III SA/Wa 2154/13

WyrokWSA w Warszawie2014-01-14

Skład orzekający: Bożena Dziełak, Marek Kraus, Dariusz Kurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bank jako płatnik ponosi odpowiedzialność za niepobrane zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu wypłaty zagranicznej renty, jeśli podatek nie został pobrany z winy podatnika?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe nie wykazały w sposób wystarczający, iż niepobranie zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od zagranicznej renty nastąpiło z winy płatnika (banku). Kluczowe znaczenie ma przepis art. 30 § 5 Ordynacji podatkowej, który wyłącza odpowiedzialność płatnika, gdy podatek nie został pobrany z winy podatnika. Sąd wskazał na potrzebę ponownego zbadania, czy podatniczka poinformowała bank o otrzymywanej rencie, co mogło wyłączyć odpowiedzialność banku.
Stan faktyczny
Bank został objęty kontrolą podatkową w zakresie prawidłowości wywiązywania się z obowiązków płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych od wypłat na rzecz dwóch osób. Kontrola wykazała, że bank nie pobierał zaliczek na podatek od wypłat rent i emerytur z zagranicy. Organ pierwszej instancji stwierdził odpowiedzialność banku jako płatnika za niepobrane zaliczki od renty zagranicznej wypłacanej I. G., uznając, że bank nie dopełnił należytej staranności. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Bank wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 30 § 5 Ordynacji podatkowej i błędne ustalenie stanu faktycznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w części dotyczącej stwierdzenia odpowiedzialności podatkowej P. S.A. jako płatnika i określenia wysokości niepobranych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w tej części, oraz zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz banku zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie sędzia WSA del. Marek Kraus (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant st. ref. Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi [...] Bank [...] S.A. z siedzibą w W (następca prawny P. S.A. z siedzibą w W.) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności płatnika i określenia wysokości niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanych wypłat w okresie od czerwca do grudnia 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia odpowiedzialności podatkowej P. S.A. z siedzibą w W. jako płatnika i określającej wysokość niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanych wypłat w okresie od czerwca do grudnia 2011 r., 2) stwierdza, że uchylona decyzja wskazana w pkt 1) nie może być wykonana w części w jakiej została uchylona, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz [...] Bank [...] S.A. z siedzibą w W. (następca prawny P. S.A. z siedzibą w W.) kwotę 735 zł (słownie: siedemset trzydzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Na podstawie upoważnienia do przeprowadzenia kontroli podatkowej nr [...], w dniu 4 września 2012 r. wszczęta została kontrola podatkowa u Skarżącej, P. S.A. (obecnie R. S.A. z siedzibą w W.) w zakresie prawidłowości wywiązywania się z obowiązków płatnika w zakresie naliczania, deklarowania i odprowadzania podatku dochodowego od osób fizycznych, za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., od dokonanych wypłat na rzecz I. G. oraz A. K. Kontrola zakończyła się w dniu 14 września 2012 r. protokołem kontroli nr [...], w którym wskazano, że Bank nie dokonywał wpłat zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r., od wypłaconych rent i emerytur z zagranicy, na rzecz I. G. i A. K., czym naruszył przepisy art. 35 ust. 1 pkt 1 oraz art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) – dalej jako: "u.p.d.o.f.". Pismem z 27 września 2012 r. Skarżąca złożyła wyjaśnienia i zastrzeżenia do ww. protokołu. Wyjaśniła, że przedmiotowa zaległość powstała wyłącznie z winy klientów, którzy nie poinformowali, iż otrzymywane przez nich przelewy to w rzeczywistości emerytury lub renty z zagranicy. Powyższa okoliczność, w ocenie Skarżącej, wyłącza jej odpowiedzialność, natomiast organ winien wydać decyzję o odpowiedzialności podatników na podstawie art. 30 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - dalej: "O.p.". Pismem z 3 października 2012 r. Naczelnik [...]Urzędu Skarbowego w W. poinformował Skarżącą o sposobie załatwienia zastrzeżeń, tj. o podtrzymaniu ustaleń w zakresie jej odpowiedzialności jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. W związku z powyższym, postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. wszczął postępowanie podatkowe wobec Skarżącej w sprawie stwierdzenia odpowiedzialności podatkowej jako płatnika z tytułu niepobranych i niewypłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanych wypłat za miesiące od marca do grudnia 2011 r. Następnie, decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. stwierdził odpowiedzialność podatkową Skarżącej jako płatnika i określił wysokość niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłat dokonanych w miesiącach czerwiec - grudzień 2011 r. w łącznej kwocie 2.944,00 zł oraz umorzył postępowanie podatkowe, wszczęte z urzędu w dniu 22 listopada 2012 r. postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], w sprawie stwierdzenia odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowym od osób fizycznych od dokonanych wypłat za miesiące marzec, kwiecień i maj 2011 r. Organ, odnośnie niepobranych i niewpłaconych zaliczek za ww. okres od wypłat dokonanych na rzecz I. G., wskazał, że na podstawie tłumaczenia tytułu przelewów jak i podczas przesłuchania świadka ustalono, iż jest to renta wypłacana z Królestwa Wielkiej Brytanii, która podlega w Polsce opodatkowaniu 18% podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W związku z powyższym uznał, że w ww. okresie Bank zobowiązany był jako płatnik pobrać oraz odprowadzić do Urzędu Skarbowego zaliczki w łącznej kwocie 2.944,00 zł. Natomiast w odniesieniu do wypłat dokonanych na rzecz A. K. organ ustalił, iż otrzymywane świadczenie to emerytura wypłacana przez Królestwo Szwecji, do którego zgodnie z Konwencją o unikaniu podwójnego opodatkowania, znajdzie zastosowanie metoda wyłączenia z progresją. W związku z powyższym płatnik nie miał obowiązku pobrania zaliczki. 2. W odwołaniu od tej decyzji Skarżąca zarzuciła jej naruszenie art. 30 ust. 1 i 5 O.p. oraz art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1. art. 32 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 u.p.d.o.f. w związku z art. 17 ust. 1 Konwencji z dnia 20 lipca 2006 r. pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od zysków majątkowych (Dz. U. z 2006 r. Nr 250, poz. 1840) – dalej: "umowa polsko – brytyjska", poprzez stwierdzenie jej odpowiedzialności jako płatnika z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaty renty zagranicznej, pomimo niepobrania podatku z winy podatnika. Skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 121 ust. 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez błędne ustalenie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie sprawy z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. W związku z powyższym, Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji w części dotyczącej stwierdzenia jej odpowiedzialności jako płatnika i określenia wysokości niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz orzeczenie co do istoty sprawy i umorzenie postępowania w sprawie. 3. Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przytoczył treść art. 35 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., zgodnie z którym, do poboru zaliczek miesięcznych jako płatnicy są obowiązane osoby prawne i ich jednostki organizacyjne, które dokonują wypłaty emerytur i rent z zagranicy - od wypłacanych przez nie emerytur i rent. Zgodnie natomiast z art. 35 ust. 3 u.p.d.o.f. zaliczki, o których mowa powyżej za miesiące od stycznia do grudnia ustala się w sposób określony w art. 32 ust. 1-1c, z tym że w przypadku poboru zaliczek od emerytur i rent z zagranicy stosuje się postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zawartej z państwem, z którego pochodzą te emerytury i renty. Stosownie zaś do treści art. 38 i art. 42 u.p.d.o.f., płatnik zobowiązany jest przekazać kwoty pobranych zaliczek na rachunek urzędu skarbowego właściwego według miejsca zamieszkania płatnika, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, w terminie do dnia 20 miesiąca następującego po miesiącu, w którym została pobrana zaliczka. Natomiast w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy są obowiązani przesłać do właściwego urzędu skarbowego roczną deklarację PIT-4R. W przypadku, gdy przepisy podatkowe powierzają określonym podmiotom obliczenie i pobieranie od podatnika zaliczek na podatek oraz wpłacenia ich na właściwy rachunek urzędu skarbowego to podmiot ten, jako płatnik -w razie niedopełnienia powołanych wyżej obowiązków, zgodnie z treścią art. 30 § 1 oraz art. 51 i art. 53 § 1, 3 i 4 O.p. - ponosi odpowiedzialność podatkową wraz z należnymi do dnia zapłaty odsetkami za zwłokę. W kontekście przytoczonych wyżej przepisów organ odwoławczy stwierdził, że bezsporny w sprawie jest fakt, iż I. G. otrzymywała rentę wypłacaną przez Królestwo Wielkiej Brytanii na rachunek bankowy prowadzony przez Skarżącą. Zgodnie zaś z art. 27 ust. 1 umowy polsko – brytyjskiej, emerytury, renty i inne podobne wynagrodzenia wypłacone osobie mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie. W związku z powyższym otrzymane przez I. G. przychody podlegają opodatkowaniu w Rzeczpospolitej Polskiej, a Bank zobowiązany był jako płatnik, do obliczenia, poboru i wpłaty na rachunek bankowy właściwego Urzędu Skarbowego zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że odrębną kwestią jest natomiast ustalenie czy zaniechanie poboru zaliczki nastąpiło z winy płatnika czy z winy podatnika, co wyłączałoby odpowiedzialność tego pierwszego. Zgodnie bowiem z art. 30 § 5 O.p., przepisów dotyczących odpowiedzialności płatnika nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika; w tych przypadkach organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej organ pierwszej instancji postąpił prawidłowo uznając, ze wina miała miejsce po stronie płatnika. W jego ocenie, wina Podatnika miałaby miejsce w sytuacji, w której świadomie bądź nieświadomie wprowadziłby bank w błąd poprzez przekazanie błędnych informacji, celowo unikał udzielenia odpowiedzi o charakterze świadczenia itp. Tymczasem w toku postępowania Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów świadczących o tym, że występowała do I. G. z prośbą o sprecyzowanie charakteru otrzymywanego świadczenia z zagranicy. Płatnik zatem w tej sytuacji zachował się biernie, nie dokonał jakichkolwiek czynności zmierzających do ustalenia charakteru świadczenia a jedynie powoływał się na przepisy regulaminu kont, w którym uregulowany jest obowiązek informowania banku o otrzymywaniu świadczeń z zagranicy. Powyższy zaś regulamin nie może skutecznie wyłączyć odpowiedzialności płatnika i przerzucić ją na podatnika, gdyż nie ma mocy powszechnie obowiązującej i nie stanowi źródła prawa. W opinii organu, w sytuacji w której, jak wynika z tytułów przelewów i ich częstotliwości, klient Banku otrzymuje periodyczne zagraniczne świadczenia, a zleceniodawcą przelewów jest zagraniczny organ rentowy, płatnik powinien wystąpić do klienta z zapytaniem jaki jest charakter tego świadczenia, a w przypadku braku odpowiedzi, ażeby nie narażać Banku na konsekwencje podatkowe, pobrać odpowiednią zaliczkę na podatek dochodowy. Nie można też skutecznie twierdzić, iż Bank nie był w stanie ustalić charakteru przelewów gdy organ pierwszej instancji dokonał takiego ustalenia za pomocą ogólnodostępnych środków. W świetle powyższych wyjaśnień organ za bezzasadny uznał zarzuty naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów. Jego zdaniem, nie można przerzucać odpowiedzialności płatnika na podatnika powołując się jedynie na fakt niedopełnienia przez Klienta zapisów wewnętrznego regulaminu Banku, który w żadnym przypadku nie będzie uprawniał do zwolnienia z odpowiedzialności wynikającej z przepisów prawa podatkowego. Końcowo odnosząc się ustaleń Naczelnika Urzędu Skarbowego dotyczących umorzenia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia odpowiedzialności podatkowej Skarżącej jako płatnika z tytułu niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowym od osób fizycznych od dokonanych wypłat za miesiące marzec, kwiecień i maj 2011 r., Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż postępowanie to było bezprzedmiotowe. 4. Pismem z 25 lipca 2013 r. Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego Pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę na niniejszą decyzję, zarzucając jej: - naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 30 § 5 O.p.; - niewłaściwe zastosowanie art. 30 § 1 O.p. w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 38 ust. 1 i art. 32 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 u.p.d.o.f. oraz art. 17 ust. 1 umowy polsko - brytyjskiej - przez stwierdzenie odpowiedzialności Skarżącej jako płatnika z tytułu niepobranego i niewpłaconego podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu wypłaty renty zagranicznej, z uwagi na przypisanie jej nienależytej staranności, pomimo faktycznego niepobrania podatku z winy podatnika; - naruszenie przepisów postępowania podatkowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. - przez błędne ustalenie stanu faktycznego lub dokonanie oceny stanu faktycznego z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji błędne rozstrzygnięcie sprawy. W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że winę za niepobranie i niewpłacenie przez nią zaliczek na podatek dochodowy od wypłat dokonywanych na rzecz I. G. należy przypisać samej Podatniczce. Wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi nie poinformowała ona Banku o fakcie otrzymywania renty zagranicznej. Sam Bank natomiast, na podstawie obiektywnych okoliczności nie był w stanie ustalić charakteru przelewów. Zdaniem Skarżącej organ niezasadnie zakwestionował moc wiążącą Regulaminu Rachunku bankowego, który nakładał na I. G. obowiązek złożenia stosowanego oświadczenia w tym zakresie. W konsekwencji, w ocenie Skarżącej, decyzje organów obu instancji, zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, a w szczególności art. 30 § 1 i § 5 O.p., jako że w sprawie winna zostać wydana decyzja o odpowiedzialności Podatniczki, na podstawie tego przepisu. Bank natomiast nie powinien ponosić odpowiedzialności z tego tytułu. W związku z powyższym, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej stwierdzenia jej odpowiedzialności jako płatnika i określenia wysokości niedobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. 5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: 6.1. Skarga jest zasadna. 6.2. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwana: "P.p.s.a.") sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) P.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. 6.3. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organy podatkowe prawidłowo orzekły o odpowiedzialności Skarżącej jako płatnika z tytułu niepobranych i niewpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od dokonanych wypłat z tytułu renty zagranicznej w okresie od czerwca do grudnia 2011r. Zgodnie z treścią art. 8 O.p. płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu. Z przytoczonej definicji wynika, że płatnik jest podmiotem, który na mocy przepisów prawa podatkowego, mimo że nie jest podatnikiem, to jest zobowiązany do wykonania obowiązków obciążających podatnika - obliczenie podatku i jego wpłata do organu podatkowego. Obowiązek pobrania obliczonego podatku od podatnika wynika z samej istoty instytucji płatnika. Płatnik zazwyczaj jest podmiotem realizującym określone czynności faktyczne lub prawne związane z prawnopodatkowym stanem faktycznym i dlatego określa się go mianem podmiotu dokonującego poboru podatku u źródła. Podmiot ten, z uwagi na swoje zaangażowanie w prawnopodatkowy stan faktyczny, bez znacznego dodatkowego nakładu pracy, dokonać ma poboru podatku u źródła. Płatnik jest podmiotem, który ma obowiązek pobrać podatek u źródła i wpłacić go do organu niejako "w imieniu podatnika" (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2003, Wrocław 2003, s. 165 i nast). Z przytoczonej definicji zawartej w art. 8 O.p. wynika, że płatnik obowiązany jest do podjęcia działań w ramach stosunku prawnopodatkowego łączącego podatnika ze związkiem publicznoprawnym. Wniosek taki wynika z faktu, że płatnik ma obowiązek pobrać podatek, który zgodnie z treścią art. 5 tej ustawy należy traktować jako przedmiot zobowiązania podatkowego, a zatem działania płatnika mają na celu wykonanie tego zobowiązania. Zgodnie z art. 30 § 1 i § 3 O.p. płatnik, który nie wykonał obowiązków określonych w art. 8 ww. ustawy, odpowiada za podatek niepobrany lub podatek pobrany, a niewpłacony całym swoim majątkiem. W myśl § 4 ww. przepisu, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że płatnik nie wykonał należycie obowiązków określonych w art. 8, wydaje decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika, w której określa wysokość należności z tytułu niepobranego lub pobranego, a niewpłaconego podatku. Powyższych przepisów nie stosuje się, jeżeli odrębne przepisy stanowią inaczej albo jeżeli podatek nie został pobrany z winy podatnika, w tych przypadkach organ podatkowy wydaje decyzję o odpowiedzialności podatnika (art. 30 § 5 O.p.). Odpowiedzialność płatnika ma charakter odpowiedzialności majątkowej nie tyle za niewykonanie zobowiązania podatkowego, a za własne działania lub zaniechania związane z wykonywaniem obowiązków, które zostały na nich nałożone przez poszczególne ustawy. Zgodnie z przepisem ustawy Ordynacja podatkowa, odpowiedzialność płatnika obejmuje trzy różne sytuacje. Po pierwsze, kiedy nie pobrał podatku, a powinien to uczynić zgodnie z przepisami poszczególnych ustaw. Po drugie, kiedy pobrał podatek, ale w kwocie niższej niż to wynika z obowiązujących przepisów. Po trzecie, kiedy pobrał podatek, ale nie odprowadził do właściwego organu podatkowego. W rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z pierwszą z wymienionych wyżej sytuacji. Ta okoliczność ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia interpretacji art. 30 § 5 O.p. Należy wskazać, że zasada ponoszenia odpowiedzialności przez płatnika jest wyłączona w przypadku niepobrania podatku z winy podatnika (art. 30 § 5 O.p.). Przepis ten stanowi negatywną przesłankę wydania orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej płatnika. Odpowiedzialność płatnika wyłączona jest tylko wtedy, gdy z winy podatnika nie pobrano w ogóle podatku. W dyspozycji tego przepisu nie określono rodzaju winy podatnika, dlatego też trzeba przyjąć, że przez winę podatnika należy rozumieć każdą postać winy, czyli winę umyślną w postaci zamiaru bezpośredniego i zamiaru ewentualnego, jak i winę nieumyślną w postaci lekkomyślności albo niedbalstwa. Warunkiem przyjęcia, że niepobranie podatku obciąża płatnika, jest uprzednie wykluczenie winy podatnika. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe wydając decyzje o odpowiedzialności podatkowej Skarżącej jako płatnika z tytułu niepobrania od podatnika zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za miesiące od lutego do października 2004 roku w kwocie 2944,00 zł oceniały kwestię winy podatnika i uznały, że w tej sprawie nie zachodzi wyłączenie wynikające z przepisu art. 30 § 5 O.p. W rezultacie stwierdziły, że to po stronie płatnika leżą przyczyny nie wywiązania się z nałożonego obowiązku pobrania zaliczek na podatek dochodowy . W ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie takiego stanowiska. Organ pierwszej instancji wskazując na wyjaśnienia I. G., której rachunek bankowy prowadzony był w P. S.A. i przesłuchanej w charakterze świadka stwierdził, iż podatniczka dopełniła obowiązku wynikającego z postanowień Regulaminu Konta powiadomienia Banku o fakcie otrzymania środków z tytułu renty zagranicznej, bowiem przy współudziale pracownika będącego na stanowisku kierowniczym w P. Oddział w T. wypełniony został dokument dla brytyjskiego organu rentowego, w którym dokonano aktualizacji i wskazano rachunek bankowy prowadzony przez P. Jednakże należy stwierdzić, że organ podatkowy nie dokonał żadnej weryfikacji złożonych wyjaśnień świadka poprzez zwrócenie się do strony skarżącej o wskazanie osoby będącej na stanowisku kierowniczym w P. S.A. Oddział w T. w kwietniu 2011r. i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka celem ustalenia okoliczności związanych z ewentualnym powiadomieniem banku o uzyskiwaniu renty zagranicznej. Natomiast Dyrektor Izby Skarbowej uznał, iż Regulamin Konta, z którego wynika obowiązek informowania banku o otrzymywaniu świadczeń z zagranicy nie może skutecznie wyłączyć odpowiedzialności płatnika i przerzucić ją na podatnika, gdyż nie ma mocy powszechnie obowiązującej. Jest oczywiste, iż wskazany regulamin nie ma mocy powszechnie obowiązującej, jednakże należy wziąć pod uwagę fakt, iż regulamin rachunku bankowego stanowiący integralną część umowy wiążącej zarówno bank jak i klienta banku przewidywał w § 22 obowiązek powiadomienia Banku o fakcie otrzymywania środków z tytułu zagranicznej emerytury lub renty. Zdaniem Sądu organ odwoławczy niezasadnie zakwestionował moc wiążącą Regulaminu Konta, który nakładał na I. G. obowiązek złożenia powiadomienia o fakcie otrzymywania renty z zagranicy. Biorąc pod uwagę fakt, że środki pieniężne z tytułu renty zagranicznej faktycznie otrzymywane były za pośrednictwem banku krajowego, brak jednoznacznego wskazania tytułu przelewu, częstotliwość dokonywanych przez bank transakcji, a także zapisy Regulaminu Konta stanowiącego integralną część umowy rachunku bankowego, istotne w niniejszej sprawie było ustalenie czy I. G. poinformowała P. S.A. o otrzymywanej rencie wypłacanej przez Królestwo Wielkiej Brytanii. Jednocześnie należy zaznaczyć, że Regulamin Konta obowiązujący w 2011r. nie określał formy powiadomienia przez klienta banku o uzyskiwanych z zagranicy środkach z tytułu renty lub emerytury. W związku z tym, iż świadek I. G. zeznała, że nie posiada dokumentów potwierdzających fakt zgłoszenia w kwietniu 2011r., iż na rachunek będą wpływały środki z tytułu renty zagranicznej zasadne było ustalenie czy faktycznie taka informacja została bankowi przekazana. Oparcie się jedynie na wyjaśnieniach I. G. i przyjęcie przez organ pierwszej instancji, że świadek dopełniła obowiązku powiadomienia Banku o fakcie otrzymania środków z zagranicznej renty, względnie przyjęcie tak jak Dyrektor Izby Skarbowej, iż powyższy regulamin nie może skutecznie wyłączyć odpowiedzialności płatnika, co w rezultacie spowodowało brak stanowiska organu odwoławczego w zakresie kwestii czy bank został powiadomiony przez I. G. o otrzymywanych środkach z tytułu renty zagranicznej, w ocenie Sądu czyni zasadnym zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 6.4. Ponownie rozpoznając sprawę organ podatkowy zwróci się do Skarżącej celem ustalenia osób pełniących w kwietniu 2011r. funkcje kierownicze w P. S.A. Oddział w T. i dokona przesłuchania tych osób w charakterze świadka na okoliczność wypełnienia dokumentu, w którym wskazano rachunek bankowy, na który brytyjski organ rentowy miał przekazywać na rzecz I. G. rentę zagraniczną oraz powiadomienia banku o fakcie uzyskiwania przez I. G. renty zagranicznej. Po uzupełnieniu materiału dowodowego organ podatkowy dokona oceny czy w mniejszej sprawie zaszła negatywna przesłanka odpowiedzialności płatnika określona w art. 30 § 5 O.p. 6.5. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a., Sąd uchylił decyzję w zaskarżonej części. Zakres, w jakim uchylona w zaskarżonej części decyzja nie podlega wykonaniu określono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Na wniosek Skarżącej, Sąd zasądził na jej rzecz koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu wpisowi, opłacie skarbowej od pełnomocnictwa oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. Nr 31, poz. 153).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło