III SA/Wa 2185/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-19
Skład orzekający: Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, której zasadność jest kwestionowana przez stronę, może spowodować trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę, uzasadniające wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ strona skarżąca nie uprawdopodobniła w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że jej wykonanie spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W przypadku zobowiązań pieniężnych, możliwość zwrotu wyegzekwowanych środków po uchyleniu decyzji wyklucza zaistnienie przesłanek ochrony tymczasowej.Stan faktyczny
Spółka T. sp. z o.o. złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. określającej zobowiązanie podatkowe w VAT. Spółka argumentowała, że wykonanie decyzji może doprowadzić do zakończenia jej działalności gospodarczej i utraty bytu prawnego, mimo przedstawienia danych o przychodach i zyskach. Podkreśliła nadzwyczajne okoliczności powstania zaległości podatkowej związane z działaniami dostawcy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r., [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług wysokości zobowiązania podatkowego za marzec, kwiecień, maj, lipiec, wrzesień 2009 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za czerwiec, sierpień, październik, listopad, grudzień 2009 r. postanawia - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji -
Skarżąca – T. sp. z o.o. z siedzibą w W. , w piśmie z dnia 3 lipca 2014 r. zwróciła się z wnioskiem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powołując się na art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a".
Uzasadniając wniosek stwierdziła, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi uzasadnione ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci konieczności zakończenia działalności gospodarczej i ustania jej bytu prawnego. Obecna sytuacja finansowa Skarżącej pozwala jej na dalsze funkcjonowanie i ratalne regulowanie zobowiązania podatkowego za zgodą właściwego organu podatkowego.
Skarżąca odwołując się do przesłanki spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wskazała, iż jej bilanse za lata 2010 - 2012 wykazują znaczne przychody w wysokości: 13.531.205 zł za 2010 r., 16.694.576 zł za 2011 r., 21.097.851 zł za 2012 r. Odnotowała za 2011 r. wzrost przychodów o 19%, a za 2012 r. - wzrost o 26%. W 2010 r. natomiast osiągnęła zysk netto w wysokości 23.886 zł, a w 2012 r. - w wysokości 52.910 zł. Za 2011 r. miała stratę w wysokości 57.065 zł. Stan kapitałów własnych potwierdza, że jest ona w dobrej kondycji, bowiem kapitały te zamykają się wartością dodatnią, tj. na koniec 2012 r. wynosiły 324.172 zł.
Ponadto zaznaczyła, iż reguluje swoje zobowiązania długoterminowe. Na koniec 2010 r. ich wysokość wynosiła 754.000 zł, odpowiednio na koniec 2011 r. - 701.000 zł. Natomiast w 2012 r. spłaciła dalsze 130.000 zł pożyczek, w efekcie czego na koniec 2012 r. wysokość jej zadłużenia długoterminowego wynosiła 571.000 zł.
Za istotne uznała, iż na dzień składnia wniosku Spółka posiada wymagalne należności o łącznej wysokości 252.158 zł. Natomiast wskazała na nadzwyczajne okoliczności powstania zaległości podatkowej - nielegalne działania jej dostawcy, uczestniczącego w zorganizowanej grupie przestępczej. Podkreśliła, że nie jest w stanie obecnie uregulować jednorazowo całej zaległości w sposób, który nie zagroziłby jej dalszemu bytowi prawnemu. Nie posiada wystarczających rezerw środków pieniężnych na opłacenie zaległości podatkowej. Podniosła również szereg zarzutów odnośnie braku zasadności wydania zaskarżonej decyzji.
Podsumowując stwierdziła, iż wykonanie zaskarżonej decyzji rodzi realne ryzyko utraty środków obrotowych na zakup towarów, co uniemożliwiłoby uregulowanie odroczonych należności na rzecz jej dostawców oraz pozbawiłoby możliwości uzupełnienia zapasów towarów, którymi mogłaby handlować. Podniosła również, że nawet prawomocne uchylenie wykonanej zaskarżonej decyzji i dokonanie zwrotu niesłusznie ściągniętej kwoty zaległości podatkowej, w jej ocenie nie będzie wystarczające do odwrócenia niekorzystnych skutków wywołanych tą decyzją i grozi jej likwidacją. Zaznaczyła, iż zwrot niesłusznie uzyskanych środków tytułem VAT mógłby wprawdzie posłużyć jej do spłaty ewentualnych odroczonych należności na rzecz dostawców, ale byłby już niewystarczający do nabycia towarów niezbędnych do przywrócenia działalności gospodarczej do jej poprzednich rozmiarów.
Zaprzestanie prowadzenia działalności na skutek wykonania zaskarżonej miałoby również pozbawić jej pracowników źródła utrzymania, co z kolei zagroziłoby ich egzystencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Orzekając o wstrzymaniu lub odmowie wstrzymania zaskarżonego aktu Sąd ocenia czy w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ocena ta jest możliwa i w dużym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej we wniosku złożonym przez stronę. Oznacza to, że wniosek powinien być wnikliwie uzasadniony. Konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz odnoszącymi się do nich dowodami (podkreślenie Sadu), które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Nieodzowne jest w jej ramach wykazanie zaistnienia jednej z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W postanowieniu z 29 maja 2009 r. sygn. akt I FZ 148/09 (LEX nr 564208) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami (pokreślenie Sądu). Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę.
Rozpoznawany wniosek powyższych wymogów nie spełnia.
Co prawda Skarżąca powoła szereg okoliczności, które w jej ocenie mają świadczyć o zajściu w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jednak nie poparła ich stosownymi dokumentami – które uprawdopodobnią wystąpienie przesłanek wstrzymania zaskarżonej decyzji. Uprawdopodobnienie oznacza stopień pewności niższy od udowodnienia, jednakże nie może być rozumiane jako wskazanie jakiegokolwiek, potencjalnego i teoretycznego prawdopodobieństwa wystąpienia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca powinien wskazać na takie okoliczności sprawy, które wskazują, że takie prawdopodobieństwo jest znaczne.
Samo potencjalne ryzyko skierowania egzekucji przeciwko działalności Skarżącej nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawiony wyżej pogląd i stwierdza, że Skarżąca nie powołała okoliczności, które wskazywałyby, że egzekucja należności podatkowych doprowadzi w jej sytuacji do następstw trudnych do odwrócenia czy też będzie skutkować powstaniem znacznej szkody. O spełnieniu przesłanek warunkujących uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności można natomiast mówić dopiero wówczas, gdy zostanie wykazane, że wykonanie tego aktu lub czynności spowoduje szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowania ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla Skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. GZ 138/04, niepubl.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że z natury obowiązku nałożonego na mocy decyzji (zobowiązanie o charakterze pieniężnym) wynika możliwość restytucji stanu sprzed wykonania decyzji. O ile po rozpoznaniu skargi okaże się, że zaległości podatkowe były niezasadne, ewentualne wyegzekwowane środki pieniężne będą mogły być jej zwrócone. Z tego względu nie zaistniały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanki ochrony tymczasowej.
Skoro zatem Skarżąca nie wykazała w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, brak było podstaw do wydania orzeczenia zgodnego z jego oczekiwaniami.
Należy również wyjaśnić, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, jako że przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 kwietnia 2004 r., sygn. akt FZ 33/04 i FZ 38/04, niepubl.). Dlatego też Sąd przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mógł brać pod uwagę przekonania Skarżącej o wydaniu decyzji z naruszeniem przepisów prawa.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło