III SA/Wa 2236/17

Starszy Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 1/9/2017 r po rozpoznaniu wniosku K. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...]/4/2017 r. Nr [...]w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011 r. p o s t a n a w i a 1. Zwolnić Skarżącego od wpisu od skargi powyżej kwoty 1000 zł; 2. Odmówić przyznania Skarżącemu prawa pomocy w pozostałym zakresie; Skarżący K. Z. na formularzu PPF (z 19/7/2017 r.) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych – powyżej uiszczonej już kwoty 100 zł. W szczególności, jak wskazał: - osiąga wynagrodzenie ze stosunku pracy w kwocie 2000 zł, żona 860 zł; -udziały w spółce zostały zajęte przez US; - posiada udział w wysokości ½ w samochodzie Clio; - z żoną łączy skarżącego – rozdzielność majątkowa; - miesięczne koszty utrzymania to ok 600 zł wraz z kosztem kredytu w wysokości 1050 zł Skarżący, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, przekazał, m.in. deklaracje podatkowe, zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia, wyciągi z rachunków bankowych. Oświadczył, ze koszt obsługi prawnej to nieco ponad 1500 zł. Referendarz sądowy wskazuje, że strona skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej jako: "u.p.p.s.a."), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika: może być przyznane, jeśli strona wykaże niezdolność do poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a.). W zakresie częściowym prawo pomocy może być przyznane - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Wymagany wpis sądowy w sprawie – jak wynika z zarządzenia wstępnego Przewodniczącego Wydziału – został ustalony 2624 zł i do tej wartości należy, przede wszystkim, odnieść żądanie Strony w postępowaniu o prawo pomocy. Referendarz sądowy zauważa, że w postępowaniu z wniosku o przyznanie prawa pomocy na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek wynikających z przepisu, tj. art. 246 u.p.p.s.a. W sprawie brak jest rażących uchybień strony w sposobie wykazania przez nią swojej aktualnej sytuacji majątkowej, tj. w stopniu uniemożliwiającym rozważanie przyznania stronie pomocy. Zarazem referendarz sądowy zwraca uwagę, na mocy art. 249 u.p.p.s.a., że przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeśli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Należy zauważyć, że fakt toczenia przez Skarżącego sporu sądowego nie pozbawia go środków finansowych, ponieważ osiąga wraz z żoną kwotę ponad 2 tys zł miesięcznie. Nie jest też okolicznością uzasadniającą przyznanie pomocy w większym zakresie fakt, że Skarżący – jak wskazał – jest połączony z żoną węzłem "rozdzielności majątkowej". W szczególności, odnosząc się do kwestii istniejącej pomiędzy małżonkami umowy majątkowej małżeńskiej rozdzielności majątkowej referendarz sądowy podkreśla, że z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika obowiązek wzajemnej pomocy między małżonkami. Obowiązek ten nie zostaje wyłączony nawet w przypadku nieistnienia wspólności majątkowej, czy nieprowadzenia przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego. Znaczenie tych uwag jest wzmocnione przez fakt wspólnego zamieszkiwania, jak wskazał Skarżący. Niesporne jest też to, ze skarżący posiada udział w ruchomości o wartości 12500 zł, którym, co do zasady, może swobodnie gospodarować. Referendarz sadowy zauważa też, że Skarżący, ubiegając się o zwolnienie z kosztów wpisu od skargi ponosi zarazem – i to dobrowolnie – fakultatywne koszty postępowania w kwocie ok 1500 zł z tytułu udziału w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, które nie korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami z tytułu wpisu od skargi, których uiszczenie warunkuje rozpoznanie sprawy. Konsekwencje wyboru Strony nie powinny obciążać budżetu Skarbu Państwa. Referendarz sądowy zauważa, że na obecnym etapie postępowania, tj. na etapie skargi, do toczenia sporu nie jest niezbędna pomoc profesjonalnego pełnomocnika. Także jeżeli chodzi o przedmiot sprawy i okoliczności faktyczne sporu należy uznać, że są one niesporne i w sprawie nie będzie prowadzone postępowanie dowodowe, lecz oceniane fakty zawarte w aktach administracyjnych. Do tych czynności nie jest niezbędny osobisty udział Skarżącego, pełnomocnika czy przedstawiciela organu administracji. Dlatego, urzędnik sądowy, mając wiedzę o zakresie badania sprawy – z urzędu - przez Sąd I instancji (art. 133 i art. 134 P.p.s.a.), jak też o obowiązku czuwania przez Sąd ten, by stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego udzielać potrzebnych wskazówek co do czynności procesowych oraz pouczać ich o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań (art. 6 p.p.s.a.), uznał, że fakt pokrycia kosztów działania pełnomocnika nie jest okolicznością uzasadniającą zwolnienie od wpisu od skargi we wnioskowanym zakresie. Decydując o zakresie przyznanej Stronie pomocy, referendarz sądowy uwzględnia wysokość dochodów zadeklarowaną przez Skarżącego, jak też wysokość obciążeń miesięcznych wskazanych w rubryce 11 formularza i w piśmie z 24/8/17. Z zestawienia tych wartości wynika, że poniesienie kosztów wpisu we wskazanej wysokości, choć będzie wiązało się z uciążliwością, to uciążliwość ta jest możliwa do przezwyciężenia przez Skarżącego. W każdym razie proporcja ta, po ingerencji urzędnika sądowego, będzie korzystniejsza, niż ta, w stosunku do której Skarżący wyraził obawę, co do możliwości uiszczenia - w piśmie z 19/7/2017 r. i – co więcej – umożliwiająca uiszczenie kosztów we wskazanym w sentencji zakresie. Większy zakres zwolnienia jest niemożliwy tak z uwagi na posiadanie stałych dochodów, jak też z uwagi na posiadane wartościowe ruchomości, nie wspominając o fakcie pokrywania przez Stronę "fakultatywnych" kosztów postępowania. Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., był zobowiązany uznać, jak w sentencji.