2 ordynacji podatkowej, nie dotyczy także okresów rozliczeniowych, co do których podatnik podnosi istnienie nadpłaty.
Sąd rozstrzyga wyłącznie w granicach danej sprawy ( art. 134 § 1 uppsa), dlatego podniesione zarzuty nie mieszczące się w granicach sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją nie mogą być przez sąd uwzględnione.
II. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 180 § 1 ord.pod. poprzez nieuwzględnienie jako dowodu przedstawionych w trakcie postępowania faktur zakupu, oraz art. 19 ust. 1 – 3 i 3 b ustawy o VAT poprzez nieuwzględnienie w decyzjach prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur.
Sąd zważył, iż wykonanie zobowiązania podatkowego podatnika podatku od towarów i usług oparte jest na regule samoobliczenia podatku. Oznacza to, że w terminach określonych ustawą podatkową podatnik ma obowiązek prawidłowo obliczyć podatek w oparciu o prowadzone ewidencje, zadeklarować go składając deklarację VAT-7 do urzędu skarbowego oraz zapłacić podatek, jeżeli z deklaracji wynika kwota do zapłaty. I chociaż istotą konstrukcji tego podatku jest prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego wynikające z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT, to uprawnienie podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powinno być realizowane w prawem określonej formie. Zgodnie z art. 19 ust. 3, obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego następuje w rozliczeniu za wskazany w tym ustępie miesiąc.
Ustawa wprowadzając zasadę samoobliczenia podatku od towarów i usług (art. 26) określiła, w jaki sposób podatnik powinien rozliczać się z tego podatku i jak wyrażać wolę skorzystania z prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1. Tym sposobem jest zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy złożenie deklaracji podatkowej VAT (ew. deklaracji korygującej), w której podatnik wykazuje podatek naliczony do odliczenia.
Takie stanowisko znalazło potwierdzenie w orzecznictwie NSA i SN (por. np. wyrok NSA z 13.2.1998 r., I SA/Łd 873-878/96, ONSA Nr 4/1998, poz. 145, wyrok SN z 3.12.1997 r., III RN 86/97, OSNiAPiUS Nr 8/1998, poz. 233).
W tej regulacji, którą tworzy ustawa i wydane na jej podstawie akty wykonawcze m.in. z uwagi na prawo do odliczenia narzucono podatnikom konieczność odpowiedniego prowadzenia ewidencji, dokumentowania za pomocą faktur obrotu i deklarowania zobowiązania, w tym woli skorzystania z uprawnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 1. Dlatego też w przypadku, gdy podatnik nie złożył deklaracji, bądź w złożonej deklaracji nie zadeklarował woli skorzystania z tego prawa, nie może tego uczynić za niego organ wydający decyzję na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy. Rolą tego organu nie jest bowiem zastępowanie służb finansowych profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego, którym powinien być podatnik podatku od towarów i usług. Po wszczęciu kontroli, czy po wszczęciu postępowania podatkowego kończy się możliwość samoobliczenia podatku poprzez złożenie deklaracji podatkowej i w konsekwencji podatnik traci uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Uprawnienie do określenia zobowiązania w decyzji przechodzi bowiem wówczas stosownie do art. 21 § 3 ord.pod. i 10 ust. 2 ustawy o VAT na organy podatkowe.
Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, powyższe stanowisko nie stoi w sprzeczności z poglądem wyrażonym w uchwale NSA z 29.10.2001 r., FPS 10/01 (ONSA Nr 2/2002, poz. 54). Uchwała ta odnosiła się do sytuacji, gdy podatnik wywiązał się z obowiązku samoobliczenia podatku we właściwy sposób i we właściwym terminie składając deklarację podatkową, tylko wadliwie (przedwcześnie) zadeklarował wolę skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o określoną kwotę podatku naliczonego.
W przypadku Strony skarżącej nie dokonano w tej formie zadeklarowania woli skorzystania z prawa do odliczenia spornej części podatku naliczonego, dlatego złożone później w trakcie postępowania faktury zakupu nie obligowały organów podatkowych do uwzględnienia wynikającego z nich podatku w wydawanych decyzjach.
III. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut określenia nadwyżek podatku naliczonego nad należnym oraz zobowiazania podatkowego za okres inny niż wynikający z ustawy o VAT okres miesięczny. Jak wynika bowiem z decyzji wydanej w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie dotyczy określenia zobowiazań podatkowych oraz nadwyżek podatku naliczonego nad należnym za poszczególne miesiące od maja 1999r. do sierpnia 2001r. i choć zawarte zostało w jednym akcie administracyjnym, to jednomiesięczne okresy rozliczeniowe, za które dokonano określenia powinności podatkowych przyjęte zostały zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o VAT. Zawarcie kilku rozstrzygnięć w jednym akcie administracyjnym jest dozwoloną techniką wydawania decyzji i nie stanowi naruszenia prawa.
Biorąc pod uwagę bezpodstawność podniesionych zarzutów i nie znajdując innych podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło