III SA/Wa 2215/16

Dnia 7 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. w W. o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2215/16 w sprawie ze skargi E. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za styczeń 2016 r. postanawia: odmówić stronie skarżącej przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 2215/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2215/16 odrzucił skargę wniesioną przez E. z siedzibą w W. (zwaną dalej: "Skarżącą") na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2016 r. w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za styczeń 2016 r. Przesyłka pocztowa zawierająca odpis powyższego postanowienia przesłana na adres poprzedniego pełnomocnika Skarżącej – adw. A.M., była dwukrotnie awizowana, po czym została zwrócona przez pocztę z adnotacją o jej nie podjęciu w terminie przez adresata – została uznana za doręczoną w dniu 18 maja 2017 r. w trybie określonym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a." Następnie Skarżąca, reprezentowana przez kolejnego pełnomocnika – r. pr. G.D., w piśmie z dnia 6 czerwca 2017 r. nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 6 czerwca 2017 r. (data stempla pocztowego), wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 25 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu ww. pełnomocnik wskazał, że Skarżąca udzieliła mu pełnomocnictwa w dniu 29 maja 2017 r., po czym w dniu 30 maja 2017 r. pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy i uzyskał informację o wydaniu postanowienia o odrzuceniu skargi oraz o upływie terminu do zaskarżenia tego postanowienia. Pełnomocnik wyjaśnił również, że nieodebranie przesyłki pocztowej zawierającej odpis postanowienia z dnia 25 kwietnia 2017 r. wynikło z poważnej choroby poprzedniego pełnomocnika Skarżącej, tj. adw. A.M., który w dniu 19 marca 2017 r. w związku z poważnymi problemami [...], po wezwaniu karetki pogotowania, przewieziony został do Szpitala [...] w W. na obserwację, gdzie przebywał do dnia 7 kwietnia 2017 r. Stamtąd został przewieziony do Szpitala – [...] w związku ze stwierdzonym [...]. Następnie został wypisany ze szpitala w dniu 28 kwietnia 2017 r. i przebywał w okresie do dnia 31 maja 2017 r. na zwolnieniu lekarskim. Z relacji obecnego pełnomocnika Skarżącej wynika również, że w dniu 25 maja 2017 r. adw. A.M. uległ jako pasażer wypadkowi samochodowemu i w wyniku tego został przyjęty do szpitala w G., skąd został wypisany i przebywał na zwolnieniu lekarskim do dnia 2 czerwca 2017 r. Biorąc powyższe pod uwagę pełnomocnik Skarżącej wskazał, że jego zdaniem adw. A.M. nie mógł z powodów zdrowotnych od niego niezależnych wykonywać swoich czynności zawodowych – nie pracował w lokalu swojej kancelarii i nie odbierał w nim poczty. Ponadto choroba poprzedniego pełnomocnika Skarżącej miała nagły i poważny charakter. Tym samym jest to okoliczność uzasadniająca stwierdzenie, że Skarżąca oraz jej poprzedni pełnomocnik nie ponoszą winy w niezłożeniu w terminie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik Skarżącej dodał również, że etap postępowania na jakim znajdowała się niniejsza sprawa w żaden sposób nie uzasadniała przypuszczenia, iż poprzedni pełnomocnik powinien spodziewać się doręczenia mu postanowienia o odrzuceniu skargi, w sytuacji gdy był wcześniej wzywany przez tut. Sąd do uzupełnienia braków formalnych tej skargi i wykonał to wezwanie. Pełnomocnik Skarżącej, celem uprawdopodobnienia twierdzeń zwartych w powyższym wniosku o przywrócenie terminu, załączył do niego kserokopie następujących dokumentów: zaświadczenia o pobycie adw. A.M. w Szpitalu [...] w okresie od dnia 19 marca do 7 kwietnia 2017 r., dwóch zaświadczeń lekarskich o niezdolności do pracy adw. A.M. wystawionych na okres od 7 kwietnia do 2 czerwca 2017 r. oraz kartę informacyjną z pobytu adw. A.M. w dniu 25 maja 2017 r. w Regionalnym Szpitalu Specjalistycznym w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia zażalenia na postanowienie tut. Sądu z dnia 25 kwietnia 2017 r. o odrzuceniu skargi. Zgodnie bowiem z art. 194 § 2 p.p.s.a., zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia. Natomiast jak już wcześniej wskazano, przesyłka pocztowa zawierająca odpis przedmiotowego postanowienia została uznana za doręczoną poprzedniemu pełnomocnikowi Skarżącej w dniu 18 maja 2017 r. w trybie określonym w art. 73 p.p.s.a., co oznacza że 7-dniowy termin na złożenie zażalenia upływał z dniem 25 maja 2017 r. Kolejny pełnomocnik Skarżącej złożył zażalenie na ww. postanowienie, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, w dniu 6 czerwca 2017 r. - a więc z uchybieniem terminu. Gdy czynność procesowa nie została przez stronę dokonana w terminie, wówczas zachodzi uchybienie terminu, które powoduje jej bezskuteczność prawną. Wyjaśnić w tym miejscu również należy, że strona w postępowaniu o przywrócenie terminu nie jest obowiązana do udowodnienia braku winy. Wystarczy bowiem jedynie uprawdopodobnienie. Uprawdopodobnienie jest instytucją mniej restrykcyjną od udowodnienia i oznacza, że strona powinna jedynie w sposób wiarygodny uzasadnić okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w terminie, bez konieczności wykazywania ich w sposób ostateczny. Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. mówi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, należy uznać, ze jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest dopuszczalne w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. Do okoliczności faktycznych, uzasadniających brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu należy zaliczyć nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą. Ponadto wskazać w tym miejscu należy, że jeżeli w sprawie ustanowiono pełnomocnika, również jego postępowanie winno być wzięte pod uwagę przy ocenie zawinienia w uchybieniu terminu. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że działania pełnomocnika obciążają mocodawcę, który ponosi skutki tych działań i zaniechań (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ 145/13, z dnia 16 stycznia 2008 r., sygn. akt I OZ 1008/07; postanowienie NSA z 2 września 2014 r., sygn. akt II OZ 813/14, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia zażalenia. Zauważyć w tym miejscu należy, że Skarżąca zarówno poprzednio jak i obecnie reprezentowana jest w niniejszej sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika. Jak już wcześniej wskazano, w orzecznictwie sądów administracyjnych została ugruntowana zasada, według której, strona ponosi wszelkie skutki działań pełnomocnika, także negatywne skutki uchybień lub czynności wadliwie dokonanych. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest bowiem rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik, który zgodził się reprezentować stronę, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz, a mocodawca ponosi ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, przy ocenie przesłanek warunkujących przywrócenie uchybionego terminu należy ocenić, czy profesjonalny pełnomocnik zachował należytą staranność przy dokonywaniu czynności procesowych. Uznać należy, że zachowanie poprzedniego pełnomocnika Skarżącej w niniejszej sprawie nie jest przejawem dołożenia należytej staranności i największego w danych okolicznościach wysiłku w prowadzeniu spraw swojego mocodawcy, które to okoliczności uzasadniałyby przywrócenie terminu. Zauważyć bowiem należy, że z obu załączonych do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczeń lekarskich wynika, że poprzedni pełnomocnik Skarżącej był co prawda niezdolny do pracy w okresie od 7 kwietnia do 2 czerwca 2017 r. (a więc w okresie kiedy biegł termin na złożenie zażalenia), jednakże z zamieszczonych w tych zaświadczeniach wskazań lekarskich wynika, że ten pełnomocnik mógł w tym okresie czasu chodzić. Poza tym zauważyć należy, że poprzedni pełnomocnik Skarżącej, którego kancelaria – jak wynika z akt sprawy ma swoją siedzibę w W. – uległ jako pasażer w dniu 25 maja 2017 r. wypadkowi samochodowemu, który miał miejsce poza W., na skutek czego znalazł się on w szpitalu w G. Powyższe oznacza zatem, że stan jego zdrowia pozwalał na podróż samochodem i opuszczenie swojego miejsca zamieszkania. Z przedłożonych dokumentów nie można zatem wyprowadzić wniosku, że choroba uniemożliwiła poprzedniemu pełnomocnikowi podjęcie jakichkolwiek działań, które zmierzałyby do dochowania terminu na złożenie zażalenia, w tym czynności faktycznych, np. telefonicznego poinformowania mocodawcy o swojej chorobie, który mógł sam złożyć takie zażalenie, czy ustanowienie substytuta, który złożyłby zażalenie. Zwolnienie lekarskie nie zwalnia bowiem profesjonalnego pełnomocnika z obowiązku dbałości o dochowanie terminów procesowych (por. postanowienie NSA z dnia 8 marca 2017 r., I OZ 517/17, CBOSA, https://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Takiego zachowania bez wątpienia można oczekiwać od poprzedniego pełnomocnika Skarżącej, zważywszy na profesjonalny charakter jego działalności, zaś zaniechanie w tym zakresie nie może pozostawać bez wpływu na ocenę przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia żalenia. Końcowo odnotować też należy, że obecny pełnomocnik Skarżącej nie wskazuje w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu na brak w danym okresie obsługi sekretarskiej u poprzedniego pełnomocnika Skarżącej, co dodatkowo uniemożliwiałoby odbiór korespondencji kierowanej do tego pełnomocnika. Stąd też Sąd uznał, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił wystąpienia przesłanek pozwalających przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia przedmiotowego zażalenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji.