III SA/Wa 2122/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2003, 2004 i 2005 roku postanawia przyznać prawo pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący J. L. zwrócił się na formularzu PPF o ustanowienie adwokata, argumentując, że jest bez pracy i prawa do zasiłku. Źródłem utrzymania jest emerytura żony w kwocie 1.352 zł netto. Poza mieszkaniem Skarżący nie posiada majątku. Do jego żony należy mieszkanie w S., które jest zajęte przez komornika. Do wydatków Skarżący zaliczył koszty utrzymania mieszkania i wydatki na leki. Wśród okoliczności uzasadniających wniosek wymienił zajęcia komornicze oraz wierzytelności. Pismem z 3 marca 2011 r. referendarz sądowy wezwał Skarżącego do nadesłania w terminie 7 dni dodatkowej dokumentacji dotyczącej jego stanu majątkowego. Na jego wniosek termin ten przedłużono. Z obowiązku nadesłania dokumentacji Skarżący jednak nie wywiązał się. Z tych względów referendarz sądowy uznał, że nie wykazał on w sposób bezsprzeczny i nie budzący wątpliwości, iż jego sytuacja materialna uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. W efekcie postanowieniem z 11 maja 2011 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Od powyższego postanowienia Skarżący złożył sprzeciw, w którym wyjaśnił, że spłaca kredyt hipoteczny w wysokości 800 zł miesięcznie (zaległości w spłacie wynoszą ponad 7000 zł i bank wypowiedział umowę). Powtórzył, że w chwili obecnej jest bez pracy i środków do życia. Podkreślił, że aktualnie toczy się wiele spraw sądowych z jego udziałem. Spór prowadzi także jego żona, którą UKE obciążył kwotą ponad 100.000 zł. Żona Skarżącego pobiera emeryturę, która po pomniejszeniu z tytułu zajęcia egzekucyjnego wynosi 1.392 zł. Trudna sytuacja sprawia że Skarżący "jest skazany" na pomoc dalszej i bliższej rodziny. Łącznie tytułem opłat sądowych musi uiścić kwotę ponad 1.000 zł. Skarżący zaakcentował również to, że przez ostatnie kilka lat nie otrzymywał wynagrodzenia. Wskazał także, że z uwagi na brak środków nie może zebrać żądanych dokumentów. W dniu 11 kwietnia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zarządził ściągnięcie od Skarżącego nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Postanowieniem z 20 czerwca 2011 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w S. umorzył postępowanie egzekucyjne. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządził umorzenie należności sądowej w kwocie nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek Skarżącego o ustanowienie pełnomocnika zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym przyznanie prawa pomocy następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z konstrukcji art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy a rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii w dużej mierze zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę Nie ulega wątpliwości, iż w niniejszej sprawie Skarżący nie przedstawił wystarczających dokumentów umożliwiających ocenę jego rzeczywistego stanu majątkowego. Jednakże przy rozpoznawaniu sprzeciwu Skarżącego nie można pominąć nowej okoliczności potwierdzającej zły stan finansowy Skarżącego. Należy wskazać, iż zarządzeniem z dnia 27 czerwca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w niniejszej sprawie, umorzył postępowanie egzekucyjne w sprawie należności sądowej z tytułu nieziszczonej opłaty kancelaryjnej. Powyższe zarządzenie zostało wydane z uwagi na postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. z [...] czerwca 2011 r. który stwierdził bezskuteczność egzekucji i umorzył postępowanie, w którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wystąpił o egzekucję ww. świadczenia pieniężnego w kwocie 100,00 zł. Zatem skoro egzekucja kwoty 100,00 zł okazała się bezskuteczna, należy uznać, iż Skarżący nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika, a zatem jego ustanowienie na jego rzecz jest zasadne. Dodatkowo, należy mieć na uwadze, iż w rozpoznawanej sprawie zapadł wyrok oddalający skargę, w związku z powyższym w celu ewentualnego wniesienia skargi kasacyjnej konieczne jest ustanowienie w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego też, decydując o ustanowieniu pełnomocnika należy kierować się także argumentacją zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 240/08). Sąd ten stanął wówczas na stanowisku, że oceniając zasadność wniosku o przyznanie pełnomocnika Sąd powinien uwzględnić procesową konieczność jego powołania, tj. powinien brać pod uwagę takie elementy jak: aktualne stadium postępowania, dotychczasowy sposób postępowania strony przed sądem, konieczność posiadania szczególnych uprawnień przy wykonywaniu czynności procesowych - przymus adwokacko-radcowski Wobec powyższego, na podstawie art. 260 w związku z art.246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd postanowił, jak w sentencji.