III SA/Wa 2113/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka - Karasińska po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej zwana "Skarżącą"), złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2012 r. W powyższej skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że natychmiastowe wykonanie decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. skutkowałoby trudnymi do odwrócenia konsekwencjami w postaci spowodowania pozbawienia jej całkowitej utraty płynności finansowej niezbędnej do bieżącego regulowania zobowiązań i prowadzenia działalności gospodarczej. Zaznaczyła przy tym, że przedłużający się brak możliwości prowadzenia hurtowni, będący wynikiem niewstrzymania zaskarżonej decyzji, doprowadzi ją do upadłości i spowoduje konieczność zwolnienia 35 zatrudnionych osób, a tym samym utratę przez nich jedynego źródła dochodu. Ponadto Skarżąca wskazała, iż posiada zawarte z [...] Bank S.A. dwie umowy kredytowe, tj. umowę kredytową o kredyt nieodnawialny na finansowanie bieżącej działalności na kwotę 2.000.000 zł – gdzie miesięczna spłata wynosi około 56.000 zł oraz umowę kredytową o kredyt w rachunku bieżącym w wysokości 6.500.000 zł. Jednocześnie podkreśliła, iż brak środków na bieżącą spłatę kredytów spowoduje wypowiedzenie przez bank umów kredytowych oraz ich wymagalność i konieczność spłaty całej kwoty zaciągniętych kredytów. Skarżąca nie dysponuje jednak bieżącymi aktywami pozwalającymi spłacić ww. kredyty. Skarżąca zwróciła uwagę, iż sprawozdanie finansowe spółki za 2016 r. zamyka się sumą po stronie aktywów i pasywów w wysokości 24.697.134 zł, zaś zysk za 2016 r. wyniósł 234.397 zł. W chwili obecnej nie dysponuje ona środkami finansowymi pozwalającymi na dokonanie zapłaty należnego zobowiązania bez uszczerbku dla bieżącego funkcjonowania prowadzonej działalności. Skarżąca zauważyła, iż z zestawienia kwoty wymaganego zobowiązania podatkowego z ogólną sytuacją majątkową spółki wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do faktycznego unicestwienia prowadzonej działalności, co może w rezultacie skutkować postawieniem jej w stan upadłości. Według Skarżącej późniejsze uwzględnienie skargi przez Sąd nie doprowadzi do pełnego przywrócenia stanu poprzedniego, co może spowodować nieodwracalne skutki. W dalszej części wniosku zaznaczyła, iż decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., będącą przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia, została zobowiązana do zapłaty kwoty 922.163 zł stanowiącej zaległość podatkową w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami. Skarżąca do wniosku załączyła kopie sprawozdań finansowych za lata 2014 oraz 2015, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2016 r., ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych na dzień składania skargi, deklaracje VAT-7 za 2016 r. wraz z potwierdzeniem zapłaty podatku VAT w 2016 r., potwierdzenia zapłaty zaliczek w 2016 r. na podatek CIT, zeznania o wysokości osiągniętego dochodu CIT-8 za lata 2015 oraz 2016, listę pracowników wraz ze wskazaniem stanowisk i wysokością wynagrodzenia oraz wykaz umów zlecenia, umowy kredytowe zawarte z bankiem. Skarżąca przy piśmie z dnia 17 maja 2017 r., stanowiącym uzupełnienie do skargi, przekazała zestawienie obrotów i sald analitycznych za styczeń – marzec 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: wniosek zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wskazać należy, że instytucja wstrzymania przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - dalej "P.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może, na wniosek skarżącego, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że w art. 61 § 3 P.p.s.a chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. post. NSA z 20 grudnia 2004 r. sygn. akt GZ 138/04). Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 3 sierpnia 2006 r., II SA/Bk 352/06). Zatem przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu (tak NSA w postanowieniach z dnia: 22 grudnia 2004 r., OZ 889/04; 8 grudnia 2004 r., OZ 694/04 i z 9 marca 2005 r., II OZ 52/05). Podkreślić należy także, iż instytucja wstrzymania wykonania decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Złożenie wniosku nie oznacza jednak automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podzielając w całości przedstawioną powyżej i ugruntowaną w orzecznictwie sądów administracyjnych wykładnię art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz odnosząc ją do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że argumenty i okoliczności podane przez Skarżącą na uzasadnienie jej wniosku poparte załączoną dokumentacją pozwalają uznać, że zachodzą przesłanki umożliwiające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazują one na ryzyko wystąpienia w majątku Skarżącej uszczerbku przekraczającego w swych rozmiarach zwykłe następstwa wykonania zaskarżonej decyzji, tj. pozwalające uznać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie Sądu Skarżąca wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować wskazane w uzasadnieniu wniosku następstwa. Z analizy dokumentacji załączonej do wniosku wynika, iż Skarżąca, nie dysponuje w chwili obecnej środkami finansowymi umożliwiającymi dokonanie zapłaty należnego zobowiązania bez uszczerbku dla bieżącego funkcjonowania oraz prowadzonej działalności. Powyższe przesądza, że potencjalna konieczność zapłaty należności wynikającej z zaskarżonej decyzji mogłaby doprowadzić do następstw trudnych do odwrócenia, w tym do pozbawienia środków na finansowanie bieżącej działalności w przypadku wypowiedzenia umów z bankami, co niewątpliwie wiązałoby się z utratą jej płynności finansowej. Wprawdzie nałożony na Skarżącą obowiązek ma charakter świadczenia pieniężnego i z natury rzeczy rezultaty wykonania takiego świadczenia są odwracalne to w ocenie Sądu, skutków zapłaty należności pieniężnej, które co do zasady są odwracalne, nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od jej wysokości, która w okolicznościach konkretnego przypadku, może wpłynąć na uzasadnione przypuszczenie postawienia jej w stan upadłości. W ocenie Sądu zgodzić się należy ze stanowiskiem Skarżącej, iż z zestawienia kwoty wymaganego zobowiązania podatkowego z jej ogólną sytuacją majątkową, w tym wysokością środków finansowych, którymi może dysponować, wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji, zanim zostanie zbadana jej legalność, doprowadzić może do faktycznego unicestwienia prowadzonej przez nią działalności. Z powyższego wynika, że w sytuacji postawienia Skarżącej w stan upadłości i późniejszego uchylenia zaskarżonej decyzji, zwrot wyegzekwowanego świadczenia nie przywróciłby rzeczy do stanu pierwotnego. Reasumując stwierdzić należy, że zaistniałe okoliczności stanowią podstawę do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla Skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Tym samym w sprawie zaistniały podstawy do udzielenia Skarżącej ochrony tymczasowej do czasu, gdy zaskarżona decyzja zostanie zbadana przez pod kątem zgodności z prawem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.