III SA/Wa 223/10

PostanowienieWSA w Warszawie2010-03-16

Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od wpisu sądowego) należy udowodnić, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego, wymaga od strony wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie ubiegającej się o pomoc, a rozstrzygnięcie sądu zależy od tego, co zostanie przez nią wykazane. W przypadku, gdy przedstawione przez stronę dochody i wydatki wskazują na trudną sytuację materialną, a dodatkowe obciążenie kosztami postępowania mogłoby zagrozić podstawom egzystencji, wniosek o zwolnienie od wpisu sądowego powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi na postanowienie dotyczące oddalenia skargi na czynność egzekucyjną. Skarżący uzasadnił wniosek niskimi dochodami (886,70 zł miesięcznie na trzyosobową rodzinę), które w całości przeznacza na pokrycie bieżących wydatków, w tym leków, żywności, energii i gazu. Wskazał również na posiadane zadłużenie. Referendarz sądowy, biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności, uznał wniosek za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Skarżącemu A. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi na postanowienie M. F. z dnia [...] listopada 2009 r. Nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną postanawia przyznać Skarżącemu prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. zwolnić go od wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych) 1. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł Skarżący A. P. wniósł o zwolnienie z obowiązku jego zapłaty. Prośbę swoją umotywował niskimi dochodami, które – zgodnie z załączoną decyzją G. C. – wynoszą 355 zł na osobę w rodzinie. 2. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżący przesłał wypełniony formularz PPF, w uzasadnieniu którego wskazał, że z małego gospodarstwa rolnego trudno jest utrzymać rodzinę. W tej sytuacji każde 100 zł jest potrzebne. Do majątku Skarżący zaliczył dom oraz nieruchomość rolną, a także grunty pod wodami (w dzierżawie). Wśród przedmiotów wartościowych wymienił ciągnik rolniczy. Żona nie posiada majątku. Skarżący wyjaśnił że posiada zadłużenie w KRUS (1.800 zł), z tytułu podatku (2.300 zł) oraz u osób prywatnych (400 zł). Na dochód trzyosobowej rodziny składa się dochód z gospodarstwa rolnego, dieta Skarżącego oraz zasiłek rodzinny – w sumie 886,70 zł miesięcznie. Dochód ten w całości przeznaczany jest na pokrycie wydatków, do których należą wydatki na lekarstwa (40 zł), wyżywienie (716 zł), opłaty za energię elektryczną (100 zł), gaz (30 zł). Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: 3. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. 4. Przyznanie prawa pomocy uzależnione jest od spełnienia przesłanek określonych w art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a. Zgodnie z § 1 pkt 2 tego artykułu Sąd przyznaje prawo pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do art. 245 § 3 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. 5. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy zaś od tego, co zostanie przez stronę wykazane (por. postanowienie NSA z 27 lutego 2009 r., I FZ 358/08). 6. Wniosek Skarżącego należało rozpoznać jako wniosek o zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Tak bowiem sformułował on swoją prośbę w piśmie inicjującym postępowanie o przyznanie prawa pomocy (pismo z 15 lutego 2010 r.). Dodatkowo uzasadniając wniosek podkreślił, że "każde 100 zł jest potrzebne do utrzymania rodziny". 7. Na dochód trzyosobowej rodziny Skarżącego składa się dochód z gospodarstwa rolnego (z którego - jak wyjaśnił - w obecnym czasie trudno jest utrzymać rodzinę), diety (zadeklarowana przez Skarżącego wysokość diety znajduje potwierdzenie w piśmie K. Izby Rolniczej z/s w P. z [...].02.2009 r., k. 33 akt adm.) oraz zasiłku rodzinnego. W skali miesiąca dochód ten wynosi ok. 886,70 zł i w całości jest on przeznaczany na pokrycie wydatków, do których Skarżący zaliczył wydatki na lekarstwa (40 zł), żywność (716 zł), opłaty za energię elektryczną (100 zł), gaz (30 zł). Dodatkowo Skarżący posiada zadłużenie które w chwili obecnej wynosi 4.500 zł. 8. Mając na uwadze powyższe dane referendarz sądowy uznał, że wniosek Skarżącego o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł jest zasadny. Każdy dodatkowy wydatek na inny - od wskazanych wyżej – cel mógłby bowiem doprowadzić do zachwiania podstaw egzystencji jego i jego rodziny. Argumentację tę wzmacnia także fakt wydania w stosunku do Skarżącego decyzji przyznającej mu pomoc w postaci zakupu posiłków dla jego syna A. P. Z jej uzasadnienia wynika, że Skarżący spełnił przesłanki uzasadniające otrzymanie wspomnianej pomocy, gdyż dochód na osobę w rodzinie wynosi 355,46 zł. W tej sytuacji referendarz sądowy nie wyciągnął negatywnych dla Skarżącego konsekwencji z faktu nienadesłania wszystkich żądanych dokumentów, dając w tym zakresie wiarę oświadczeniom Skarżącego popartym dodatkowo decyzją G. C. z [...] października 2009 r. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 243 § 1 p.p.s.a., art. 245 p.p.s.a., art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło