III SA/Wa 2138/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, sędzia WSA del. Dariusz Kurkiewicz (sprawozdawca), Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów złożonych na postępowanie egzekucyjne oddala skargę Postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. – po rozpatrzeniu zażalenia I. Sp. z o.o. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") na postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. z [...] kwietnia 2015 r. w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne – utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej, na podstawie wystawionego przez Pocztę Polską S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej tytułu wykonawczego nr [...] z 14 lutego 2014 r., obejmującego zaległości z tytułu opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych za 2012 r., w kwocie należności głównej 36.075,00 zł. Podstawę prawną w/w tytułu wykonawczego stanowiła decyzja z 3 sierpnia 2012 r. W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowym tytułem wykonawczym, organ egzekucyjny zawiadomieniem z 21 listopada 2014 r., dokonał skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej, które skierował do [...] S.A. Zawiadomienie o zajęciu do Banku doręczono 24 listopada 2014 r., natomiast zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem przedmiotowego tytułu wykonawczego Skarżącej doręczono 27 listopada 2014 r. Bank 27 listopada 2014 r. i 10 grudnia 2014 r. w całości zrealizował w/w zajęcie. Pismem z 4 grudnia 2014 r., Skarżąca wniosła na podstawie art. 33 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie dokonanego zajęcia. W uzasadnieniu argumentując podniesiony zarzut nieistnienia obowiązku powołała się na art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych. Stwierdziła, że nałożenie na Skarżącą obowiązku w postaci uiszczenia opłat abonamentowych z tytułu używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, należy uznać jako nieznajdujące oparcia w stanie faktycznym sprawy, w związku z czym postępowanie egzekucyjne powinno podlegać umorzeniu w tym zakresie. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. pismem z 12 grudnia 2014 r., wystąpił do wierzyciela Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutów. W odpowiedzi wierzyciel postanowieniem z [...] lutego 2015 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. W wyniku rozpoznania zażalenia na to postanowienie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej postanowieniem z [...] marca 2015 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela, postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. uznał zarzuty Spółki za nieuzasadnione. W zażaleniu Skarżąca naruszenie: - art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 ust. 2 i 7 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz. U. Nr 85, poz. 728), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż Skarżąca w dniu kontroli posiadała odbiorniki telewizyjne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, w związku z czym istniał po jego stronie obowiązek prawny uiszczenia opłat abonamentowych niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych za okres 1 stycznia 2012 r. – 31 grudnia 2012 r. w sytuacji, gdy odbiorniki te ze względu na swój stan techniczny uniemożliwiały natychmiastowy odbiór programu telewizyjnego, a tym samym po stronie Zobowiązanego nie istniał obowiązek uiszczenia w/w opłat, - naruszenie art. 29 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż organ zobowiązany jest z urzędu badać wyłącznie kwestię dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w sytuacji, gdy powinien on również zbadać zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym, - naruszenie art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ciężar udowodnienia, że stan odbiorników telewizyjnych znajdujących się w hotelu przy ul. [...] w P. uniemożliwia natychmiastowy odbiór programu spoczywa na Skarżącej, podczas gdy Organ zobligowany był do przedstawienia dowodów na okoliczność, iż natychmiastowy odbiór programu jest możliwy. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w zarzutach, iż po stronie Skarżącej zgodnie z art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych nie istniał obowiązek uiszczenia opłat za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w okresie 1 stycznia 2012 r. – 31 grudnia 2012 r. Z uwagi na powyższe wniosła o uchylenie postanowienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. w całości, umorzenie postępowania egzekucyjnego i uchylenie zajęcia rachunku bankowego. Postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Dyrektor Izby Skarbowej powołując się na art. 33 § 1 oraz art. 34 § 1 i § 4 u.p.e.a. wyjaśnił tryb rozpoznawania zarzutów zobowiązanego. Dyrektor Izby Skarbowej omówił stan faktyczny sprawy i stwierdził, że wbrew argumentom Spółki, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Natomiast sam fakt, że Skarżąca nie podziela stanowiska Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. nie stanowi o naruszeniu przepisów prawa. Organ egzekucyjny, będąc związany stanowiskiem wierzyciela, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w tym trybie stanowiska wierzyciela. Natomiast organ odwoławczy, rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, również jest związany stanowiskiem wierzyciela. Jak stwierdza się bowiem w orzecznictwie, uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstawy do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05 stwierdził, że wypowiedź wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. była wiążąca również dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego równocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Organ egzekucyjny będąc związany stanowiskiem wierzyciela nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutów i badania w tym trybie stanowiska wierzyciela. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowień organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła - naruszenie art 33 pkt. 1 u.p.e.a. w zw. z art. 2 ust. 2 i 7 ustawy o opłatach abonamentowych z dnia z dnia 21 kwietnia 2005 r. (Dz.U. Nr 85, poz. 728) poprzez nieuwzględnienie zarzutu nieistnienia zobowiązania po stronie Skarżącego i przyjęcie, iż w dniu kontroli posiadał on odbiorniki telewizyjne w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, w związku z czym istniał po jego stronie obowiązek prawny uiszczania opłat abonamentowych niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w za okres 1 stycznia 2012r. – 31 grudnia 2012r., w sytuacji, gdy odbiorniki te ze względu na swój stan techniczny uniemożliwiały natychmiastowy odbiór programu telewizyjnego; - naruszenie art. 29 u.p.e.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż Organ zobowiązany jest z urzędu badać wyłącznie kwestię dopuszczalności egzekucji administracyjnej, w sytuacji, gdy powinien on również zbadać zasadność i wymagalność obowiązku objętego tytułem wykonawczym; W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest postanowienie w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, których podstawę Skarżąca określiła na podstawie 33 § 1 u.p.e.a. jako nieistnienie egzekwowanego obowiązku Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zarzut tego rodzaju stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela, a stanowisko to jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W niniejszej sprawie organ egzekucyjny przed rozpatrzeniem zarzutów uzyskał stanowisko wierzyciela zawarte w ostatecznym postanowieniu Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] marca 2015 r. Zgodnie z tym stanowiskiem zarzut Skarżącej dotyczący nieistnienia egzekwowanego obowiązku był nieuzasadniony. Treść art. 34 § 1 u.p.e.a. wyklucza podjęcie rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w zakresie zarzutów, których podstawą jest nieistnienie egzekwowanego obowiązku bez uzyskania stanowiska wierzyciela w tym zakresie, czy też w sposób odmienny od tego stanowiska. Związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym – por. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2015 r., sygn. akt II FSK 1427/13 (dostępny w CBOSA). Skoro zatem wierzyciel stwierdził niezasadność wniesionego przez Skarżącą zarzutu nieistnienia egzekwowanego obowiązku to organ egzekucyjny będąc związany tym stanowiskiem zasadnie uznał zarzut ten za nieuzasadniony. Podkreślić w tym miejscu należy, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zarzutów, o których mowa w 33 § 1 u.p.e.a. nie może prowadzić do rozpoznania przez organ egzekucyjny sprawy związanej z nałożeniem (wymiarem) egzekwowanego obowiązku. Wbrew stanowisku Skarżącej nie przemawia za tym treść art. 29 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej; organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Badanie to obejmuje ustalenie, czy egzekucja oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie /por. D. Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, Wyd. Unimex 2005, str. 295/. Organ egzekucyjny nie jest natomiast uprawniony do badania "zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym" /druga część art. 29 par. 1 u.p.e.a. po średniku/. Sąd orzekający w niniejszym składzie podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FSK 1480/05 (dostępny w CBOSA), iż to wyraźne wyłączenie dopuszczalnego zakresu badania tytułu wykonawczego przez organ egzekucyjny na etapie jego skierowania przez wierzyciela w sposób jednoznaczny potwierdza, iż badanie to ma charakter formalny. W przeciwnym przypadku organ egzekucyjny orzekałby o meritum sprawy, a to należy do organu wydającego rozstrzygnięcie będące podstawą egzekucji administracyjnej. Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).