III SA/Wa 2262/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-01
Skład orzekający: Marcin Piłaszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację materialną strony?Ratio decidendi
Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym, uznając, że mimo wcześniejszej odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w innej sprawie, obecna sytuacja materialna strony (dochód ok. 700 zł brutto miesięcznie, bezrobocie, korzystanie z pomocy MOPS i rodziny) uniemożliwia jej poniesienie nawet najniższych kosztów postępowania sądowego oraz kosztów działania pełnomocnika.Stan faktyczny
M. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazał na bezrobocie swoje i żony, utrzymywanie się z pomocy MOPS, prac dorywczych i wsparcia rodziny, posiadanie mieszkania o niskim dochodzie (ok. 700 zł brutto miesięcznie) oraz korzystanie z pomocy pełnomocnika z urzędu w innej sprawie. Referendarz sądowy uznał jednak pierwotnie złożone oświadczenia za niewystarczające, wskazując na wcześniejszą odmowę zwolnienia od kosztów w innej sprawie. Ostatecznie, po analizie sytuacji, referendarz przyznał prawo pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Przyznano stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolniono od kosztów sądowych oraz ustanowiono radcę prawnego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2011 r. po rozpoznaniu wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w zryczałtowanym podatku dochodowym w formie karty podatkowej za okres od stycznia do maja 2009 r. p o s t a n a w i a przyznać stronie prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. zwolnić od kosztów sądowych oraz ustanowić radcę prawnego z urzędu
1) Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 245 § 2 u.p.p.s.a.). Zasadą przyjętą przez ustawodawcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest odpłatność za wnoszone do sądów środki prawne. Wyjątki od tej zasady mogą mieć charakter ustawowy albo znajdować zastosowanie w instytucji przyznania prawa pomocy, która jest uregulowana w art. 243 i n. u.p.p.s.a. (por. postanowienie z 1 kwietnia 2005 r sygn. II OZ 209/05). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy, powinien wykazać okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego.
2) M. B., dalej jako skarżący lub strona, pismem z 30 sierpnia 2011 r., a następnie wnioskiem złożonym na formularzu PPF z 16 września 2011 r, skorygowanym formularzem z 21 listopada 2011 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie racy prawnego. W uzasadnieniu wskazał, że- prowadzi z zoną gospodarstwo domowe; - oboje, wraz z żoną, są osobami bezrobotnymi, utrzymującymi się dzięki pomocy z MOPS, prac dorywczych oraz sporadycznej pomocy rodziców żony i syna (prowadzącego odrębne gospodarstwo domowe); - skarżący wraz z żoną posiada mieszkanie o powierzchni 47 m.kw.; - z prac dorywczych oraz pomocy społecznej uzyskują miesięcznie ok. 700,- zł brutto; - został im przydzielony pełnomocnik z urzędu w
Sygn. akt III SA/Wa 2262/11
innej sprawie. Skarżący załączył zaświadczenie o zarejestrowaniu jako osoba bezrobotna, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności żony, decyzję o przyznaniu bezpłatnych obiadów,
3) Referendarz sądowy uznał złożone przez stronę oświadczenia, pod rygorem wynikającym z art. 233 § 1 kodeksu karnego o odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy, za niewystarczające do oceny jego sytuacji majątkowej w sposób uzasadniający przyznanie stronie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Referendarz sądowy wskazuje, że sytuacja syciwa skarżącego była badana i weryfikowana w postępowaniu o prawo pomocy zakończonym postanowieniem z 27 kwietnia 2011 r. II SA/Wa 1919/10 w sprawie o utratę statusu osoby bezrobotnej. Skarżącemu ustanowiono pełnomocnika z urzędu, a odmówiono zwolnienia od kosztów sadowych z uwagi na zwolnienie z art. 239 pkt 1 lit b, którym strona już dysponuje.
Zdaniem referendarza sadowego, brak oszczędności i korzystanie z pomocy tak rodziny w sytuacjach "pierwszej potrzeby", jak OPS nie upoważnia do przyjęcia poglądu o zdolności strony do pokrycia najniższych nawet (250,- zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej) wymagalnych potencjalnie kosztów sądowych w sprawie o odmowę umorzenia zaległości podatkowych oraz najmniejszych nawet kosztów działania pełnomocnika z uzyskiwanych miesięcznie przez rodzinę skarżącego środków w wysokości 700,- zł brutto.
4) Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1 , § 2, § 3art. 246 § 1 pkt 1 i 2 u.p.p.s.a., uznał, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło