III SA/Wa 215/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zbycia nieruchomości postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji A. B. (dalej zwany "Skarżącym"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zbycia nieruchomości. Pismem z dnia 27 grudnia 2013 r. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej punktów 5-16 ustanawiających 5-tą i następne raty zaległości podatkowej wraz z odsetkami i opłatą prolongacyjną, do czasu uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Administracyjnego w sprawie skargi na ww. decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że chce wywiązać się z obowiązku, co wykazał dokonując spłaty 4 rat, lecz zakreślenie spłaty zaległości podatkowej tak, jak dokonał tego organ powoduje, iż ze względu na jego sytuację majątkową nie ma możliwości terminowej spłaty rat w wysokości i terminach określonych przez organ w zaskarżonej decyzji. Ponadto wskazał, że nie posiada środków pieniężnych umożliwiających mu terminową spłatę określonych przez organ rat, zajęcie przez organ egzekucyjny rachunku bankowego nie spełniło zamierzonego celu, natomiast pozbawiło go możliwości zarobkowania. Zdaniem Skarżącego wykonanie decyzji mogłoby spowodować zajęcie przez organ egzekucyjny ruchomości, których wartość jest mniejsza od pozostałej do spłaty części zaległości podatkowej, czego konsekwencją może być zajęcie przez organ podatkowy i sprzedaż 1/3 udziału, jaki posiada w mieszkaniu o powierzchni ok. 27 m2, w którym zamieszkuje z żoną i małoletnim synem, będącym współwłaścicielem tego mieszkania. Skarżący zaznaczył, że taki stan rzeczy nie tylko naraża go na jeszcze większe koszty postępowania egzekucyjnego, ale powoduje groźbę powstania skutków niemożliwych do odwrócenia, mogących spowodować utratę nie tylko udziału jaki posiada w mieszkaniu, ale utratę mieszkania. Podkreślił jednocześnie, że jego syn jest uczniem klasy przedmaturalnej i nie posiada możliwości finansowych na zaspokojenie roszczeń nowego współwłaściciela związanych z korzystaniem z rzeczy wspólnej, czy partycypowania w nakładach, jakie nowy współwłaściciel mógłby poczynić. W ocenie Skarżącego za zasadnością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przemawia również fakt, że w sytuacji pozytywnego rozpatrzenia przez Sąd skargi, wysokość i ilość rat mogłaby być inna niż określona przez organ, wówczas mógłby kontynuować spłatę zaległości, tak jak czynił to do tej pory. Końcowo wskazał, że ukończył szkolenia dające uprawnienia do ubiegania się o zatrudnienie w zawodzie [...] co zagwarantuje mu stałe i regularne dochody. Pozostał mu jedynie do zdania ostatni egzamin państwowy przewidziany na 31 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w, GZ 138/04, niepubl.). Orzecznictwo sądów administracyjnych akcentuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających powyższe przesłanki oraz ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. np. postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., o sygn. akt FZ 65/04 niepubl.). Na wnioskodawcy spoczywa zatem obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku popartego materiałem dowodowym, tak aby przekonać Sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia. W badanej sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił przesłanek wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. We wniosku zwrócił jedynie uwagę, iż wykonanie decyzji mogłoby spowodować zajęcie przez organ egzekucyjny ruchomości, których wartość jest mniejsza od pozostałej do spłaty części zaległości podatkowej, czego konsekwencją może być zajęcie przez organ podatkowy i sprzedaż 1/3 udziału, jaki posiada w mieszkaniu o powierzchni ok. 27 m2, w którym zamieszkuje z żoną i małoletnim synem, będącym współwłaścicielem tego mieszkania. Nie wykazał jednak sytuacji finansowej, która potwierdzałaby, że wykonanie aktu spowodowałoby wyrządzenie znacznej szkody. Tym samym nie podał jednak żadnych konkretnych, popartych stosownymi dokumentami informacji, które pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność wniosku. Do jego oceny konieczne jest dysponowanie pełnymi danymi o stanie majątkowym podatnika. Zweryfikowanie przez Sąd tego, czy wykonanie decyzji odbędzie się z uszczerbkiem dla majątku Skarżącego, prowadząc do powstania znacznej szkody, bądź powodując trudne do odwrócenia skutki musi się odbywać z uwzględnieniem szczegółowych informacji o jego sytuacji majątkowej, rodzinnej, wysokości uzyskiwanych dochodów, posiadanych oszczędnościach, czy ponoszonych wydatkach, np. odpisami z podatkowych zeznań rocznych, rachunkami zysków i strat (por: J.P. Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz.", Warszawa 2006 r., s. 188). Skarżący do wniosku nie dołączył takich dokumentów, a w tym zakresie Sąd nie ma obowiązku działania z urzędu i wyręczania strony skarżącej. Sąd wyjaśnia również, że obawy Skarżącego dotyczące skutków ewentualnej egzekucji nie mogą stanowić podstawy wstrzymania zaskarżonej decyzji. Egzekwowanie zaległości podatkowych powoduje dolegliwość w postaci uszczerbku finansowego, który ponoszony przez Skarżącego przy regulowaniu zobowiązań podatkowych nie jest pojęciem tożsamym z groźbą wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie jest to jednak sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż w razie uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia decyzji Skarżący może otrzymać zwrot uiszczonych kwot (por.: postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1562/11). Bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki "znacznej szkody" lub "trudnych do odwrócenia skutków", o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie decyzji. Skoro zatem Skarżący nie wykazał w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak było podstaw do udzielenia stronie ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.