III SA/Wa 2153/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-09-07

Skład orzekający: Anna Zaorska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, prowadzącego wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem dzieci, przy łącznym miesięcznym dochodzie netto około 2800 zł, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, który prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem dzieci, a jego łączny miesięczny dochód netto wynosi około 2800 zł, uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 100 zł. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a kwota ta umożliwia jedynie symboliczne oszczędności.
Stan faktyczny
Skarżący S.B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę 100 zł, wskazując na trudną sytuację materialną. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem dzieci, jego miesięczny dochód brutto wynosi około 300 zł, a żony około 3000 zł brutto. Skarżący powołał się na wcześniejsze postanowienia sądu o przyznaniu mu prawa pomocy w podobnych sprawach. Wniosek dotyczył skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 7 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł - W odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału III o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 2.019 zł, S.B. (dalej - "Skarżący" lub "Wnioskodawca") złożył na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi ponad kwotę 100 zł. We wniosku wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem dzieci. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Skarżący ma poważne problemy zdrowotne, pracuje jako [...] na 1/4 etatu uzyskując miesięczny dochód brutto w wysokości ok. 300 zł. Żona Wnioskodawcy jest [...] i otrzymuje wynagrodzenie w wysokości ok. 3.000 zł brutto. Uzasadniając wniosek Skarżący powołał się na okoliczność prowadzenia licznych sporów z organami podatkowymi, a co za tym idzie konieczność poniesienia znacznych kosztów sądowych. Wskazał również, iż jego sytuacja materialna jest Sądowi znana z urzędu i nie uległa ona poprawie. Wnioskodawca powołał się na postanowienia z 28 lipca 2011 r. w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1645/11, III SA/Wa 1644 i III SA/Wa 1643/11, w których Sąd zwolnił go od kosztów sądowych ponad 50 zł i ponad 100 zł. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych. Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za Skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny, wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego tj. w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej Sygn. akt III SA/Wa 2153/11 P.p.s.a), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych (podkreślenie własne) kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznając sprawę należało zatem w pierwszej kolejności odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej Skarżącego oraz jego zdolności płatniczych w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych. Zauważyć należy, iż na dzień rozpoznania wniosku do kosztów sądowych zaliczyć należy wpis od skargi w wysokości 2.019 zł. Jednocześnie jednak należy mieć na uwadze, iż od czerwca tego roku zarówno Skarżący jak i jego żona wnieśli do tut. Sądu cztery skargi. W sprawach o sygn. akt III SA/Wa 1645/11, III SA/Wa 1644/11 i III SA/Wa 1643/11 Skarżący został zwolniony od uiszczenia wpisu ponad kwotę 50 i 100 zł. W konsekwencji w sprawach tych Wnioskodawca i jego żona powinni uiścić łącznie 200 zł tytułem wpisów sądowych. Z oświadczeń złożonych przez Skarżącego w niniejszym postępowaniu, jaki i w sprawach o sygn. akt III SA/Wa 296/11 oraz III SA/Wa 1643-1645/11 wynika, iż prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z żoną i trojgiem dzieci. Łączny miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny wynosi ok. 2.800 zł (netto), 3300 zł (brutto). W związku powyższym, wskazać należy, iż sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu od skargi - ponad kwotę 100 zł. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, kwota 2.800 zł stanowiąca podstawę utrzymania pięcioosobowej rodziny, umożliwia poczynienie jedynie symbolicznych oszczędności. Nie jest to kwota, z której Skarżący mógłby zgromadzić środki na uiszczenie pełnego wpisu od skargi. Referendarz sądowy zwalniając Skarżącego od uiszczenia wpisu sądowego ponad kwotę 100 zł, miał również na uwadze, że właśnie w tej wysokości Skarżący zadeklarował możliwość partycypowania w kosztach niniejszego postępowania. Mając na względzie całość powyższej argumentacji, na podstawie przepisów art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło