III SA/Wa 2190/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Anna Zaorska po rozpoznaniu w dniu 28 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Sp. z o.o. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. Sp. z o.o. w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od gier za czerwiec 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżąca – M. sp. z o.o., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. W ubiegłym roku podatkowym poniosła stratę w kwocie 1.778.766,26 zł. Spółka argumentowała, że w wyniku wprowadzenia nowych przepisów w przedmiocie podatku od gier z tytułu prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, Spółka zapłaciła ponad 46.000.000 zł podatku więcej, niż gdyby uiszczała podatek na dotychczasowych zasadach. W związku z tym, Spółka podejmuje próby zrównoważenia kosztów zwiększonych należności podatkowych, obniżając koszty funkcjonowania firmy, miedzy innymi zmniejszając liczbę zatrudnionych osób oraz wartość środków trwałych. Z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wartość środków trwałych Spółki wynosi [...] zł, a wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych [...] zł. Skarżąca wskazała, że na rachunku bankowym posiada 4.404,33 zł, Na wezwanie referendarza sądowego o przedstawienie dodatkowych dokumentów i oświadczeń Skarżąca przedłożyła: zeznanie CIT-8 za 2012 r., bilans oraz rachunek zysków i strat według stanu na 31 lipca 2013 r., deklaracje VAT-7 za styczeń, luty, marzec, kwiecień i maj 2013 r. oraz obroty i salda, konta bilansowe i wynikowe za okres od kwietnia do czerwca 2013 r. Oryginały dokumentów źródłowych znajdują się przy sprawie o sygn. III SA/Wa 2185/13. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej - "P.p.s.a."). Zgodnie z §2 pkt 2 tego artykułu osoba prawna, a także inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (tak w niniejszej sprawie) - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W rozpoznawanej sprawie Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Przystępując do rozpoznania wniosku, przypomnieć należy, że co do zasady, każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 P.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość kosztów sądowych, które na obecnym etapie postępowania stanowią wpisy od skarg (w sprawach III SA/Wa 2185 - 2191/13) w łącznej wysokości 21.406 zł oraz stan faktyczny sprawy, należy stwierdzić, że w sprawie brak jest podstaw dla pozytywnego załatwienia wniosku strony. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy powołała swoją trudną sytuację finansową i oświadczyła, że nie posiada środków na uiszczenie wpisu sądowego od skargi. Referendarz sądowy uznając te oświadczenia za niewystarczające dla pozytywnego załatwienia wniosku strony, wezwał Skarżącą do przedłożenia dokumentów źródłowych obrazujących jej sytuację majątkową. Z nadesłanego zeznania podatkowego za 2012 r. wynika, że za ten rok Spółka uzyskała przychody przekraczające 110 mln zł. Z kolei z rachunku zysków i strat sporządzonego na dzień 31 lipca 2013 r. wynika, że Spółka za pierwsze półrocze 2013 r. uzyskała przychód netto ze sprzedaży w wysokości 41.779.910,00 zł natomiast strata wyniosła 2.561.868,81 zł, przy kosztach działalności operacyjnej 43.739.778,81 zł. Rozmiar prowadzonej przez Skarżącą działalności potwierdzają również nadesłane deklaracje VAT-7. Miesięczna sprzedaż (dostawa towarów, świadczenie usług) kształtuje się na poziomie ok. od ponad 6 do ponad 8 mln zł. W związku z powyższym, odnosząc się do argumentacji Skarżącej, że prowadzona działalność przynosi straty, należy stwierdzić, że nie jest to okoliczność, z powodu której należy przyznać Skarżącej prawo pomocy. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Z nadesłanych dokumentów wynika natomiast, że Skarżąca nie zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej, wręcz przeciwnie uzyskuje z tego tytułu znaczące przychody. Ponadto jak wynika, z przedstawionego bilansu sporządzonego na 31 lipca 2013r. Skarżąca posiadała środki pieniężne - w kasie i na rachunkach bankowych, w kwocie 11.598.931 zł. Powyższe okoliczności w porównaniu z wysokością wymaganych na tym etapie postępowania kosztów sądowych, nie pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca wykazała przesłankę z art. 246 §2 pkt 2 P.p.s.a. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 1 sierpnia 2013 r. (I FZ 327/13) wydatki na spory sądowe są, obok wydatków o charakterze cywilnoprawnym, co do zasady, związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jednakże, wydatki związane z prowadzeniem tej działalności o charakterze cywilnoprawnym nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił także, że w przypadku osoby prowadzącej działalność gospodarczą powinna ona, w procesie zarządzania dochodem brutto, uwzględniać środki finansowe na pokrycie kosztów sądowych, gdyż prowadzenie postępowań sądowych mieści się w ryzyku działalności gospodarczej. W związku z powyższym, w ocenie referendarza sądowego, Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie zgromadzić środków na poniesienie kosztów sądowych/wpisu należnego od skargi. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 243, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.