III SA/Wa 2205/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-01-26

Skład orzekający: Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który wcześniej otrzymał odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z powodu nieścisłości w oświadczeniach i braków w dokumentacji, może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w nowym wniosku, opartym na tych samych okolicznościach faktycznych, ale uzupełnionym o nowe dowody dotyczące stanu zdrowia?
Ratio decidendi
Skarżący może uzyskać częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, jeśli mimo wcześniejszej odmowy, nowy wniosek zawiera nowe dowody (np. dokumentację medyczną potwierdzającą trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji) uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej, nawet jeśli inne wnioski dotyczące pełnego zwolnienia zostaną odrzucone z powodu nieprzedstawienia wszystkich wymaganych informacji.
Stan faktyczny
Skarżący J.S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy wznowienia postępowania podatkowego. Wcześniejszy wniosek został odrzucony z powodu nieścisłości i braków w dokumentacji. W nowym wniosku skarżący powołał się na te same okoliczności, ale przedłożył dodatkową dokumentację medyczną potwierdzającą trwałą niezdolność do samodzielnej egzystencji po przebytym udarze mózgu, co znacząco wpływa na jego budżet domowy. Skarżący utrzymuje się z emerytury i ponosi wysokie koszty leczenia oraz inne wydatki.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, 2) odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego decyzjami ostatecznymi w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2006 r. i 2007 r. postanawia 1) zwolnić skarżącego od wpisu od skargi i opłaty kancelaryjnej za sporządzenie uzasadnienia wyroku, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący J.S. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na takie m. in. okoliczności jak: przebyty [...], stwierdzona niezdolność do samodzielnej egzystencji, brak majątku. Wskazał, iż podobnie jak żona utrzymuje się z emerytury wynoszącej łącznie 3.316,90 zł. Skarżący przedstawił zestawienie wydatków, do których zaliczył egzekucje komornicze (550 zł), koszty leczenia i inne z tym związane (1.500 zł), koszty utrzymania mieszkania (500 zł), wyżywienie, środki czystości, odzież (1.500 zł), węgiel do ogrzewania domu na zimę (7.000 zł). Dodał, iż do żony należy dom. Przedłożył m. in. sentencję postanowienia z [...] listopada 2017 r., dokumentację medyczną. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako: "P.p.s.a.", strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od tej reguły. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 21 maja 2015 r. (II FZ 428/15) wprowadzono ją do porządku prawnego w celu zapewnienia możliwości realizacji konstytucyjnego prawa do Sądu tym osobom, które, ze względu na trudną sytuację materialną, zmuszone byłyby do rezygnacji z obrony swych praw przed Sądem z powodu kosztów sądowych przekraczających ich możliwości finansowe. Udzielenie prawa pomocy w konkretnej sprawie uzależnione jest od spełnienia ustawowo określonych przesłanek takich jak: brak zdolności do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub brak zdolności do poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie Skarżący ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozpoznając ten wniosek referendarz sądowy miał na względzie to, iż wcześniejszą prośbę Skarżącego załatwiono odmownie. Na mocy postanowienia z 13 września 2017 r., utrzymanego następnie w mocy postanowieniem z 23 października 2017 r. odmówiono mu mianowicie zwolnienia od kosztów sądowych. Zwrócono wówczas uwagę na nieścisłości w złożonych przezeń oświadczeniach. Wskazano również na braki w dokumentacji. Wytknięto Skarżącemu m. in. nienadesłanie informacji o rachunkach bankowych, dochodach osiągniętych w latach 2016-2017, brak szczegółowej kalkulacji ponoszonych wydatków. Obecny swój wniosek Skarżący umotywował tymi samymi okolicznościami faktycznymi, które legły u podstaw uprzednio złożonego wniosku. Powołał się m. in. na takie okoliczności jak: przebyty udar mózgu, stwierdzona niezdolność do samodzielnej egzystencji, brak majątku. Oceniając te okoliczności z punktu widzenia powyższych przesłanek referendarz sądowy uznał, że wniosek Skarżącego zasługuje na uwzględnienie jedynie częściowo. Na takie rozstrzygnięcie rzutował przede wszystkim stan jego zdrowia oraz fakt wydania wobec niego w sprawie III SA/Wa 3226/17 postanowienia zwalniającego go od wpisu od skargi oraz opłaty kancelaryjnej. Z nadesłanych materiałów wynika bowiem, że wskutek przebytego udaru mózgu Skarżący jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji. Schorzenie to wywołało upośledzenie czynności pisania, czytania, postrzegania, zapamiętywania. Upośledzenie to ma charakter trwały. To wszystko powoduje, że znaczącą pozycję w domowym budżecie zajmują wydatki na ochronę zdrowia. Sam Skarżący wyliczył je na kwotę 1.500 zł. Bez względu zatem na pominięcie przez niego (co wcześniej już zasygnalizowano) istotnych informacji o sytuacji życiowej, referendarz sądowy zdecydował o zwolnieniu Skarżącego od wymagalnych kosztów sądowych (wpis od skargi) i opłaty kancelaryjnej, która ewentualnie może się pojawić, a zwolnienie z której umożliwi Skarżącemu zapoznanie się z pisemnym uzasadnieniem wyroku. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło