III SA/Wa 2299/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, , po rozpoznaniu w dniu 18 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. i W. K. o dopuszczenie do sprawy jako uczestników postępowania w sprawie ze skargi "E. " Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. postanawia odmówić dopuszczenia M. D. i W. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania Na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. pełnomocnik Skarżącej – E. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. wniósł o dopuszczenie do udziału w sprawie byłych członków zarządu Skarżącej M. D. i W. K. w charakterze uczestników postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowił co następuje; wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Warunkiem takiego uczestnictwa zatem jest uprzedni udział w postępowaniu administracyjnym, czyli w administracyjnym postępowaniu jurysdykcyjnym. W myśl § 2 art. 33 p.p.s.a. udział w charakterze uczestnika postępowania na prawach strony może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne zostało wszczęte wskutek skargi wniesionej przez E. Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2003 r. Kwestią wymagającą rozważenia była możliwość dopuszczenia do toczącego się postępowania M. D. i W. K. a właściwie stwierdzenie czy w sprawie wnioskodawcy legitymują się interesem prawnym. Wskazać przy tym należy, iż w orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt, a nie interes faktyczny (zob. wyr. NSA z dnia 15 kwietnia 1993 r., I SA 1719/92, OSP 1994, z. 10, poz. 199 z aprobującą glosą P. Kucharskiego). Podkreśla się także, że interes prawny musi być własny, co oznacza, że nie można opierać go wyłącznie na sytuacji prawnej innego podmiotu, nawet jeżeli w konkretnej sprawie charakter związków tych podmiotów byłby nie tylko faktyczny, ale i prawny (zob. postanowienie NSA z dnia 2 kwietnia 2008 r., II OZ 280/08, LEX nr 506870). Interes prawny to taki, który został wzięty przez prawo w ochronę polegającą na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcie zaistniałego zagrożenia. Pojęcie to określa relację pomiędzy oczekiwaniami jakiegoś podmiotu w stosunku do organów stosujących prawo a kompetencjami i możliwościami tych organów, jakimi dysponują wobec danego podmiotu. Pojęcia interesu prawnego zaczęto używać w doktrynie na określenie pewnej korzystnej sytuacji jednostki wobec państwa, nie dającej jej wprawdzie roszczenia o czynność określonej treści, ale silniejszej od interesu faktycznego, nie uprawniającego do żadnego żądania. Interesem prawnym można też nazwać prawo jednostki do określonego postępowania zmierzającego do wydania decyzji, umiejscowione między prawem podmiotowym a interesem faktycznym. Interes prawny, aby mógł zostać zaspokojony przez administrację, musi być osobisty, własny, indywidualny, znajdujący swoją podstawę w przepisach prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (zob. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, wyd. 7 uzupełnione i rozszerzone, Warszawa 2005, s. 224 i n). Należy podkreślić, że interes prawny jest zarazem kategorią ściśle związaną z przedmiotem postępowania, ze względu na fakt, że dotyczy sfery normatywnej, mającej swoje źródło w przepisach regulujących sposób załatwienia sprawy. Można ująć go też, jako potrzebę ochrony sfery prawnej obywatela wyznaczającą zakres jego działań lub subiektywnie odczuwaną potrzebę utrzymania istniejącego, lub spowodowania takiego stanu rzeczy, jaki dany podmiot uważa za korzystny, przy czym korzyść ta musi mieć swoje źródło w prawie (zob. J. Klimkowicz, Interwencja uboczna w według k.p.c., Warszawa 1972, s. 50). Z kolei w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo (W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Zakamycze 2000, s. 126). Precyzując pojęcie interesu faktycznego, wskazano w orzecznictwie, iż jako interes faktyczny należy kwalifikować taki stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jak w przypadku interesu prawnego, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (zob. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83, publikowany w E. Smoktunowicz, Kodeks postępowania administracyjnego w orzecznictwie Sądu Najwyższego, Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego, Warszawa 1995, s. 109). Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja w żaden sposób nie dotyczy praw i obowiązków wnioskodawców i tym samym rozstrzygnięcie Sądu administracyjnego nie będzie miało wpływu na ich interes prawny. Wnioskodawcy, mając z pewnością na uwadze art. 116 § 1, § 2 i § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997r Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r Nr 8 poz.60 ze zm., dalej ustawa Ord. pod.), wywodzą swój interes prawny z faktu sprawowania funkcji członków zarządu Skarżącej Spółki w okresie objętym zaskarżoną decyzją, co wynika z załączonego do akt sprawy odpisu pełnego z KRS Skarżącej. Należy zauważyć, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nie nakłada żadnego obowiązku na wnioskodawców. Sama potencjalna możliwość przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania Spółki na członków jej zarządu nie uzasadnia jeszcze wystąpienia interesu prawnego, po stronie wnioskodawców. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, Wnioskodawcy mogą posiadać jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny, który uprawniałby ich do uczestnictwa w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Sąd, w świetle art. 33 § 2 p.p.s.a. ma możność ustalenia kręgu uczestników postępowania, co oznacza również kompetencję do odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie, w sytuacji, gdy z wnioskiem występuje osoba, która nie może wylegitymować się interesem prawnym, który rzutowałby na wynik postępowania sądowoadministracyjnego. W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji,