III SA/Wa 2147/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Krystyna Chustecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Ewa Chojnacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi N. GmbH z siedzibą w N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2008 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 216, art. 233 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 239, art. 162 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "Op"), po rozpatrzeniu zażalenia N. z/s w N. (Skarżącej w niniejszej sprawie) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z [...] lutego 2008 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2006 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane na podstawie następującego stanu faktycznego. W dniu 26 czerwca 2006 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. wpłynął wniosek Skarżącej o zwrot podatku od towarów i usług. W związku z tym, że przedmiotowy wniosek nie spełniał wymogów formalnych, organ podatkowy pismem z 21 grudnia 2007 r. wezwał Skarżącą, w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej "Op") do jego uzupełnienia o oryginał zaświadczenia o rejestracji Skarżącej, jako podatnika podatku od wartości dodanej, wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym. W wezwaniu zawarto pouczenie o treści art. 162 § 1 Op. Powyższe wezwanie doręczono Skarżącej w dniu 8 stycznia 2008 r. W dniu 16 stycznia 2008 r. (data stempla pocztowego polskiej placówki pocztowej) Skarżąca nadała przesyłkę zawierającą wniosek o przywrócenie terminu nadesłania dokumentów do dnia 29 stycznia 2008 r. (wniosek opatrzony datą 14 stycznia 2008 r.). Wskazała przy tym, że opóźnienie spowodowane jest niedotrzymaniem terminu tłumaczenia dokumentów przez tłumacza przysięgłego. Następnie, w dniu 4 lutego 2008 r. Skarżąca nadała przesyłkę zawierającą: - pismo z 29 stycznia 2008 r. wyjaśniające przyczyny opóźnienia w złożeniu dokumentów, - kopię rejestru Handlowego B Sądu Rejonowego J. z [...]grudnia 2007 r., - oryginał tłumaczenia przysięgłego w/w rejestru sporządzony w dniu 4 lutego 2008 r., - kopię zaświadczenia, stwierdzającego, że Skarżąca będzie podlegała podatkowi obrotowemu, podatkowi od osób prawnych, podatkowi od prowadzenia działalności gospodarczej z [...] sierpnia 2007 r. wraz z oryginałem jego tłumaczenia przysięgłego z 4 lutego 2008 r., - kopię zaświadczenia potwierdzającego, że podmiot zagraniczny jest podatnikiem podatku od towarów i usług lub podatku o podobnym charakterze w kraju siedziby lub miejsca zamieszkania albo miejsca prowadzenia działalności z [...] maja 2007 r. wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym sporządzonym w dniu 4 lutego 2008r., - kopię zaświadczenia z dnia 27 lipca 2004r. wskazującego, że Skarżącej został nadany NIP: [...], wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym sporządzonym 4 lutego 2008 r. Postanowieniem z [...] lutego 2008r. organ podatkowy I instancji odmówił Skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku ze względu na niespełnienie przesłanek zawartych w art. 162 § 1 i § 2 Op. Na powyższe postanowienie pełnomocnik Skarżącej wniósł zażalenie Domagając się uchylenia ww. postanowienia w całości, wskazał, że pismo z 14 stycznia 2008r. nie było wnioskiem o przywrócenie terminu, a jedynie informacją, że spełnienie żądania przetłumaczenia treści zaświadczenia napotyka na pewne trudności i z tego powodu zostanie ono dostarczone w dniu 29 stycznia 2008 r., tj. z opóźnieniem. Na uzasadnienie powyższej tezy przytoczył przepis art. 162 § 2 Op zwracając uwagę, że nie została spełniona żadna z przesłanek z ww. artykułu, a więc pismu Skarżącej nie można nadać cech wniosku o przywrócenie terminu. Wyjaśnił również, że składając przedmiotowe pismo Skarżąca nie wiedziała czy faktycznie naruszy wyznaczony jej termin, bowiem pismo zostało złożone 6 dnia, licząc od daty otrzymania wezwania. Pełnomocnik Skarżącej, przywołując orzeczenia sądów polskich wywiódł, że w przypadku strony posiadającej siedzibę poza terytorium RP, organ podatkowy nie powinien doręczać jej pism bezpośrednio na zagraniczny adres, lecz powinien poinformować ją o obowiązku ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń, przy czym informacja taka winna być sporządzona w języku zrozumiałym dla strony. Takie działanie byłoby zgodne z Konwencją o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych sporządzonej w Strasburgu 25 stycznia 1988 r. (Dz. U. Nr 141, poz. 913; dalej "Konwencja") oraz oświadczeniem rządowym z dnia 4 sierpnia 1998 r. w sprawie ratyfikacji przez RP tej Konwencji (Dz. U. Nr 141, poz. 914). Dodatkowo pełnomocnik Skarżącej podniósł, iż z § 5 ust. 4 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu podatku VAT niektórym podmiotom (Dz. U. nr 89, poz. 851 ze zm.; dalej "rozporządzenie") nie wynika obowiązek tłumaczenia zaświadczenia. W jego opinii, fakt, że przedmiotowe zaświadczenie sporządzane jest na druku sformalizowanym przesądza o braku obowiązku jego tłumaczenia. Jednocześnie zauważył, iż przepis art. 17 ust. 4 Konwencji mówi, że jeśli jakiś dokument dostarczany jest zgodnie z tym przepisem, to nie wymaga się dołączania jego tłumaczenia. W konkluzji powyższych wywodów, pełnomocnik Skarżącej przywołał wyrok WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2829/06, w którym sąd wyraził pogląd, że to organy podatkowe powinny wystąpić do właściwych władz niemieckich o dostarczenie stronie wezwania przetłumaczonego na język niemiecki. Niezależnie od powyższego pełnomocnik Skarżącej, zarzucił organowi podatkowemu niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z art. 139 § 2 Op. Zwrócił uwagę, że sześciomiesięczny okres milczenia organu podatkowego jest nie do przyjęcia w świetle standardów postępowania podatkowego, w tym art. 125 § 1 Op. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że przedmiotem niniejszego postępowania jest wyłącznie ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Naczelnika[...]Urzędu Skarbowego W. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot podatku VAT za okres styczeń- grudzień 2006 r. Przy tak zakreślonym przedmiocie sprawy, organ II instancji nie mógł zatem badać okoliczności dotyczących zasadności i prawidłowości samego wezwania do uzupełnienia braków formalnych, a także kompletności złożonego przez Skarżącą wniosku o zwrot podatku od towarów i usług. Wskazał przy tym, że w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych podania, organ podatkowy wydaje zaskarżalne postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia (art. 169 § 4 Op). Oznacza to, że ustawodawca przewidział oddzielny tryb, w którym oceniane jest wystąpienie przesłanek pozostawienia podania bez rozpatrzenia. Dyrektor Izby Skarbowej, powołując się na treść art. 162 § 1 i § 2 Op, wskazał, iż możliwość przywrócenia terminu uzależniona jest od łącznego spełnienia przesłanek zawartych w tych przepisach oraz złożenia w terminie stosownego wniosku. Brak zaś, któregokolwiek z tych elementów wyklucza przywrócenie terminu. Przenosząc regulacje dotyczące instytucji przywrócenia terminu na grunt rozpoznawanej sprawy Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że Skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu nie spełniła wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 162 Op. Nie załączyła bowiem oryginału zaświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia do czego była wezwana. W ocenie organu odwoławczego, zawarte w zażaleniu argumenty pełnomocnika Skarżącej dotyczące niezałatwienia sprawy w czasie określonym przez ustawodawcę mogą wskazywać na naruszenie przez organ pierwszej instancji: 1) art. 125 Op i świadczyć o przewlekłości postępowania podatkowego oraz 2) art. 140 Op poprzez niezawiadomienie Skarżącej o niezałatwieniu we właściwym terminie i niewskazanie nowego terminu rozpatrzenia sprawy. Jednakże w tej sytuacji Skarżącą ma prawo skorzystać z uprawnienia wynikającego z art. 141 Op. Odnosząc się do powołanego przez Skarżącą wyroku WSA w Warszawie z 2 lutego 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2829/06, organ II instancji wyjaśnił, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, co wynika z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; dalej "ppsa"). Niezgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, w której reprezentującą ją pełnomocnik stwierdził, że dokonana przez organy podatkowe obu instancji ocena stanu faktycznego narusza obowiązujące przepisy prawa/ Pełnomocnik Skarżącej w pierwszej kolejności podniósł, ze organ skarbowy w dniu składania wniosku o zwrot VAT posiadał zaświadczenie z 15 czerwca 2006 r. stwierdzające, że Skarżąca jest "płatnikiem podatku VAT", przy czym ww. zaświadczenie wystawione było w okresie objętym wnioskiem o zwrot VAT. Wyjaśnił także, że pismem z 14 stycznia 2008 r. Skarżąca poinformowała o braku możliwości dochowania wyznaczonego terminu na uzupełnienie wniosku oraz że pismo to zostało nadane z zachowaniem wyznaczonego do uzupełnienia braków terminu. W ocenie pełnomocnika Skarżącego, powyższe dowodzi, że przedmiotowe pismo z 14 stycznia 2008 r. nie mogło być potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu, ponieważ w swojej formie nie tylko nie odpowiadało takiemu wnioskowi, ale także termin nie został uchybiony. Niezależnie od powyższego pełnomocnik Skarżącej zakwestionował zasadność wezwania do uzupełniania wniosku o zwrot VAT, powołując się na § 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia. W jego ocenie, z ww. przepisu nie wynika wprost, że zaświadczenie ma być dostarczone wraz z tłumaczeniem przysięgłym. W tej sytuacji, wobec faktu posiadania przetłumaczonego zaświadczenia z 15 czerwca 2006 r., pełnomocnik Skarżącej wezwanie z 21 grudnia 2008 r. ocenił jako nieuzasadnione i naruszające art. 120, art. 121 i art. 122 Op. Ponadto z treści art. 144 Op oraz orzeczenia WSA w Warszawie z 2 listopada 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 2824/06 pełnomocnik Skarżącej wywiódł, że organ podatkowy nie powinien był doręczać pisma Skarżącej mającej siedzibę za granicą, lecz powinien poinformować Skarżącą o obowiązku ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń, co byłoby zgodne z Konwencją. Wobec tego że organ tego nie dokonał naruszył art. 121 § 1 i § 2 Op. Końcowo pełnomocnik Skarżącego podniósł, że wniosek o przywrócenie terminu stanowiło dopiero pismo, które wpłynęło do organu 6 lutego 2008 r. Mając powyższe na uwadze autor skargi wniósł o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sadowego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W punkcie wyjścia zaznaczyć należy, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę działań organów administracji publicznej, w tym postanowień, w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W niniejszej sprawie Sąd takich naruszeń prawa w działaniach organów administracji publicznej nie stwierdził. Jednocześnie należy zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – stosownie do art. 134 § 1 ppsa – przyjął wniesioną przez Skarżącego skargę i rozpatrzył ją dokonując rozstrzygnięcia jedynie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi. Granice rozpoznania niniejszej sprawy wyznaczane są przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem rozpoznania Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, wydane na podstawie art. art. 216, art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 oraz art. 162 § 1 i § 2 Op, utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku Skarżącej o zwrot VAT. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Zgodnie z powszechnym stanowiskiem doktryny (por. np. B. Adamiak, glosa do wyroku NSA z dnia 23 stycznia 1998 r., I SA/Gd 654/96, OSP 1999, z. 1, s. 51) na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Biorąc powyższe kryteria pod uwagę skład orzekający uznał, iż granice rozpoznawanej sprawy wyznaczają: z jednej strony pismo Skarżącej z 14 stycznia 2008 r. będące odpowiedzią na wezwanie organu z 21 grudnia 2007 r. (k. 212 akt administracyjnych), z drugiej zaś zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z [...]marca 2008 r. (k. 243-244 akt administracyjnych). Adresatem wydanych w toku postępowania rozstrzygnięć (tj. postanowienia organu I instancji z [...] lutego 2008 r. oraz postanowienia organu odwoławczego z [...]czerwca 2008 r.) niewątpliwe była bowiem Skarżąca. Z kolei o tożsamości przedmiotowej wydanych rozstrzygnięć świadczy ich treść, odwołująca się do żądania Skarżącej zawartego w piśmie z 14 stycznia 2008 r., którym Skarżąca zwróciła się "o przywrócenie terminu do złożenia dokumentów do dnia 29 stycznia 2008 r.". W związku z tym, mimo podnoszonych przez Skarżącą zarzutów dotyczących nieprawidłowości działań w zakresie wezwania z 21 grudnia 2007 r., Sąd w niniejszym wyroku mógł odnieść się wyłącznie do kwestii zgodności z prawem wydanych w sprawie rozstrzygnięć dotyczących odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o zwrot VAT. W tym kontekście należy zauważyć, że Skarżąca nie ma racji wywodząc, że jej pismo z 14 stycznia 2008 r. nie stanowiło wniosku o przywrócenie terminu, ponieważ Skarżąca terminu nie uchybiła. Twierdzenie to jest nieuprawnione z dwóch powodów. Po pierwsze dlatego, że pismo to w swej treści zawierało zarówno prośbę "o przywrócenie terminu" do uzupełnienia braków formalnych wniosku, jak i uzasadnienie tego żądania polegające na wskazaniu, że "opóźnienie spowodowane jest niedotrzymaniem terminu tłumaczenia dokumentów przez tłumacza przysięgłego". Po drugie, pismo to zostało nadane w dniu 16 stycznia 2008 r., co potwierdza stempel urzędu pocztowego w Oleśnie znajdujący się na kopercie, w której je nadano. Należy zauważyć zatem, że zgodnie z art. 12 § 6 pkt 2 Op termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego albo złożone w polskim urzędzie konsularnym. Z powyższego wynika, że pismo należy oceniać w kontekście ww. daty, a nie przez pryzmat daty widniejącej samym piśmie. Oznacza to, że wbrew twierdzeniu Skarżącej zostało one złożone nie w czasie biegu terminu wyznaczonego w wezwaniu z 21 grudnia 2007 r., lecz już po terminie w nim wyznaczonym. Uwzględniając fakt doręczenia ww. wezwania w dniu 8 stycznia 2008 r., należało przyjąć, że termin w nim zakreślony upłynął 15 stycznia 2008 r. Po przesądzeniu kwestii charakteru pisma Skarżącej z 14 stycznia 2008 r. należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 162 § 1 Op w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie z wniesieniem podania należy zgodnie z treścią § 2 art. 162 Op dopełnić czynności, dla której był określony ten termin. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu uzależnione jest zatem od spełnienia łącznie następujących przesłanek określonych w ww. przepisach: - wniesienia wniosku o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, - uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, - równoczesnego ze złożeniem wniosku dokonania czynności, której strona nie dokonała w terminie. W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo przyjęły, że Skarżąca nie spełniła przesłanek umożliwiających pozytywne dla niej rozstrzygnięcie w zakresie przywrócenia terminu. Nie załączyła bowiem oryginału zaświadczenia, o którym mowa w art. 5 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia do czego była wezwana. W tych warunkach Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Wydając rozstrzygnięcie, organy podatkowe działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów Państwa i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art.151 ppsa nie znajdując podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, orzekł jak w sentencji.