III SA/Wa 2231/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-09-01
Skład orzekający: Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi, któremu udzielono dalszego pełnomocnictwa (substytucji) przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną?Ratio decidendi
Adwokatowi, któremu udzielono dalszego pełnomocnictwa (substytucji) przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, nie przysługuje wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną. Wynagrodzenie takie przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu przez właściwą korporację zawodową, który jest odpowiedzialny za świadczenie pomocy prawnej.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano wniosek adwokata P. A. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Adwokat ten działał na podstawie dalszego pełnomocnictwa (substytucji) udzielonego przez radcę prawnego R. T., który został ustanowiony z urzędu dla skarżącej A. Z. w postępowaniu dotyczącym odmowy umorzenia zaległości podatkowej. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania adwokatowi P. A. wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Kaligowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 1 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. A. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej postanawia odmówić przyznania adwokatowi P. A. wynagrodzenia
Postanowieniem z 5 lutego 2010 r. zwolniono Skarżącą A. Z. od kosztów sądowych oraz ustanowiono na jej rzecz radcę prawnego, którym wyznaczony został R. T. Na mocy udzielonego mu pełnomocnictwa udzielił on następnie dalszego pełnomocnictwa (substytucji) adwokatowi P. A. Tenże w piśmie z 2 lipca 2010 r. wniósł o przyznanie kosztów nieopłaconej ani w całości ani w części pomocy prawnej z urzędu. Wniosek ten ponowił w piśmie z 19 sierpnia 2010 r., które potraktowano jako uzupełnienie wspomnianego wniosku o przyznanie kosztów.
Wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów zgłosił także, stawający na rozprawie z substytucji adwokata P. A., aplikant adwokacki J. G.
Wyrokiem z 7 lipca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Skarżącej i uchylił zaskarżoną przez nią decyzję.
Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") wyznaczony adwokat, radca prawny, (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 17 marca 2010 r. (sygn. akt I OZ 184/10) powołany wyżej art. 250 p.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje wyznaczony pełnomocnik. Przez wyznaczonego adwokata, czy radcę prawnego rozumieć należy adwokata, radcę prawnego wskazanego przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką, czy właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych. Takie też jest słownikowe znaczenie pojęcia "wyznaczyć-wyznaczać". Według Uniwersalnego Słownika Języka Polskiego (pod red. prof. S. Dubisza, Wyd. PWN 2003, tom 5, s. 389) zwrot ten oznacza tyle co: wybrać (wybierać), wskazać (wskazywać) osobę, której zostanie powierzona jakaś funkcja, jakieś stanowisko, zadanie wykonania czegoś.
W niniejszej sprawie OIRP w W. pełnomocnikiem z urzędu dla Skarżącej wyznaczyła radcę prawnego R. T. To jemu zatem może być przyznane wynagrodzenie, po złożeniu wniosku i oświadczenia, że koszty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie zwalnia bowiem wyznaczonego radcy prawnego od świadczenia pomocy prawnej z urzędu. Inaczej mówiąc w wyniku powyższego nie następuje zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu i wyznaczonego przez właściwą korporację. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Jak bowiem wyjaśnił Sąd Najwyższy w postanowieniu z 7 listopada 2006 r. (I CZ 78/06) udzielenie substytucji jest udzieleniem pełnomocnictwa substytutowi przez samą stronę, a nie przez jej pełnomocnika.
Również wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika.
Z tych względów, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło