III SA/Wa 2173/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Waksmundzka-Karasińska, po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. A. – reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego J. C. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w sprawie ze skargi S. A. – reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego J. C. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić wstrzymania postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. S. A. – reprezentowana przez jej przedstawiciela ustawowego w osobie J. C. (zwana dalej: "Skarżącą") wniosła w niniejszej sprawie skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi z dnia 31 marca 2015 r. na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nieruchomości. We wskazanej skardze zawarto również wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z nieruchomości położonej w P., której właścicielem jest małoletnia Skarżąca. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano, iż w związku z nierozpoznaniem skargi na czynność egzekucyjną przez organ nadzoru nad prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym w administracji, tj. Dyrektora Izby Skarbowej w L., utrzymanym następnie w mocy zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem Ministra Finansów z dnia [...] maja 2016 r., zachodzi niebezpieczeństwo utraty przez małoletnią Skarżącą prawa własności wskazanej nieruchomości, stanowiącej materialne zabezpieczenie jej egzystencji życiowej. Powyższe prowadzi z kolei do wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia jej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku wskazano również, że oprócz zajęcia wskazanej nieruchomości należącej do małoletniej Skarżącej, egzekucja administracyjna jest prowadzona także w stosunku do rzeczywistych dłużników, tj. J. i G. małżonków C., od których wierzyciel – Dyrektor Izby Celnej w B., dochodzi należności celno-podatkowych, poprzez zajęcie uzyskiwanych przez nich świadczeń i wynagrodzeń. Powyższe prowadzi do zaspokojenia roszczeń wierzyciela i z tego względu nie zachodzi potrzeba sięgania do nadzwyczajnych środków egzekucyjnych, tj. zajęcia nieruchomości należącej do małoletniej Skarżącej, która występuje w tej sprawie jako osoba trzecia, nie będąca dłużnikiem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego w administracji prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z nieruchomości położonej w P., której właścicielem jest małoletnia Skarżąca, należy wyjaśnić, iż sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie ma prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 ze zm.). Należy bowiem zauważyć, że sądy administracyjne są właściwe do orzekania w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do treści art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2015 r., II FZ 601/15, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie od powyższego Sąd zauważa również w tym miejscu, że wstrzymanie wykonania, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., może dotyczyć wyłącznie tych aktów administracyjnych, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy bowiem rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Jednakże nie każdy akt administracyjny nadaje się do tak rozumianego wykonania. Nie kwalifikują się do wykonania te spośród aktów administracyjnych, które dla sprowadzenia stanu prawnego lub faktycznego w nim określonego nie wymagają czynności podmiotów uprawnionych. W rzeczywistości problem wykonania aktu administracji dotyczy więc aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki (por. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz, LexisNexis, W-wa 2005, str. 295). Nie ma zatem możliwości wstrzymania wykonania odmownej decyzji, np. decyzji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji, czy też decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Powyższe oznacza, że postanowienie utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie organu nadzoru w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną polegającą na zajęciu nieruchomości, nie wymaga wykonania i nie nadaje się do wykonania, bowiem w wyniku wydania takiego rodzaju aktu administracyjnego na stronie nie ciąży żaden obowiązek nadający się do dobrowolnego wykonania bądź kwalifikujący się do egzekucji. W konsekwencji, nawet gdyby uznać, że przedmiotowy wniosek strony skarżącej o wstrzymanie wykonania odnosił się w rzeczywistości, wedle intencji strony skarżącej, do zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Ministra Finansów (czemu jednak zdaniem Sądu stoi na przeszkodzie jednoznacznie sformułowana treść tego wniosku), to brak byłoby podstaw do jego uwzględnienia, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.