III SA/Wa 2231/09
WyrokWSA w Warszawie2010-07-07
Skład orzekający: Bożena Dziełak, Marek Kraus, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo ocenił brak przesłanek do umorzenia zaległości podatkowej z tytułu VAT, w sytuacji gdy zaległość powstała w wyniku współpracy z nieuczciwymi kontrahentami, a podatnik znajduje się w trudnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ podatkowy nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego do oceny, czy nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego. Brak dowodów na zawiadomienie strony o zastosowaniu środków egzekucyjnych uniemożliwił jednoznaczne stwierdzenie przerwy biegu przedawnienia. W przypadku stwierdzenia, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, organ ma ponownie ocenić przesłanki umorzenia zaległości, uwzględniając sytuację majątkową i rodzinną strony oraz wysokość zaległości.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o umorzenie zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług wraz z odsetkami, uzasadniając to ważnym interesem podatnika i interesem publicznym, wskazując na współpracę z nieuczciwymi kontrahentami. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia, uznając, że skarżąca była świadoma ryzyka i sama odpowiada za dobór kontrahentów. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że zaległości wynikają z kontroli wykazującej nieprawidłowości w rozliczeniach VAT i wydatkach niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus (sprawozdawca), Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1996 r., 1997 r., 1998 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2009 r. A. Z. – Skarżąca w niniejszej sprawie – zwróciła się z prośbą o umorzenie zaległości z tytułu podatku od towarów
i usług wraz z odsetkami za zwłokę na podstawie art. 67a §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. Nr 8 z 2005 roku, poz. 60
z późn. zm. dalej O.p.), wniosek uzasadniając ważnym interesem podatnika
i interesem publicznym. W złożonym wniosku Skarżąca podkreśliła, iż od wielu lat ponosi odpowiedzialność za czyny nieuczciwych kontrahentów.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W., odmówił przyznania Skarżącej wnioskowanej ulgi. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że Skarżąca prowadząc działalność była w pełni świadoma ryzyka jakie podjęła podejmując działalność gospodarczą, a nie mając wcześniej doświadczenia w tej sferze. Organ pierwszej instancji dodał, że nie można podnosić jako argumentu kwestii współpracy z nieuczciwymi kontrahentami, których wybór spoczywał na osobie zarządzającej firmą bowiem w jej gestii leży dobór solidnych kontrahentów oraz sposób i terminy płatności należności tak, aby nie zakłócał terminowego regulowania zobowiązań podatkowych.
Reasumując wskazał, że w niniejszej sprawie nie dopatrzył się okoliczności, które obligowałyby do wydania pozytywnej decyzji bowiem sposób w jaki Skarżąca gospodarowała i gospodaruje swoim majątkiem i przychodami nie może być podstawą do ulgowego traktowania Skarżącej przy regulowaniu zobowiązania podatkowego.
Od powyższej decyzji Skarżąca pismem z dnia [...] maja 2009 r. złożyła odwołanie, w którym przedstawiła stan sprawy, nie zgadzając się ze stwierdzeniami zawartymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Skarżąca stwierdziła, iż wszystkimi kosztami powinni być obciążeni nieuczciwi dostawcy i to oni powinni ponieść odpowiedzialność .
Decyzją z dnia [...] października 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że materiał dotyczący przedmiotowej sprawy został zebrany i rozpatrzony bez naruszenia prawa procesowego. Podejmując rozstrzygnięcie organ podatkowy pierwszej instancji ustalając stan faktyczny sprawy uwzględnił zatem argumentację Strony zawartą w złożonym wniosku dotyczącym nieuczciwości kontrahentów, oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym z dnia 9 marca 2009 r., dowody złożone w związku z wezwaniem z dnia 20 lutego 2009r. oraz dowody znajdujące się w jego posiadaniu dotyczące m.in. stanu zaległości.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż organ podatkowy bez przekroczenia granic uznania administracyjnego zasadnie uznał, iż przedstawione we wniosku okoliczności uzasadniające zdaniem Strony jej ważny interes i interes publiczny nie stanowią wystarczającej podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie okoliczności powstania zaległości podatkowych nie nosiły cech wyjątkowości. Przedmiotowe zaległości wraz
z odsetkami za zwłokę, o umorzenie których wniosła Skarżąca, wynikają z decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. [...] z dnia [...] października 2001r., która została utrzymana w mocy przez Izbę Skarbową w W. decyzją z dnia [...] czerwca 2002r., a wydanych w związku z przeprowadzoną kontrolą podatkową za okres od Xl/1996r. do V/1998r. w wyniku której stwierdzono, iż dostawcy Skarżącej nie dokonali zgłoszenia rejestracyjnego z tytułu prowadzonej sprzedaży towarów i nie składali deklaracji VAT-7, natomiast Skarżąca wykazywała w ewidencji, a następnie w deklaracjach kwoty podatku naliczonego zawartego w fakturach wystawionych przez nieistniejące podmioty - nie uprawnione do wystawiania faktur i bezpodstawnie obniżała kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego. Ponadto dodał, że kontrola wykazała, iż w ewidencji zakupu i księgach, Strona zaewidencjonowała szereg wydatków na zakup artykułów spożywczych, przemysłowych, chemicznych oraz RTV i AGD nie mających ścisłego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie spełniających celów określonych w art. 22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności organ podatkowy stwierdził, iż zarzuty zawarte w odwołaniu opierające się m. in. na braku świadomości
o nieuczciwym działaniu dostawców nie uzasadniają zmiany podjętej przez organ podatkowy pierwszej instancji decyzji.
W szczególności nie wynika z nich aby nieprzestrzeganie przepisów prawa na przestrzeniu 2,5 lat było wynikiem zdarzeń nagłych i wyjątkowych, którym podatnik nie mógł zapobiec. Organ zaznaczył, że nieprzestrzeganie przepisów podatkowych nie mieści się w katalogu wyjątkowych zdarzeń, uzasadniających zastosowanie ulgi podatkowej na podstawie art.67a §1 pkt 3 O.p.
Organ podatkowy wskazał, że wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2006r. Sąd Rejonowy dla W. w [...] Wydziale Karnym uznał za winnych oskarżonych J. S. zarzucanych jej czynów związanych z niewypełnianiem obowiązków podatkowych i narażeniem Skarbu Państwa na uszczuplenie podatku oraz R. S., który kierował popełnieniem czynu zabronionego przez J. S.
Jednakże Sąd nie stwierdził, iż wskazani kontrahenci Skarżącej działali na jej szkodę, zatem zasadnym byłoby wystąpienie z powództwem cywilnym przeciwko nieuczciwym dostawcom o odszkodowanie i spłatę długu.
Organ dodał, że działanie nieuczciwych kontrahentów nie może skutkować obowiązkiem udzielenia wnioskowanej ulgi. W przeciwnym bowiem wypadku udzielenie ulgi na podstawie art.67a §1 pkt 3 O.p. musiałoby stanowić zasadę a nie wyjątek od zasady.
Organ odwoławczy podkreślił również, że organ pierwszej instancji podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie odniósł się również do aktualnej sytuacji finansowej Strony i analizując wykazywane przez Stronę przychody oraz koszty uznał, iż trudności finansowe Strony również nie stanowią uzasadnionej przesłanki do przyznania wnioskowanej ulgi umorzenia, z której wynika, że sytuacja materialna Strony jest trudna, zatem w jej interesie leży uzyskanie ulgi w postaci umorzenia. Organ podkreślił również, że ochronie prawnej podlega tylko taki interes, który
w granicach uznania administracyjnego można uznać za "ważny". Za ważny należy uznać interes podatnika, który w żaden sposób nie może zostać zaspokojony bez pomocy ze strony budżetu państwa. Uzasadniać to mogą sytuacje wyjątkowe niezależne od sposobu postępowania podatnika i które zagrażają jego egzystencji. Takich okoliczności w przedmiotowej sprawie jednak nie dopatrzono się, podatnik posiadający stałe źródło dochodów nie znajduje się w sytuacji zagrożenia egzystencji o której mowa w art.67a §1 pkt 3 O.p.
Organ dodał, że przesłanki umorzenia należy oceniać w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika ale także uwzględnić należy okoliczności w jakich doszło do powstania zaległości podatkowych, które w ocenie Strony są głównym argumentem świadczącym o konieczności umorzenia zaległości podatkowych. W ocenie organu odwoławczego przerzucanie skutków ryzyka związanego
z prowadzeniem działalności gospodarczej, polegającego na współpracy
z nieuczciwymi kontrahentami nie może być uznane za interes publiczny uzasadniający ulgi, bowiem prowadziłoby to do wspierania publicznymi środkami działań podatników niezgodnych z prawem.
Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W złożonej skardze Skarżąca nie skonkretyzowała zarzutów przeciwko zakurzonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przedstawiła stan sprawy związany z powstaniem przedmiotowych zaległości podatkowych, prawne uwarunkowania pozbawienia jej prawa do odliczenia podatku od towarów i usług, konsekwencje prawne, które dotknęły sprawców popełnionych oszustw i zwróciła się z prośbą o umorzenie przypisanych zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę stojąc na stanowisku, iż zachodzą obie przewidziane w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. przesłanki: ważnego interesu podatnika i interesu publicznego uprawniające do umorzenia zaległości podatkowych.
Skarżąca wskazała, że pozbawienie jej możliwości ujęcia w rozliczeniu podatkowym podatku naliczonego nastąpiło ze względu na ówcześnie obowiązujące regulacje prawne w ustawie o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych. Powołała orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niekonstytucyjność wskazanych przepisów oraz orzecznictwo sądów administracyjnych.
Dodała, że mimo ostrożności stała się ofiarą bezwzględnych oszustów podatkowych, gdzie skutki finansowe ich przestępczej działalności zostały przerzucone na nią. Skarżąca dokonując obszernej analizy regulacji zawartych
w § 54 ust. 4 pkt 1 lit. a a także § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów
i usług oraz o podatku akcyzowym wskazała, że nie można przypisać jej jakiegokolwiek zaniedbania, bowiem mimo, że żaden przepis nie wymagał od niej aktów staranności to jednak podjęła starania, których celem było zminimalizowanie możliwości popełnienia oszustw jej kosztem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując dotychczasową argumentację.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2010 r. Skarżąca podtrzymała zarzuty zawarte w skardze oraz zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego tj. art. 67 a § 1 pkt 3 O.p. w zw. z treścią art. 2 Konstytucji poprzez niewłaściwe ich zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż okoliczności powstania zaległości podatkowej Skarżącej oraz jej sytuacja materialna nie stanowią przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, umożliwiających umorzenie zaległości Skarżącej z tytułu podatku od towarów i usług.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż zostały podniesione
w skardze.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podatkowy, na wniosek podatnika,
z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.
Decyzja o umorzeniu zaległości podatkowej wydana na podstawie cytowanego przepisu ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że do organu administracji państwowej należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy. Wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 67a § 1 tj. O.p. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego nie determinuje pozytywnej decyzji organu podatkowego, albowiem jest on uprawniony, a nie zobowiązany do rozważenia, czy w ogóle, a jeżeli tak, to w jakiej części, zaległość może być umorzona.
Zauważyć przy tym należy, że umorzenie zaległości podatkowych jest instytucją wyjątkową i stanowi odstępstwo od zasady, jaką jest obowiązek płacenia podatków. Z tego względu ważny interes podatnika, będący jedną z przesłanek udzielenia ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowej nie można utożsamiać
z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowej.
W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie prezentowane były poglądy, że przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika jak również sytuacje, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie mógł mieć wpływu, i które są niezależne od sposobu jego postępowania (por. wyrok NSA
z dnia 22 kwietnia 1999 r. sygn. akt SA/ Sz 850/98, POP 2000, nr 6, poz. 168 ).
Natomiast przez interes publiczny rozumie się dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp.
Uznanie administracyjne nie oznacza oczywiście zupełnej dowolności sposobu rozstrzygnięcia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, jednak kontrola legalności tego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny jest w tym wypadku ograniczona. Sprowadza się ona w istocie do badania legalności przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowo-wyjaśniającego
i poprawności oceny dokonanej na podstawie stanu faktycznego sprawy. Sądowa kontrola decyzji o charakterze uznaniowym obejmuje więc samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, ale nie rozstrzygnięcie, będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była wyżej mowa. Skoro zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, nie jest władny wkraczać w sferę uznania organów podatkowych.
W świetle wskazanego wyżej przepisu Sąd nie jest bowiem uprawniony, ani do oceny słuszności, ani celowości zaskarżonej decyzji. Jeżeli więc organ podatkowy, dokonując koniecznych ustaleń w sprawie, nie dopuścił się naruszenia prawa procesowego i ustalenia te są wystarczające do merytorycznego załatwienia wniosku o umorzenie zaległości podatkowych oraz jeżeli dokonanej ocenie tego stanu faktycznego nie można zarzucić dowolności, to wyprowadzenie z takiej oceny wniosku czy należy umorzyć zaległości podatkowe, jest zagadnieniem natury słusznościowej, które uchyla się spod kontroli Sądu administracyjnego sprawującego tylko kontrolę zgodności decyzji organów administracyjnych
z prawem. Istotne jest przy tym, że to po stronie podatnika, który ubiega się
o przyznanie ulgi w postaci umorzenia zaległości, jako tego, kto występuje
o określone uprawnienie, leży obowiązek wykazania, że w dotyczącej go sprawie spełnione są przesłanki, o których mowa w art. 67a §1 O.p.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Skarżąca pismem z dnia 20 stycznia 2009 r. zwróciła się z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od listopada
do grudnia 1996 r., od stycznia do sierpnia i od października do grudnia 1997 r. oraz od stycznia do maja 1998 r. Zaległość podatkowa w podatku od towarów i usług określona została decyzją Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] października 2001 r., która w wyniku złożonego odwołania została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2002 r.
Zgodnie z przepisem art. 70 § 1 O.p. zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednakże art. 70 O.p. reguluje również sytuacje w wyniku których bieg terminu; nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu (§ 2), może zostać przerwany i po przerwaniu biegnie na nowo (art. 70 § 3 i § 4), względnie zawieszony i po okresie zawieszenia termin ten biegnie dalej ( § 6 i § 7 ).
W związku z tym, że zobowiązanie podatkowe dotyczy poszczególnych miesięcy 1996 r. 1997 r. 1998 r. to gdyby nie wystąpiła, jedna z okoliczności wymienionych w art. 70 O.p. powodującej zawieszenie lub przerwę biegu przedawnienia zobowiązanie to przedawniłoby się odpowiednio z końcem 2001 r. 2002 r. i 2003 r.
W związku z powyższym zasadniczą kwestią przed dokonaniem merytorycznej oceny złożonego wniosku przez Skarżącą była ocena
czy w niniejszej sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, które objęte zostało wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowej.
W zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że materiał dowodowy w niniejszej sprawie został uzupełniony o stan zaległości w podatku od towarów i usług istniejących na dzień 27 stycznia 2009 r. oraz o dokumenty dotyczące prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia zajęcia wynagrodzenia za pracę zakończonego postanowieniem z dnia 19 marca 2004 r.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Jednakże zgodnie z pierwotnym brzmieniem tego przepisu bieg terminu przedawnienia zostawał przerwany wskutek pierwszej czynności egzekucyjnej,
o której podatnik został powiadomiony i biegł na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.
Zgodnie z nowelą zawartą w ustawie z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 169, poz. 1387 ze zm.) art. 70 § 4 O.p. stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne.
Natomiast wraz z nowelizacją Ordynacji podatkowej z dniem 1 września 2005 r. na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 143. poz. 1199) uległo zmianie brzmienie art. 70 § 4; stosownie do zmienionej treści tego przepisu bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.
Ponadto należy wskazać, że w świetle art. 21 ustawy z 30 czerwca 2005 r.
o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy stosuje się przepis art. 70 § 4 O.p. w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Mając na względzie powołaną regulację prawną należało ocenić, czy nastąpiła w przedmiotowej sprawie przerwa biegu przedawnienie w zależności od zastosowania czynności egzekucyjnej lub środka egzekucyjnego, o których podatnik został zawiadomiony i od kiedy termin przedawnienia rozpoczął bieg na nowo.
W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Zakres rozpoznania sprawy przez Sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał dowodowy, który legł
u podstaw wydawania zaskarżonego aktu administracyjnego i znajduje się
w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Zadaniem Sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełen, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania aktu administracyjnego.
W ocenie Sądu należy podkreślić, że zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie pozwala na ocenę czy w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło przedawnienie zaległości podatkowej o umorzenie, której wnioskowała Skarżąca. Bowiem w aktach sprawy brak jest materiałów źródłowych dotyczących zastosowanych czynności egzekucyjnych i środków egzekucyjnych wraz z dowodami potwierdzającymi zawiadomienie Strony o ich zastosowaniu. W aktach niniejszej sprawy znajdują się informacje dotyczące prowadzonych czynności egzekucyjnych czy stosowanych środków egzekucyjnych, jednakże brak dowodów potwierdzających zawiadomienie Skarżącej o ich zastosowaniu nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie czy i kiedy nastąpiła przerwa biegu przedawnienia.
W ocenie Sądu powyższe stanowi naruszenie przepisów art. 122 O.p. zawierającego zasadę prawdy obiektywnej i art. 187 § 1 O.p., który nakłada na organ podatkowy obowiązek zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ podatkowy uzupełni materiał dowodowy o dokumenty z akt egzekucyjnych w szczególności dotyczących zastosowanych czynności i środków egzekucyjnych wraz z powiadomieniami strony o ich zastosowaniu, a następnie w oparciu o uzupełniony materiał dowodowy dokona oceny czy w przedmiotowej sprawie nie upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego określony w art. 70 O.p.
W przypadku stwierdzenia, iż termin ten nie upłynął organ ponownie dokona oceny, czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki umorzenia zaległości podatkowej wymienione w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny .
W szczególności organ oceni, mając na względzie sytuację majątkową i rodzinną Skarżącej czy w zaistniałych okolicznościach sprawy, gdzie zaległość podatkowa z tytułu podatku VAT wynosi kwotę 2.709.366,43 zł oraz z tytułu odsetek na kwotę 7.762.163,00 zł. przy jednoczesnych miesięcznych dochodach Skarżącej wynoszących 1152,00 zł. netto i przy braku majątku z którego możliwe byłoby pokrycie zaległości podatkowej zachodzi przesłanka ważnego interesu strony.
Po ponownej ocenie istnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej określonych w art. 67a § 1 pkt 3 O.p. organ podejmie decyzję czy należy umorzyć wnioskowaną zaległość podatkową wraz z odsetkami.
Mając powyższe na względzie Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W oparciu o przepisy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylony akt nie podlega wykonaniu, a kosztach postępowania Sąd orzekł
na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło