III SA/Wa 2291/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Jak wynika z akt sprawy, Prezydent [...] W. w związku z ratalnymi zaległościami powstałymi w podatku od nieruchomości za lata 2011-2013 wystawił w dniu [...] września 2014 r. w stosunku do Skarżącej – K. K. tytuł wykonawczy, na którego podstawie zastosował środek egzekucyjny. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego został doręczony Skarżącej w dniu [...] grudnia 2014 r. Skarżąca w dniu [...] stycznia 2015 r. złożyła skargę na zajęcie egzekucyjne kwoty [...] zł. W uzasadnieniu skargi wskazała, że zajęcie egzekucyjne zostało naliczone nieprawidłowo i w piśmie brak jest informacji czego dotyczy podatek. Wyjaśnia, iż nie jest właścicielką nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. P., ani z niej nie korzysta. Zdaniem Skarżącej, z przesłanej dokumentacji nie wynika, aby ona kiedykolwiek została uznana za adresata decyzji podatkowej i że informacja o tej okoliczności została jej przesłana. Skarżąca wniosła o cofnięcie zajęcia wierzytelności, ewentualnie o jej wyliczenie w przedziałach czasowych i podanie podstawy dla jakiej obciążono ją jako dłużnika. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., na podstawie art. 54 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm., dalej "u.p.e.a."), oddaliło złożoną skargę. SKO ww. pismo Skarżącej potraktowało jako skarga na czynności egzekucyjne, wskazując, iż czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego zostały dokonane zgodnie z art. 80 § 1 i § 3 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego uznano za zgodne z art. 67 § 2 u.p.e.a. i odpowiadające wzorowi zamieszczonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655). Ponadto stwierdzono, iż zastosowany środek egzekucyjny jest znajduje się w katalogu środków wymienionych w art. 1 a pkt 12 u.p.e.a. Skarżąca we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wniosła między innymi na zmianę postanowienia, ewentualnie o jego uchylenie w celu uznania, że prowadzone postępowanie egzekucyjne jest zdecydowanie przedwczesne i skierowane do przypadkowej osoby. Zwróciła się o wyjaśnienie podstawy prawnej do wydania przedmiotowego tytułu wykonawczego, kwestionując prawidłowość doręczenia decyzji wymiarowej. SKO postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. Odwołując się do treści art. 54 u.p.e.a. organ odwoławczy wskazał, iż środek prawny w postaci skargi na czynności egzekucyjne uprawnia do zakwestionowania działania organów administracji, podjętej w ramach postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny bądź egzekutora. Służy kontroli prawidłowości stosowania w postępowaniu środków egzekucyjnych zmierzających bezpośrednio do wyegzekwowania należności. Ocenie, w ramach skargi na czynności egzekucyjne, podlegają działania organu egzekucyjnego (egzekutora), który na zlecenie wierzyciela egzekwuje należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. SKO wyjaśniło, iż w ramach skargi na czynności egzekucyjne możliwe jest podnoszenie kwestii formalnoprawnych, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Skarżąca w dniu [...] stycznia 2015 r. złożyła skargę na zajęcie egzekucyjne, podnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a. - wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku oraz art. art. 33 § 1 pkt 4) u.p.e.a - błąd co do osoby zobowiązanego), które w związku z upływem terminu do ich wniesienia zostało potraktowane jako skarga na czynności egzekucyjne. SKO wskazując na treść art. 80 § 2 i § 3 u.p.e.a. uznało, iż organ egzekucyjny prawidłowo podjął czynności egzekucyjne polegające na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego oraz powiadomił zobowiązaną o dokonaniu powyższego zajęcia. Zaznaczył, iż zawiadomienie z dnia 8 grudnia 2014 r. o zajęciu wierzytelności skierowane do Skarżącej odpowiada wzorowi określonemu w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych oraz zawiera wszystkie niezbędne elementy określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Tym samym środek egzekucyjny zastosowany w niniejszej sprawie jest prawidłowy, yostał wymieniony w katalogu środków w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. W ocenie SKO czynności egzekucyjne zostały dokonane prawidłowo zatem skargę na czynność egzekucyjną uznano jako niezasadną. W skardze Skarżąca zarzuciła, iż nie została pouczona o terminie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postepowania egzekucyjnego. Podniosła również zarzuty co do braku podstaw do zastosowania środka egzekucyjnego oraz zakwestionowała okoliczność doręczenia decyzji wymiarowej oraz sama zasadność jej wydania. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko oraz wyjaśniając, że Skarżąca została pouczona z treści tytułu wykonawczego z dnia [...] września 2014 r. o przysługującym jej prawie do zgłoszenia zarzutów w terminie siedmiodniowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd, podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Podstawę do wniesienia skargi stwarzał przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego organu egzekucyjnego. Skargę na czynności egzekucyjne, o której mowa w § 1, wnosi się w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia zobowiązanego o czynności egzekucyjnej, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej (art. 54 § 4 u.p.e.a.). Stosownie do treści art. 54 § 5 u.p.e.a. w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, postanowienie wydaje organ egzekucyjny. W literaturze i orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że skargę, o której mowa, zobowiązany może wnieść na czynności o charakterze faktycznym (zob. np. A. Skoczylas, w: System Prawa Administracyjnego, tom 9, Prawo procesowe administracyjne, pod. red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2014 r., s. 481) i to tylko takie, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zaakcentować należy, że w postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne - stanowiącym fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W postępowaniu tym nie orzeka się ani o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie skargi wywiera skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją wniesiono. Także w literaturze podkreśla się, że skarga przysługuje wprawdzie na wszystkie czynności egzekucyjne, lecz ma ona charakter środka subsydiarnego i nie będzie dopuszczalna, gdy ustawa przewiduje inne środki zaskarżenia, np. zarzut, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego, zażalenie na postanowienie, albo w sytuacjach, gdy istnieje możliwość wniesienia pozwu do sądu (por. t. 2.2. w C. Kulesza, Komentarz do art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, publ. LEX). Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2007r. sygn. akt III SA/Wa 1433/07 oraz z dnia 3 grudnia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 1580/07). Sąd poglądy powyższe w pełni podziela, dlatego analizując zarzuty skargi doszedł do przekonania, że nie zawiera ona zarzutów, które mogły być kierowane pod adresem czynności egzekucyjnej. W złożonej skardze Skarżąca zarzuciła, że w okolicznościach niniejszej sprawy w tytule wykonawczym nie wskazano terminu do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Wskazany w skardze zarzut w tym zakresie, to w istocie podstawa zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określnych w art. 27 tej ustawy. Skoro zatem kwestia niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określnych w art. 27 u.p.e.a., stanowi podstawę zarzutu, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., to nie jest możliwe skuteczne podnoszenie tego zarzutu w postępowaniu, dotyczącym skargi z art. 54 § 1 u.p.e.a. Identycznie należy stwierdzić odnośnie przytoczonych podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - art. 33 § 1 pkt 1) u.p.e.a., tj. wykonania lub umorzenia w całości albo w części obowiązku, przedawnienia, wygaśnięcia albo nieistnienia obowiązku oraz art. 33 § 1 pkt 4) u.p.e.a., tj. błędu co do osoby zobowiązanego. Jednocześnie wymaga odnotowania, że w tytule wykonawczym wykonawczych z dnia [...] września 2014 r., w części "Pouczenie", wymienione zostały wszystkie podstawy zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, określone w art. 33 § 1 u.p.e.a. oraz powiadomiono o terminie do ich zgłoszenia (7 dni). Tym samym, wystawiony przez Prezydenta [...] [...] W. tytuł wykonawczy zawierał pouczenie zobowiązanego o przysługującym w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a więc element określony w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Sąd wskazuje również, ze skarga na czynność egzekucyjną jest sformalizowanym środkiem ochrony prawnej i służy tylko i wyłącznie do poddania kontroli prawidłowości zastosowanej czynności egzekucyjnej. Sposób dokonania czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, a równocześnie prawidłowości jej przeprowadzenia, należy rozpatrywać na podstawie regulacji zawartych w art. 80 § 1 u.p.e.a. i następnych. Zgodnie z art. 80 § 1 ww. ustawy, organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (art. 80 § 2 u.p.e.a.). Stosownie do art. 80 § 3 ww. ustawy, jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, iż w ramach zastosowanego środka egzekucyjnego zostały wykonane wszystkie czynności przewidziane w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym również prawidłowo i skutecznie doręczono zobowiązanej w dniu [...] grudnia 2014 r. odpis zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wraz z odpisem tytułu wykonawczego. W przedmiotowej sprawie – wbrew twierdzeniom Skarżącej - nie dopatrzono się także uchybień formalnych. Zawiadomienie z dnia [...] grudnia 2014 r. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego sporządzone zostało na druku, który odpowiada wzorowi określonemu w załączniku nr 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 655). Prawidłowe jest także stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] maja 2015 r., zgodnie z którym ww. zawiadomienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Z tych wszystkich względów Sąd nie dopatrzył się w zastosowanej czynności wad, które przesądzałyby o odmiennej ocenie czynności zajęcia, niż dokonana przez organy obu instancji. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.