III SA/Wa 2283/12

PostanowienieWSA w Warszawie2013-04-22

Skład orzekający: Sędzia WSA Krystyna Kleiber

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji majątkowej od daty wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy podlega oddaleniu, jeśli strona nie wykazała zmiany swojej sytuacji majątkowej w stosunku do tej, która była podstawą wydania poprzedniego postanowienia. Sama choroba lub hospitalizacja, bez wykazania pogorszenia sytuacji materialnej, nie stanowi wystarczającej podstawy do udzielenia prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła skargę na postanowienie Ministra Finansów odmawiające wstrzymania czynności egzekucyjnych. Wraz ze skargą wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną. Referendarz sądowy oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówiły przyznania prawa pomocy z powodu niekompletnego przedstawienia sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie WSA. Następnie Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, powołując się na pogorszenie stanu zdrowia i hospitalizację. Sąd wezwał ją do wykazania zmiany sytuacji majątkowej, czego Skarżąca nie uczyniła.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Kleiber, po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. D. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.D. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych postanawia: oddalić wniosek Skarżąca K. D. dalej jako Skarżąca w dniu 19 czerwca 2012 r. złożyła skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie odmowy wstrzymania czynności egzekucyjnych, od której wpis stały zgodnie z § 2 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 22, poz. 2193 ze zm.) wynosi 100 zł. Skarżąca wraz z powyższą skargą złożyła na formularzu PPF wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując, że jest w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Na utrzymaniu Skarżącej pozostaje dwoje uczących się dzieci. Gdyby nie pomoc męża nie byłaby w stanie zapewnić rodzinie minimalnych potrzeb. We wspólnym gospodarstwie domowym mieszka także córka, która odbywa staż pracowniczy, osiągając z tego tytułu 913,70 zł. Skarżąca posiada dwa domy zajęte przez urząd skarbowy. Oświadczyła, że jej dochód za maj br. wyniósł 134,30 zł. Wykonując wezwanie referendarza sądowego Skarżąca wyjaśniła, że nieruchomość przy ul. [...] jest przedmiotem najmu, a dochód z niego stanowi przychód z działalności gospodarczej. Stan zdrowia nie pozwala jej na podjęcie dodatkowej pracy. Skarżąca przedstawiła zeznania podatkowe, zestawienie wysokości przychodów i kosztów ich uzyskania osiągniętych w 2012 r., deklaracje VAT, kopie rachunków za czesne, wywóz śmieci, wodę, Internet, podatek od nieruchomości, energię, zaświadczenie lekarskie, skierowanie do szpitala, wyciąg ze zleceń płatniczych, oświadczenie w sprawie rachunku bankowego męża i opłaty za gaz. Postanowieniem z 5 września 2012 r. Referendarz sądowy odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazując, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zaznaczył, iż Skarżąca w sposób niekompletny przedstawiła swoją sytuację materialną. Pismem z 14 września 2012 r. Skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. W jej ocenie, załączyła wszelkie dokumenty, o które była wzywana. Stwierdziła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny, bowiem konieczność uiszczenia wpisu spowoduje, że nie będzie jej stać na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 31 października 2012 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż z uwagi na niepełne wykonanie wezwania do przedłożenia dodatkowej dokumentacji Sąd nie miał możliwości całościowego wglądu w sytuację majątkową Skarżącej. Skarżąca nie nadesłała wyciągu bankowego obrazującego wpływ środków finansowych na rachunek bankowy. Ponadto nie wyjaśniła w sposób bezsprzeczny sytuacji finansowej męża, który wykazał w zeznaniu za 2011 r. zerowy przychód a według oświadczenia Skarżącej bez jego pomocy nie byłaby w stanie zapewnić rodzinie minimalnych potrzeb. Co więcej pomimo wezwania, nie wskazała wysokości dochodu z najmu. W związku z powyższym Sąd stwierdził, iż Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Skarżąca pismem z dnia 21 listopada 2012 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej: "p.p.s.a.", poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji uznanie, że posiada ona dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania. Strona wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt II FZ 62/13 oddalił zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że Skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2013 r. Sąd wezwał Skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Pismem z dnia 28 lutego 2013 r. zatytułowanym "zażalenie" Skarżąca wniosła o zmianę ww. zarządzenia i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zdaniem Skarżącej w niniejszej sprawie doszło do niesłusznego niezastosowania przepisu art. 246 par 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez uznanie iż strona ma dostateczne środki na poniesienie kosztów postępowania. Zaznaczyła, iż przedstawiała swoją sytuację materialną zdrowotną z powołaniem się na przedstawione dokumenty, co jednak nie zostało należycie wzięte pod uwagę. Skarżąca podniosła, iż nie występowanie danych okoliczności, takich jak brak środków finansowych można tylko uprawdopodobnić. Zaznaczyła, iż w niniejszym postępowaniu oświadczyła , że nie posiada żadnych rezerw finansowych na uiszczenie wpisu , nie dokonywała wyzbycia się posiadanego mienia. Podkreśliła, iż konieczność uiszczenia wpisu spowoduje, iż nie będzie posiadać środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Zaznaczyła, iż załączyła wszelkie dostępne jej dokumenty potwierdzające jej kondycję materialną. Na podstawie zarządzenia z dnia 8 marca 2013 r. wezwano Skarżąca do wskazania w jaki sposób zmieniła się jej sytuacja majątkowa w stosunku do sytuacji będącej przedmiotem oceny Sądu w postanowieniu z dnia 31 października 2012 r. Pismem z dnia 19 marca 2013 r. Skarżąca poinformowała, iż od 18 stycznia 2013 r. do chwili obecnej przebywa na zwolnieniu lekarskim. Jej stan zdrowia znacząco się pogorszył, czego skutkiem była konieczna hospitalizacja. Zwiększyły się tym, samym jej wydatki na leczenie oraz odpowiednią dietę. Stan jej aktywów nie zmienił się. Skarżąca nadal nie posiada wystarczających środków na uiszczenie wpisu sądowego. Do pisma załączyła kartę informacyjną ze szpitala. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, iż sprawa z wniosku Skarżącej o udzielenie prawa pomocy w zakresie całkowitym została już rozstrzygnięta prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2012 r. Postanowienie to należy do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne (art. 165 p.p.s.a.). Z tej przyczyny zażalenie Skarżącej zostało przez Sąd potraktowane jako wniosek o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 października 2012 r. Jednocześnie wezwano Skarżącą do wskazania w jaki sposób zmieniła się jej sytuacja majątkowa w stosunku do sytuacji będącej przedmiotem oceny Sądu w postanowieniu z dnia 31 października 2012 r. Pismem z dnia 19 marca 2013 r. Skarżąca wyjaśniła, że była hospitalizowana i jest nadal chora. Nie wykonała jednakże polecenia Sądu i nie przedstawiła zmienionej sytuacji majątkowej. Choroba opisana w zaświadczeniu lekarskim nie może być podstawą do udzielenia prawa pomocy lecz sytuacja materialna Skarżącej. Wobec niewykazania sytuacji majątkowej Skarżącej po dniu 31 października 2012 r. wniosek należało oddalić. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 254 § 1. p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło