III SA/Wa 2181/10
PostanowienieWSA w Warszawie2010-11-17
Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Marek Kraus, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli (art. 54 § 3 p.p.s.a.) postępowanie sądowe powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, a skarżącemu należny zwrot kosztów postępowania?Ratio decidendi
Organ, uwzględniając skargę w całości na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. do dnia rozpoczęcia rozprawy, eliminuje z obrotu prawnego zaskarżony akt, co czyni postępowanie sądowe bezprzedmiotowym. W takiej sytuacji sąd umarza postępowanie na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania na podstawie art. 201 § 1 p.p.s.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg B. Sp. z o.o. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. utrzymujące w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celnego określające prawidłową wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów. Kluczowym zagadnieniem było ustalenie, czy można określić zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia. Po uchyleniu przez NSA wyroku WSA i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, Dyrektor Izby Celnej, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., uwzględnił w całości skargi strony skarżącej, uchylając własne decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji oraz umarzając postępowanie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. Sp. z o.o. kwotę 8 530 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia WSA Anna Wesołowska (sprawozdawca), Protokolant Iwona Mazek, po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2010 r. na rozprawie sprawy ze skarg B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie określenia prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a 1) umorzyć postępowanie sądowe, 2) zasądzić od Dyrektora Izby Celnej w W. na rzecz B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 8 530 zł (słownie: osiem tysięcy pięćset trzydzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Dwoma decyzjami z [...] października 2008 r. Dyrektor Izby Celnej w W. utrzymał w mocy dwie decyzje Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z [...] grudnia 2004 r. określającą B. Sp. z o.o. w W. (dalej "Skarżąca") prawidłową wysokość podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych wskazanymi w decyzjach zgłoszeniach celnych z 1999 r.
Powodem ich wydania było obniżenie wartości celnej importowanych towarów skutkujące zmniejszeniem podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji jego określeniem w wysokości niższej niż zadeklarowana w zgłoszeniach celnych.
Przedmiotem kontrowersji w sprawach było m. in. to, czy możliwe jest wydanie decyzji określających zobowiązanie podatkowe po upływie terminu przedawnienia, w sytuacji, gdy zobowiązanie to wygasło wcześniej na skutek jego zapłaty.
Oddalając – wyrokiem z 31 marca 2009 r. - skargi na powyższe decyzje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług określone w ustawie o VAT z 2004 r. stanowią w znacznej mierze kontynuację zasad obowiązujących w polskim systemie podatkowym od 1993 r. W ocenie WSA organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym art. 15 ust. 4 ustawy o VAT z 1993 r. określający podstawę opodatkowania w imporcie towarów.
Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z 20 lipca 2010 r. uchylił wyrok Sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Stwierdził, że po upływie okresu przedawnienia, organ – wbrew interesowi prawnemu podatnika – nie może kształtować wielkości przedawnionego zobowiązania podatkowego "na jego korzyść", określając go w niższej wysokości niż kwota przez niego zapłacona. Przedawnienie zobowiązania skutkuje bezprzedmiotowością postępowania.
W niniejszej sprawie termin rozprawy wyznaczono na dzień 17 listopada 2010 r.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] września i [...] października 2010 r., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej powoływanej jako "p.p.s.a."), uwzględnił w całości skargi Skarżącej i zgodnie z żądaniem uchylił własne decyzje oraz poprzedzające je decyzje organu I instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzje doręczono pełnomocnikowi Skarżącej odpowiednio w dniu 21 września oraz 13 października 2010 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 54 § 3 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy, co też Dyrektor Izby Celnej uczynił wydając dwie decyzje z [...] września i [...] października 2010 r. Z chwilą ich doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej przestał więc istnieć przedmiot skarg, jakim były decyzje z [...] października 2008 r.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z przyczyn innych, niż te wskazane w pkt 1 i 2 tego paragrafu. Do okoliczności uzasadniających umorzenie postępowania na podstawie powyższego przepisu należy bez wątpienia uwzględnienie skargi przez organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. (tzw. autokontrola). Powoduje ono bowiem wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu lub czynności, co czyni zbędnym dalsze procedowanie w sprawie. W razie wydania nowego rozstrzygnięcia służy na nie skarga do sądu administracyjnego, co należycie chroni prawa strony skarżącej.
Wobec powyższego postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe podlega w niniejszej sprawie umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt 1 sentencji.
Uwzględnienie skarg przez organ zasadnym czyni też orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania. Zgodnie bowiem z art. 201 § 1 p.p.s.a., zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie do kosztów tych zalicza się uiszczone wpisy od skarg (1.595 zł i 901 zł), wynagrodzenie adwokata (2.400 i 3.600 zł) i inne udokumentowane wydatki pełnomocnika (opłaty skarbowe od pełnomocnictwa). O kosztach tych orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z § 6 pkt 5 i 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło