III SA/Wa 2259/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, Sędziowie Sędzia WSA Marek Wroczyński, Asesor WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2006 r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie decyzji w sprawie rozłożenia na raty podatku od spadków i darowizn oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 48 § 1 pkt 1, art.57, art. 209 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – powoływanej dalej jako ustawa Ord.pod), w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 203, poz. 1966 ze zm. – określanej dalej jako ustawa o dochodach j.s.t.), po rozpatrzeniu odwołania S.K. (dalej - Skarżącego) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] marca 2006 r. Nr [...] rozkładającą na raty podatek od spadków i darowizn w kwocie 9.499 zł. Z przedstawionego w zaskarżonej decyzji stanu faktycznego wynika, że w dniu 11 maja 2005 r. Skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z wnioskiem o rozłożenie na raty podatku od spadków i darowizn w kwocie 9.499 zł ustalonego od nabytego po zmarłej małżonce majątku. W uzasadnieniu wniosku zwrócił się z prośbą o określenie wysokości rat zobowiązania w kwotach po 500 zł. Do wniosku Skarżący załączył odcinek pobieranego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych świadczenia emerytalnego w kwocie 893,53 zł. Organ podatkowy pierwszej instancji zgodnie z przepisem art. 18 ust. 2 ustawy o dochodach j.s.t. przesłał wniosek Skarżącego do Burmistrza Miasta i Gminy R. celem zajęcia stanowiska w sprawie rozłożenia na raty zobowiązania w podatku od spadków i darowizn, tj. ewentualnego wyrażenia zgody na zastosowanie ulgi podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2005 r. Burmistrz Miasta i Gminy R. zgodził się na rozłożenie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn na 5 rat, z terminem płatności ostatniej raty do dnia 10 listopada 2005 r. Organ pierwszoinstancyjny zgodnie ze stanowiskiem Burmistrza Miasta i Gminy R. — decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. rozłożył na pięć rat podatek od spadków i darowizn. Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym ponownie wniósł o rozłożenie przedmiotowego zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn na raty płatne w wysokości 500 zł miesięcznie. S. K. wskazał także, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej, jest osobą schorowaną. Skarżący poza podtrzymaniem wniosku o rozłożenie na raty wniósł o obciążenie hipoteczne należących do niego nieruchomości celem zabezpieczenia należności podatkowej. W związku ze złożonym odwołaniem od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] października 2005 r. uchylił w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, zalecając równocześnie przeprowadzenie postępowania dowodowego zmierzającego do ustalenia sytuacji majątkowej odwołującego zarówno po stronie dochodów jak i wydatków oraz jego możliwości płatniczych. W uzasadnieniu decyzji wskazano także, iż wyrażenie zgody na rozłożenie na raty podatku przez przewodniczącego właściwej jednostki samorządu terytorialnego nie wiąże organu podatkowego. Organ wyższego stopnia stwierdził także, że w przypadku podjęcia decyzji o rozłożeniu podatku na raty, decyzja taka powinna uwzględniać możliwości płatnicze podatnika. Wykonując zalecenia zawarte w decyzji organu odwoławczego organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w przedmiocie ustalenia stanu majątkowego Skarżącego. Następnie ponownie wystąpił przed wydaniem decyzji do Burmistrza Miasta i Gminy R. celem zaopiniowania wniosku S.K. o rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty. Burmistrz Miasta i Gminy R. postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r. przychylił się do wniosku skarżącego i zgodził się na rozłożenie zobowiązania podatkowego w podatku od spadków na raty. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. zgodnie ze stanowiskiem Burmistrza, decyzją z dnia [...] marca 2006 r. rozłożył na 19 rat podatek od spadków i darowizn płatnych w wysokości 500 zł miesięcznie. Na powyższą decyzję Skarżący wniósł odwołanie, w którym wskazując na zły stan zdrowia, zwrócił się ponownie z prośbą o obciążenie hipoteczne zamieszkiwanej przez niego nieruchomości. S.K. w złożonym odwołaniu wyraził pogląd, iż zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn winni zapłacić jego spadkobiercy. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z dnia [...] maja 2006 r. utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. W uzasadnieniu podzielił w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji. W złożonej skardze S.K. nie wniósł zastrzeżeń do wydanych decyzji. Podał, że w związku ze wzrostem wysokości podatku od nieruchomości, oraz innych kosztów utrzymania nie stać go na zapłatę podatku od spadków i darowizn. W związku z powyższym skarżący ponownie wniósł o zabezpieczenie zobowiązania w podatku od spadków i darowizn na posiadanych przez niego nieruchomościach. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji wniósł o oddalenie skargi. W dniu 16 października 2006 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęło pismo procesowe, w którym Skarżący zwracając się do Sądu o ponowne rozpoznanie sprawy podniósł, iż jest ciężko chory na [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. I. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) - określanej dalej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) — c) p.p.s.a., lub stwierdzenia nieważności jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w art. 247 ustawy Ordynacja podatkowa (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sąd zwraca również uwagę na dyspozycję art. 134 § 2 p.p.s.a., który stanowi, iż Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Cytowany przepis reguluję zasadę zakazu orzekania na niekorzyść strony postępowania sądowoadministracyjnego (zakaz reformationis in peius). Zgodnie z tą zasadą Sąd nie może uchylić rozstrzygnięcia organu administracyjnego, które byłoby zgodne z przepisami prawa, a także obiektywnie korzystne dla strony. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że Skarżący wniósł o rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn. Ze złożonego wniosku wynika także, że wnioskodawca sam zaproponował wysokość miesięcznej raty w kwocie 500 zł. Ze względu na to, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. g) ustawy o dochodach j.s.t. wpływy z podatków od spadków i darowizn zaliczają się do dochodów własnych gminy organ podatkowy na podstawie art. 18 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy wystąpił do przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego o wyrażenie stanowiska co do wniosku Skarżącego, w tym ewentualne wyrażenie zgody na zastosowanie ulgi w zapłacie podatku. Po wyrażeniu zgody przez Burmistrza Miasta i Gminy R. na rozłożenie zobowiązania podatkowego na raty, organy podatkowe uwzględniając w całości żądanie strony rozłożyły przedmiotowe zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn na raty płatne w kwocie 500 zł. Analiza akt sprawy jednoznacznie wskazuje, że żądanie Skarżącego zostało w całości uwzględnione, a rozstrzygnięcia w tym przedmiocie są dla zobowiązanego korzystne. Warto także wskazać, iż mimo braku takiego obowiązku, ze względu na uwzględnienie w całości żądania skarżącego (art. 210 § 5 ustawy Ord. pod.), wydane w niniejszej sprawie decyzje zawierają uzasadnienia faktyczne i prawne. Podsumowując tą cześć rozważań należy podkreślić, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca jako rozstrzygnięcia uwzględniające w całości żądania Skarżącego są dla niego korzystne. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia, jak również przepisów proceduralnych w stopniu mającym istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. II. Należy także podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 67a § 1 ustawy Ord. pod. organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty. Przesłankami skorzystania z przedmiotowej ulgi w zapłacie zobowiązania podatkowego jest występowanie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego". Powyższe ogólne kryteria, a także użycie w ww. przepisie zwrotu "może" dają podstawę podejmowania decyzji na zasadzie uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ podatkowy przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru negatywnego lub pozytywnego dla podatnika sposobu rozstrzygnięcia jego wniosku. Prowadzi to do wniosku, że organ podatkowy, (a także współdecydujący w sprawie przewodniczący zarządu jednostki samorządu terytorialnego w zakresie wyrażenia stanowiska w sprawie zastosowania ulgi) w ramach uznania administracyjnego mógł zarówno wydać decyzję uwzględniającą wniosek Skarżącego o rozłożenie na raty, jak i wydać rozstrzygnięcie odmowne. Sądowa kontrola decyzji wydanych w trybie uznaniowym, do których zaliczono decyzję o rozłożeniu zobowiązania podatkowego na raty, obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, nie zaś rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonanego przez organ podatkowy wyboru. W orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2001 r. Sygn. akt I SA/Wr 239/99 niepubl. stwierdzono, że decyzje o charakterze uznaniowym nie podlegają kontroli legalności sprawowanej przez Sąd, jeżeli przy ich wydaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które miało lub mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do sugestii Skarżącego w przedmiocie zabezpieczenia należności podatkowej na hipotece należącej do niego nieruchomości, wskazać należy, iż zgodnie z przepisami ustawy Ord. pod. strona postępowania podatkowego nie posiada uprawnienia do złożenia do sądu wniosku o wpis hipoteki przymusowej na posiadanej nieruchomości. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 34 § 2 ustawy Ord. pod. w zakresie zobowiązań podatkowych stanowiących dochód jednostki samorządu terytorialnego pobieranych przez urzędy skarbowe wniosek o wpis hipoteki przymusowej do sądu składa właściwy naczelnik urzędu skarbowego. Na podkreślenie zasługuje także to, iż zabezpieczenie hipoteczne na nieruchomości nie zwalniałoby Skarżącego z obowiązku zapłaty zobowiązania podatkowego. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.