III SA/Wa 2265/14

Dnia 27 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2010 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie Skarżąca – G. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] maja 2014 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier za maj 2010 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 1.500 zł Skarżąca wniosła o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W osnowie wniosku podniosła, że zmiana przepisów doprowadziła ją do zapaści finansowej. Powołała się także na trudności w kontynuowaniu działalności z uwagi na "działania różnych organów państwa". Wskazała, że nabyte przez nią w znacznych ilościach automaty o niskich wygranych stały się rzeczami bez wartości. Według Skarżącej, walczy ona o przetrwanie na rynku oraz o swoje prawa w postępowaniach sądowych. Jej przychody znacząco zmalały w stosunku do lat 2009-2010, zaś podwyżka podatku od gier spowodowała, że przychody te przeznaczone są na regulowanie danin publicznych. W efekcie Skarżącej brak środków na bieżącą działalność. Skarżąca podniosła, że wysokość wydatków przekracza ilość środków zgromadzonych na rachunku bankowym. Kapitał zakładowy wynosi [...] zł. Wartość środków trwałych to [...] zł, zaś na rachunkach bankowych nie ma środków. Skarżąca przedstawiła ponadto zeznania podatkowe, deklaracje VAT-7, sprawozdanie finansowe za 2012 r., dokumenty potwierdzające fakt zabezpieczenia rachunków bankowych i wyciągi bankowe. Wyjaśniła, że sprawozdanie finansowe za 2013 r. jest w trakcie sporządzania. Wskazała, iż złożyła wniosek o przekształcenie postępowania układowego w postępowanie likwidacyjne. Oświadczyła, że wynagrodzenie dla pełnomocnika wynoszące 4.500 zł finansowane jest z bieżących środków. Postanowieniem z dnia 24 października 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003 r., Nr. 60, poz. 535 ze zm.). Według Skarżącej przywołane wielomilionowe obroty w ostatnim okresie działalności mają wartość jedynie w ujęciu księgowym, wskazana kwota stanowi bowiem sumę wszystkich wpłat do automatów do gier eksploatowanych przez nią w całym kraju. Kwocie tej odpowiada natomiast, również wyłącznie księgowa, zbliżona wartość wygranych, wypłaconych z owych automatów. Wysokie obroty są zatem wynikiem polityki rachunkowości wymuszonej przez administrację podatkową. Skarżąca odwołała się do art. 10 i art. 11 Prawa upadłościowego i naprawczego, podkreślając, że referendarz pominął także fakt, iż Skarżąca została postawiona w stan upadłości, ponieważ nie była w stanie wykonywać swoich wymagalnych zobowiązań, co w okolicznościach niniejszej sprawy ma istotne znaczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie postępowania sądowo-administracyjnego może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Celem instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. W konsekwencji, przyznanie prawa pomocy może mieć miejsce w przypadkach wyjątkowych, a strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy (w niniejszej sprawie – osoba prawna) musi spełnić którąś z przesłanek, o jakich mowa w art. 246 § 2 p.p.s.a. Na obecnym etapie postępowania sądowo-administracyjnego wymagalnym kosztem Skarżącej jest wpis sądowy od skargi w wysokości 1.500 zł. W ocenie Sądu, już z samego zestawienia kwoty wymaganych kosztów sądowych z przychodami Skarżącej za ostatnie lata działalności wynika, że Skarżąca nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 p.p.s.a. i pomoc nie może zostać jej udzielona. W 2012 r. przychody Skarżącej wyniosły bowiem 148.551.284,25 zł, zaś za 2013 r. odpowiednio 93.956.187,69 zł. Bez znaczenia był przy tym końcowy wynik finansowy Skarżącej za 2012 r. i 2011 r., tj. strata na poziomie odpowiednio: 888.485,30 zł i 112.487,38 zł. Jak bowiem podkreśla się w ugruntowanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w obrocie gospodarczym przyjmuje się, że strata powstaje wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania i nie świadczy o braku środków finansowych. Zatem jeżeli osoba prawna, ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy, wykazuje w swojej działalności stratę, to nie stanowi to wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy (por.: postanowienia NSA: z dnia 1 sierpnia 2013 r. o sygn. akt I FZ 327/13, z dnia 22 marca 2011 r. o sygn. akt II GZ 112/11 i z dnia 19 listopada 2004 r. o sygn. akt I FZ 436/04). W ocenie Sądu na ocenę możliwości płatniczych Skarżącej nie ma wpływu także wydane wobec niej postanowienie o ogłoszeniu upadłości układowej. Nie zakończyło ono bowiem jej bytu prawnego, a zatem Skarżąca może dalej prowadzić działalność gospodarczą. Zauważenia wymaga również, iż osoba prawna oraz inna organizacja nieposiadająca osobowości prawnej nie może powoływać się tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo, iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por.: postanowienie NSA z dnia 29 marca 2011 r. o sygn. akt I OZ 191/11). Powyższe okoliczności pozwalają zatem stwierdzić, że Skarżąca, wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wykazała, jak wymaga tego art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, na mocy art. 243, art. 245, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 259 p.p.s.a., postanowił o odmowie przyznania prawa pomocy.