III SA/Wa 2228/12

Dnia 26 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Golat, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Agencji [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Agencja [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "Spółka"), działając poprzez pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. W ww. skardze Spółka zawarła także wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi załączyła wypełniony formularz PPPr, w którym stwierdziła, że w 2011 r. poniosła znaczne straty, zaś wydanie dwóch decyzji podatkowych uniemożliwiło jej normalne funkcjonowanie. W szczególności Spółka nie może uzyskać zaświadczenia o braku zaległości, co wyklucza uzyskanie finansowania działalności. Wskazała, że strata za ubiegły rok wyniosła 4.906.378,37 zł. Pełnomocnik Spółki wyjaśnił ponadto, że nie posiada ona udziałów w innych jednostkach. Nie posiada także wymagalnych wierzytelności. Urząd skarbowy prowadzi wobec Spółki postępowanie egzekucyjne, którego przedmiotem są należności z tytułu VAT i podatku dochodowego od osób prawnych. Do tej pory Spółka nie wypłaciła pełnomocnikowi wynagrodzenia. Zostanie ono wypłacone w przypadku pozytywnego zakończenia sporu i umorzenia dochodzonych przez organy podatków. Pełnomocnik Spółki wskazał także, iż Spółka ma problemy z regulowaniem zobowiązań wskutek przedłużającego się postępowania podatkowego oraz podjęcia wobec jej klientów działań kwestionujących jej wiarygodność. Ponadto zauważył, że zajęcie rachunków bankowych uniemożliwia jej prowadzenie działalności gospodarczej i regulowanie zobowiązań. Przedstawił zestawienie przychodów i kosztów, deklaracje VAT, wyciągi bankowe, zeznanie podatkowe, rachunek zysków i strat oraz bilans. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 5 października 2012 r. odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Spółka w sprzeciwie od powyższego postanowienia, działając poprzez pełnomocnika podniosła, że nie prowadzi działalności z uwagi na zajęcia rachunków bankowych, co pozbawia ja także możliwości regulowania zobowiązań. Pełnomocnik Spółki wyjaśnił ponadto, że fakt, iż zajęcie rachunków bankowych nastąpiło w czerwcu 2012 r. nie ma wpływu na poniesienie przez Spółkę kosztów związanych m. in. z najmem powierzchni biurowej i usług księgowych. Wskazał, że ze względu na czasową utratę płynności Spółka ponosi te koszty, nie pokrywa jednak zobowiązań z nich wynikających licząc, że po odzyskaniu płynności finansowej będzie mogła zapłacić za wykonane usługi. Na poświadczenie tego faktu pełnomocnik Spółki dołączył wezwanie do zapłaty za okres od 5 października 2007 r. do dnia 28 września 2012 r. na łączną kwotę 40.375 zł. Pełnomocnik Spółki stwierdził również, że na Spółce ciążą inne nieuregulowane zobowiązania, co potwierdza w jego ocenie, że Spółka ma poważne problemy z regulowaniem zobowiązań, wynikające z jej złej kondycji finansowej. Ponownie podkreślił, że Spółka poniosła za ubiegły rok stratę w wysokości 4.906.378,37 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.") – w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W myśl art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie natomiast do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., sąd przyznaje prawo pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Na wstępie wyjaśnić należy, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jednocześnie przyznanie prawa pomocy, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 853/11 oraz z 7 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 154/12 i II FZ 155/12). Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wymaganym na tym etapie postępowania kosztem sądowym jest wpis od skargi w kwocie 6.942 zł. Pełnomocnik Spółki wskazał okoliczności i przedstawił szereg dokumentów, z których wynika, że sytuacja finansowa Spółki jest bardzo trudna. Wyjaśnił, że wszczęto wobec niej postępowanie egzekucyjne w toku którego zajęto rachunek bankowy, na którym Spółka posiada środki w wysokości 868,73 zł, co pozbawia ją możliwości regulowania zobowiązań. Wskazał ponadto, że strata za ubiegły rok wyniosła 4.906.378,37 zł, natomiast w zestawieniu przychodów i kosztów za okres od stycznia do sierpnia 2012 r. w pozycji "przychody" widnieje "0", podobnie jak w deklaracjach VAT w rubryce dotyczącej sprzedaży. Spółka nie posiada udziałów w innych jednostkach, nie posiada także wymagalnych wierzytelności. Ponadto Spółka do tej pory nie wypłaciła pełnomocnikowi wynagrodzenia. Spółka nie ponosi obecnie żadnych kosztów z tytułu najmu powierzchni biurowej i usług księgowych, co potwierdzają nieuregulowane przez nią należności z tytułu wystawianych faktur za korzystanie ze wskazanych usług, co znajduje potwierdzenie także w dołączonym do sprzeciwu wezwaniu do zapłaty za okres od 5 października 2007 r. do 28 września 2012 r. na łączną kwotę 40.375 zł. W świetle twierdzeń Spółki oraz przedstawionych danych, uznać należy, iż Spółka wykazała, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Stąd zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 243, art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.