III SA/Wa 2235/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Kaligowska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący K. Z. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych powyżej uiszczonej już kwoty 100 zł. Powołał się na takie okoliczności jak: - osiąga wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie 2.000 zł, żona 860 zł - udziały w spółce zostały zajęte przez urząd skarbowy - posiada udział w wysokości ½ w samochodzie - z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej - miesięczne koszty utrzymania domu wynoszą 600 zł, zaś rata kredytu 1.050 zł. W wykonaniu wezwania referendarza sądowego Skarżący przedstawił m.in. zeznania podatkowe, zaświadczenie o zatrudnieniu, wyciągi bankowe, decyzje ZUS, dokumenty dotyczące postępowania zabezpieczającego, dokumenty dotyczące kredytu. Oświadczył, że koszt obsługi prawnej wyniósł 1.550 zł i został sfinansowany z oszczędności. Mając powyższe na uwadze zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), dalej jako: "P.p.s.a.", zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych z jej udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do Sądu osobom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Stosownie do art. 252 § 1 P.p.s.a., osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana podać we wniosku "dokładne dane" obrazujące jej sytuację rodzinną i majątkową. Jeżeli oświadczenie zawarte w tym wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). Jak to już wskazano przedstawione przez stronę informacje powinny być, jak stanowi wprost art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne, a zatem od strony wymagana jest w tym względzie należyta staranność. Informacje te powinny więc być konkretne i na tyle szczegółowe, by w sposób wyczerpujący obrazowały sytuację majątkową i rodzinną strony. W ocenie referendarza sądowego Skarżący warunku tego nie spełnił. Nie przedstawił bowiem kompletnych dokumentów świadczących o jego sytuacji finansowej. Skarżący nie udokumentował mianowicie wysokości bieżących wydatków. Poprzestał jedynie na lakonicznym wskazaniu, że "koszt utrzymania domu to ok. 600 zł", zaś "kredyt hipoteczny 1.050 zł". W efekcie nie wiadomo jakimi de facto środkami Skarżący dysponuje i czy powyższe wydatki znajdują pokrycie w, zadeklarowanym na poziomie 2.286 zł, miesięcznym dochodzie. Zwłaszcza, iż – jak wynika z analizy przedłożonego wyciągu bankowego – obok kredytu hipotecznego małżonkowie spłacają inne jeszcze zobowiązanie, którego rata miesięczna wynosi 382,19 zł. Powyższe oznacza, że same tylko zobowiązania i koszty utrzymania domu pochłaniają miesięcznie ok. 2.041 zł, co powoduje, iż na "łączne potrzeby małżonków" (takie choćby jak zakup żywności, środków czystości, ubrań, leków) pozostaje ok. 244 zł, a nie - jak to sugeruje Skarżący - "ok. 1.500 zł". Skoro zatem Skarżący nie przedstawił pełnej informacji dotyczącej swojej sytuacji majątkowej, niemożliwa była weryfikacja jego twierdzeń o braku odpowiednich środków finansowych. W konsekwencji stwierdzić należy, iż nie ma podstaw aby uznać przesłankę z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. za uprawdopodobnioną. Nie sposób też nie zwrócić uwagi na występujące w oświadczeniach Skarżącego nieścisłości. I tak oświadczył on, że jego "jedyne źródło utrzymania to umowa o pracę". Tymczasem pobieżna tylko lektura nadesłanych materiałów wskazuje, że osiąga on również dochód z tytułu najmu lub dzierżawy. W każdym razie dochód taki wykazał w zeznaniach podatkowych za lata 2015-2016 i – jak wynika z decyzji o zabezpieczeniu - uzyskiwał go także w latach wcześniejszych. W niniejszym postępowaniu Skarżący nie udzielił natomiast jakichkolwiek bliższych wyjaśnień w tym zakresie. Nie można też pominąć, iż w formularzu PPF w rubryce dotyczącej zgromadzonych oszczędności Skarżący wpisał "brak", podczas gdy w piśmie z 7 września 2017 r. jako źródło finansowania kosztów obsługi prawnej wskazał "jego oszczędności i żony". Stanu tych oszczędności jednak nie podał. Nie wiadomo zatem jakiego rzędu te oszczędności są i czy Skarżący jest z nich w stanie pokryć – oprócz wynagrodzenia pełnomocnika – także należne w niniejszej sprawie koszty sądowe. Nadto wątpliwości referendarza sądowego budzi fakt relatywnie niskiego wynagradzania Skarżącego. Z przedłożonego zaświadczenia wynika bowiem, że wynagrodzenie to wynosi 2.000 zł brutto. Tymczasem nie sposób nie zauważyć, że w spółce, w której jest zatrudniony pełni on funkcję (podobnie zresztą jak żona) członka zarządu. Małżonkowie posiadają w niej również udziały (po 8 udziałów o łącznej wysokości 400.000 zł). Trudno zatem uwierzyć, by z racji wykonywanych obowiązków otrzymywał jedynie 2.000 zł brutto miesięcznie. Z tych wszystkich względów uznać należało, że Skarżący nie wykazał, iż istotnie jego sytuacja majątkowa nie pozwala na pokrycie kosztów zainicjowanego przezeń postępowania, w tym brakującego wpisu od skargi w kwocie 2.114 zł. Jednocześnie referendarz sądowy ma świadomość, iż w sprawie III SA/Wa 2236/17 wydano wobec Skarżącego postanowienie z 1 września 2017 r. zwalniające go od wpisu od skargi powyżej kwoty 1.000 zł. Nie obliguje to jednak referendarza sądowego do automatycznego powielenia zapadłego wówczas rozstrzygnięcia. Po pierwsze pomoc z budżetu państwa nie może mieć charakteru stałego i permanentnego. Jak bowiem zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 grudnia 2015 r. (II OZ 1244/15) podmiot występujący na drogę postępowania sądowego powinien mieć świadomość, że to on w pierwszej kolejności zobowiązany jest do ponoszenia kosztów swojego udziału w tym postępowaniu. Po drugie przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy pierwszeństwo ma wnikliwa analiza oświadczeń i dokumentów złożonych w danej sprawie. W niniejszej sprawie ich analiza nie dała zaś podstaw by wniosek Skarżącego uwzględnić. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.