III SA/Wa 230/14

PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-12

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnikowi z urzędu przysługuje wynagrodzenie w wysokości 150% stawki minimalnej, uwzględniające dodatkowe czynności, takie jak podróż do innego sądu w celu pozyskania dokumentów, oraz zwiększone ryzyko zawodowe związane z wysoką wartością przedmiotu sporu?
Ratio decidendi
Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie w wysokości 7.200 zł za czynności przed sądem pierwszej instancji oraz 5.400 zł za czynności przed sądem drugiej instancji, łącznie 12.600 zł netto, powiększone o 23% VAT (2.898 zł), co daje łącznie 15.498 zł. Sąd uznał, że stawki te są zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r., które przewidują maksymalnie 150% stawek minimalnych. Dodatkowe czynności, takie jak podróż do innego sądu, zostały uznane za niezbędne wydatki podlegające zwrotowi, obliczone według stawek za podróże służbowe, w kwocie 494,79 zł. Sąd nie przyznał 150% stawki minimalnej za czynności przed sądem pierwszej instancji, uznając, że wykonane czynności były typowe dla pełnomocnika z urzędu, a zwiększone ryzyko zawodowe nie uzasadnia automatycznego podwyższenia wynagrodzenia.
Stan faktyczny
Pełnomocnik z urzędu, adwokat A.K., złożył sprzeciw od postanowienia starszego referendarza sądowego przyznającego mu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną. Pełnomocnik domagał się wyższego wynagrodzenia, argumentując zwiększonym nakładem pracy, podróżami w celu pozyskania dowodów oraz zwiększonym ryzykiem zawodowym ze względu na wysoką wartość przedmiotu sporu. Referendarz przyznał wynagrodzenie w niższej kwocie, uznając czynności za typowe. Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług.
Rozstrzygnięcie
Sąd przyznał pełnomocnikowi z urzędu A.K. ze środków budżetowych WSA w Warszawie kwotę 15.498 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w tym 12.600 zł wynagrodzenia i 2.898 zł VAT, oraz kwotę 494,79 zł tytułem zwrotu udokumentowanych wydatków.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu pełnomocnika strony skarżącej - adw. A.K. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 230/14 przyznającego koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2008 r. postanawia: przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata A.K. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 15.498 zł (słownie: piętnaście tysięcy czterysta dziewięćdziesiąt osiem złotych), w tym: tytułem opłaty – kwotę 12.600 zł (słownie: dwanaście tysięcy sześćset złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług – kwotę 2.898 złotych (słownie: dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt osiem) oraz kwotę 494,79 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt cztery złote siedemdziesiąt dziewięć groszy) tytułem zwrotu udokumentowanych wydatków poniesionych w niniejszej sprawie. Okręgowa Rada Adwokacka w W. na mocy postanowienia z 18 września 2014 r. o sygn. III SO/Wa 30/13, wyznaczyła adw. A. K. pełnomocnikiem z urzędu do udzielenia pomocy prawnej na rzecz Skarżącego – T. W. Pełnomocnik z urzędu zapoznał się z aktami sprawy, sporządził odpowiedź na replikę organu (karta 63), brał udział w rozprawie (por protokół z rozprawy, karta 100 i 134), złożył wniosek o uzupełnienie wyroku (karta 179), sporządził skargę kasacyjną (karta 189), złożył wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów (karta 203), wziął udział w rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym (protokół z rozprawy, karta 232). Pełnomocnik z urzędu, pismem z 10 marca 2016 r., zwrócił się o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu i oświadczył, że opłaty nie zostały uiszczone w całości lub w części. Tym samym wniósł o przyznanie wynagrodzenia w wysokości 150 % stawek minimalnych z uwagi na to – m.in. – że: w celu zapoznania się z materiałem dowodowym odbył podróż do Sądu Okręgowego w Rzeszowie, gdzie znajdowały się dowody niezbędne do przeprowadzenia na rozprawie (odległość, czas podróży, podróż własnym środkiem transportu, czas na zapoznanie się z dokumentami); - brał wielokrotnie udział w rozprawach; - składał wnioski dowodowe; - kwota zaległości wynosiła w sprawie 14,6 mln zł, w związku z czym ponosił zwiększone ryzyko zawodowe prowadząc sprawę. Jednocześnie zwrócił uwagę na fakt, że wartość przedmiotu sporu przekracza 73 razy graniczną kwotę (200 tys. zł), od której przysługuje wynagrodzenie 7.200 zł. Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z 25 kwietnia 2016 r. przyznał pełnomocnikowi kwotę 12.600 zł wraz z kwotą podatku VAT 2.898 zł, łącznie 15.498 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za reprezentowanie strony w postępowaniu przed Sądem I i II instancji. W uzasadnieniu zwrócił uwagę, iż pełnomocnik w niniejszej sprawie, niezależnie od stawiennictwa na rozprawie, zapoznawał się z aktami sprawy i sporządzał pisma procesowe. Mając na uwadze fakt, że w sprawie przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna w kwocie 14.643.063 zł (zaległość podatkowa określona przez organ, wskazana także w odpowiedzi na skargę, w oparciu o którą ustalono wpis od skargi), udział pełnomocnika strony także w postępowaniu kasacyjnym, złożenie stosowanego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, na podstawie § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. o opłatach za czynności adwokackie oraz ponoszeniu przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, referendarz sądowy kwotę (bazową) wynagrodzenia określił na 7.200 zł. Według referendarza sądowego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym należało przyznać 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1, czyli kwotę 5.400 zł. Do sumy wyżej wyliczonych kwot (5.400 zł i 7.200 zł) doliczona została kwota 23 % podatku VAT, tj. kwota 2.898 zł. Starszy referendarz sądowy nie uwzględnił natomiast oczekiwań pełnomocnika, co do przyznania mu kwoty wynagrodzenia obliczonej wg proporcji 150 % stawki minimalnej. Jego zdaniem pełnomocnik z urzędu nie wykonał żadnej czynności (pomijając kwestię (skuteczności) tych, które wykonał), której nie podejmują inni pełnomocnicy z urzędu działający w sprawach o znikomej wartości przedmiotu zaskarżenia, czy w sprawach bez wartości przedmiotu zaskarżenia. W przekonaniu referendarza ani ryzyko odpowiedzialności (cywilnej) zawodowej, ani fakt przekraczania (wielokrotnego) wartości przedmiotu sprawy przewidzianej jako podstawa do obliczania maksymalnego wynagrodzenia w rozporządzeniu, nie są okolicznościami uzasadniającymi - co do zasady - zwiększenie kwoty przyznanego stronie wynagrodzenia. Pełnomocnik z urzędu w sprzeciwie zaskarżył ww. postanowienie w części przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za reprezentowanie strony skarżącej przed sądem pierwszej instancji. Tym samym zarzucił: - wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy poprzez pominięcie dodatkowych czynności podjętych przez adwokata, których zazwyczaj pełnomocnicy z urzędu nie podejmują; - naruszenie § 2 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w zw. z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") poprzez niewzięcie pod uwagę niezbędnego nakładu pracy adwokata, a także charakteru sprawy, w szczególności jej zawiłości i wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, - naruszenie § 2 ust. 2 Rozporządzenia kosztowego w zw. z § 19 pkt 1 Rozporządzenia kosztowego w zw. z art. 250 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że stawki minimalne wyznaczają dopuszczalną wysokość minimalnego wynagrodzenia, podczas gdy stanowią one tylko podstawę zasądzenia opłaty, a koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa mogą obejmować opłatę w wysokości do 150 stawek minimalnych (o których mowa w rozdziałach 3-5 Rozporządzenia kosztowego). W związku z powyższym pełnomocnik wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części poprzez przyznanie opłaty za pomoc prawną udzieloną z urzędu przed Sądem I instancji w kwocie 10.800 zł (tj. 150% stawki minimalnej), powiększonej o 2.484 zł tytułem podatku od towarów i usług (a tym samym przyznanie pełnomocnikowi łącznej opłaty w kwocie 16.200 zł netto, powiększoną o 3.726 zł tytułem podatku od towarów i usług, łącznie 19.926 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za reprezentowanie w postępowaniu przed Sądem I i II instancji. Pełnomocnik z urzędu zwrócił uwagę, że referendarz sądowy pominął bądź nie miał wiedzy o dokonanych czynnościach w sprawie, a mianowicie odbyciu, w dniu 4 lutego 2015 r. w celu pozyskania dodatkowego materiału dowodowego (tj. dokumentów istotnych dla sprawy, które należało poświadczyć za zgodność z oryginałem), podróży do Sądu Okręgowego w Rzeszowie pokonując łącznie w jednym dniu 592 km, co przy zastosowaniu stawki wskazanej w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy w wysokości 0,8358 za 1 km, stanowi wydatek 494,79 zł) jak również spędził łącznie 9 godzin w podróży (po 4,5 godziny w obie strony), a ponadto spędził ponad 3 godziny w czytelni Sądu Okręgowego w Rzeszowie, przeglądając akta w celu zapoznania się z wnioskowanymi dokumentami i przez ten czas nie mógł wykonywać innych czynności w ramach prowadzonej Kancelarii Adwokackiej. Ponadto pełnomocnik zaznaczył, że 6 lutego 2016 r. wykonując zobowiązanie Sądu I instancji osobiście doręczył wnioskowane dokumenty poświadczone za zgodność z oryginałem pełnomocnikowi organu, dojeżdżając do jego siedziby, jak również doręczył ww. dokumenty do siedziby tut. Sądu. Z kolei w dniu 10 lutego 2016 r. uczestniczył w drugim posiedzeniu przed Sądem I instancji w związku z przedłożeniem wnioskowanych dokumentów. Mając powyższe na uwadze za niesłuszne uznał, aby pełnomocnikowi z urzędu, który wykonał szereg dodatkowych czynności (zwłaszcza polegających na pozyskiwaniu dowodów uzupełniających z dokumentów) i wskutek ich podjęcia przyczynił się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, przyznano takie same koszty jak pełnomocnikowi z urzędu, który nie wykonał żadnych dodatkowych czynności. Jednocześnie zauważył, że na żądanie klienta z urzędu złożył wniosek o uzupełnienie wyroku Sądu I instancji (w przedmiocie wniosku o uchylenie również decyzji organu I instancji), złożyła wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, uczestniczyła w trzeciej rozprawie przed Sądem I instancji w przedmiocie wniosku o uzupełnienie wyroku. Mając na uwadze sporządzoną replikę na odpowiedź organu, podniosła, że jej objętość (25 stron) potwierdza włożony w nią nakład pracy. Pełnomocnik wskazał, że koniecznym było przeanalizowanie kilkuset dokumentów wśród kilku tysięcy kart z akt sprawy, wyszukanie ich spośród 60 tomów akt sprawy karnej, potwierdzenie za zgodność z oryginałem, a następnie dostarczenie do siedziby Sądu oraz pełnomocnikowi organu. Zdaniem pełnomocnika podjęte działania przyczyniły się niewątpliwie do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy w interesie klienta z urzędu. Według pełnomocnika z urzędu sprawa dotyczyła konkretnych należności pieniężnych, a nie tylko, jak stwierdził referendarz sądowy, kontroli legalności aktu. Jednocześnie w jego przekonaniu zwiększone ryzyko zawodowe odpowiedzialności cywilnej związane z wartością przedmiotu zaskarżenia jest okolicznością, która powinna być uwzględniana podczas przyznawania kosztów pełnomocnikowi z urzędu. W dalszej części pełnomocnik z urzędu nie zgodził się ze stanowiskiem referendarza sądowego jakoby ustawodawca ograniczył dopuszczalną wysokość maksymalnego wynagrodzenia do kwoty 7.200 zł. Jego zdaniem stawki minimalne stanowią podstawę do zasądzenia kosztów, a nie dopuszczalną wysokość maksymalnego wynagrodzenia, którą przewiduje § 19 pkt 1 Rozporządzenia kosztowego, zgodnie z którym jest to kwota 150% stawek minimalnych, a zatem w niniejszej sprawie kwota 10.800 zł netto za reprezentowanie Skarżącego przed Sądem I instancji. Reasumując pełnomocnik z urzędu uznał, iż ze względu na zwiększony nakład pracy oraz przyczynienie się do jej wyjaśnienia zasłużył na przyznanie wynagrodzenia za prowadzenie sprawy przed Sądem I instancji w wielokrotności stawki minimalnej nie wyższej niż 150%. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 2 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz.658) do postępowań sądowych zainicjowanych przed dniem 15 sierpnia 2015 r. stosuje się przepis art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej powołaną ustawą. Zgodnie z art. 250 § 1 p.p.s.a. wyznaczony adwokat (...) otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów (...) w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto według § 20 rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Wskazać ponadto należy, że z dniem 1 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 j.t.) przestało obowiązywać. Zgodnie jednak z treścią § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Niniejsza sprawa została wszczęta w dniu 21 grudnia 2013 r. (data wniesienia skargi do organu) i nie została zakończona w danej instancji przed wejściem w życie (1 stycznia 2016 r.) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu. Z tego względu, do rozpoznania wniosku pełnomocnika znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe, tj. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. Nr 461 j.t.). Zgodnie z treścią powołanego wcześniej art. 250 p.p.s.a., wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wprowadzenie w cyt. przepisie zewnętrznego odesłania do odrębnych przepisów oznacza, że art. 250 ustawy p.p.s.a. nie stanowi uregulowania pełnego. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu przez adwokata reguluje wskazane powyżej rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. W § 2 ust. 1 powołanego rozporządzenia sformułowano zasadę, że zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zasądzenia opłaty, zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3 – 5. Opłata ta nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna ani przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 2 ust. 3 rozporządzenia, w sprawach, w których strona korzysta z pomocy pranej udzielonej przez adwokata z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Aktualna stawka podatku VAT wynosi 23%. Z przepisu tego wynika więc, że opłata za pomoc prawną udzieloną z urzędu jest opłatą, o której mowa w § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia. W konsekwencji do opłaty tej mają zastosowanie także zasady określone w § 2 ust. 1 i ust. 2, z modyfikacją wynikającą z § 19 pkt 1 rozporządzenia, który to przepis stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5. Oznacza to, że w odniesieniu do opłaty zasądzanej od Skarbu Państwa za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu przez adwokata nie może ona być wyższa od 150 % stawki minimalnej. Z tych względów kryteria określone w § 2 ust. 1 rozporządzenia mają znaczenie dla określenia wysokości opłaty ponoszonej przez Skarb Państwa za pomoc prawną udzieloną przez adwokata z urzędu w granicach pomiędzy opłatą wynikającą z zastosowania właściwych stawek minimalnych a opłatą podwyższoną do 150 % tych stawek. Mając powyższe na uwadze, ustalając koszty pomocy prawnej udzielonej Skarżącemu z urzędu, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że wpis sądowy od skargi w niniejszej sprawie miał charakter wpisu stosunkowego i jego wysokość została określona na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) w odniesieniu do wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie 14.643.063 zł. Zgodnie natomiast z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oblicza się na podstawie § 6 ww. rozporządzenia. Stosownie zaś do § 6 pkt 7 rozporządzenia stawka minimalna przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 200.000 zł wynosi 7.200 zł. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik z urzędu podjął szereg czynności procesowych, które przyczyniły się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i jej rozstrzygnięcia: zapoznanie się z aktami sprawy, sporządzanie pism procesowych czy wniosków (o uzupełnienie wyroku, przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów), pozyskanie materiału dowodowego z akt sprawy karnej w Sądzie Okręgowym w Rzeszowie, a następnie przedłożenie uwierzytelnionych dokumentów pełnomocnikowi organu oraz do akt sprawy, stawiennictwo na rozprawie, sporządzenie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Wykonane przez wyznaczonego adwokata czynności mające na celu zabezpieczenie interesów Skarżącego zasadnym czynią określenie wynagrodzenia pełnomocnika w wysokości 7.200 zł. Natomiast za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje pełnomocnikowi stosownie do § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) ww. rozporządzenia - 75% stawki minimalnej określonej w pkt 1. W niniejszej sprawie będzie to kwota 5.400 zł. Jednocześnie stosownie do § 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Tym samym Sąd doliczył do przyznanej należności kwotę 2.898 zł tytułem 23% podatku VAT od sumy 7.200 zł i 5.400 zł. Łączna kwota przyznanej pełnomocnikowi należności wynosi więc 15.498 zł. Odnosząc się do stwierdzenia pełnomocnika odnośnie poniesionych kosztów dojazdu stwierdzić należy, że za udzielenie pomocy prawnej z urzędu, poza kwotą wynagrodzenia, przysługuje także zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków, a więc takich, które były realnie poniesione i których wysokość jest potwierdzona stosownym dokumentem. Przy czym brak jest legalnej definicji użytego przez ustawodawcę pojęcia "niezbędnych wydatków". Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, uznać należy, że w pojęciu niezbędnych wydatków mieszczą się koszty przejazdu pełnomocnika do siedziby Sądu celem zapoznania się z aktami sprawy oraz uczestnictwa na rozprawie. W istocie wnioskodawca, co wynika z akt sprawy odbył podróż do Sądu Okręgowego w R. celem pozyskania poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów znajdujących się w aktach sprawy karnej, z których Sąd na rozprawie w dniu 10 lutego 2015 r. dopuścił dowód na okoliczność dobrej wiary Skarżącego co do źródeł pochodzenia spornego towaru. Zdaniem Sądu, choć brak jest w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bezpośredniego odesłania przy ustaleniu wynagrodzenia dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy do przepisu art. 205 tejże ustawy, określającym zasady obliczania kosztów przejazdu przysługujących stronie, to jednakże zawartymi tam zasadami można się kierować pomocniczo. W myśl art. 205 § 3 p.p.s.a. przysługujące stronie należności z tytułu kosztów przejazdów ustala się i wypłaca według zasad określonych w przepisach działu 2 tytułu III ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594, ze zm.). Zgodnie zaś z art. 85 ww. ustawy świadkowi przysługuje zwrot kosztów podróży - z miejsca jego zamieszkania do miejsca wykonywania czynności sądowej na wezwanie sądu - w wysokości rzeczywiście poniesionych, racjonalnych i celowych kosztów przejazdu własnym samochodem lub innym odpowiednim środkiem transportu. Górną granicę należności, o których mowa w ust. 1, stanowi wysokość kosztów przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (ust. 2). Stosownie do § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 167) pracownikowi za przejazd w podróży krajowej samochodem niebędącym własnością pracodawcy przysługuje zwrot kosztów przejazdu w wysokości stanowiącej iloczyn przejechanych kilometrów przez stawkę za jeden kilometr przebiegu, ustaloną przez pracodawcę, która nie może być wyższa niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 34a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265 ze zm.). Wobec powyższego Sąd uwzględniając poniesione w niniejszej sprawie przez pełnomocnika koszty podróży, jako niezbędne wydatki, zgodził się jednocześnie z przyjętym przez wnioskodawcę sposobem ich obliczenia (tj. pokonana przez pełnomocnika odległość tj. 592 km x stawka 0,8358 zł, ustalona dla samochodu osobowego o pojemności skokowej silnika powyżej 900 cm3 w § 2 przywołanego rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 marca 2002 r., wydanego na podstawie art. 34 a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym). Przyjęta bowiem konstrukcja, stosuje przepisy, które są wyrazem kompromisu pomiędzy interesem podmiotu zobligowanego do zachowania dyscypliny finansowej, a interesem pracownika, który własnym pojazdem odbywa podróż służbową, mając na uwadze koszty zakupu paliwa, średnią jego zużycia przy określonej pojemności silnika, koszty związane z zużyciem pojazdu i jego amortyzacją, a nadto interes Skarbu Państwa. W przekonaniu Sądu nie mogą być spełnione oczekiwania pełnomocnika z urzędu, co do przyznania mu wynagrodzenia w wysokości 150 stawek minimalnych za pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie w oparciu o § 2 ust. 1 i ust. 2 w zw. z § 19 pkt 1 rozporządzenia. Dokonanych przez pełnomocnika w niniejszej sprawie czynności procesowych nie można uznać za inne, jak typowe – zwykłe działania wykonywane przez pełnomocników reprezentujących stronę przed sądem (por. postanowienie NSA z dnia 27 września 2011 r., sygn. akt II OZ 838/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie odbiegają one od podejmowanych przez innych pełnomocników z urzędu działających w sprawach o znikomej wartości przedmiotu zaskarżenia, czy w sprawach bez wartości przedmiotu zaskarżenia. Należy podkreślić, że każdą sprawę, niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia pełnomocnik winien prowadzić przestrzegając zasad rzetelności i należytej staranności: niezależnie czy sprawa dotyczy "pustych faktur", wyłudzeń zwrotu podatku czy też "zwykłego" postępowania egzekucyjnego albo umorzenia zaległości podatkowych. Ani ryzyko odpowiedzialności (cywilnej) zawodowej, ani fakt przekraczania (wielokrotnego) wartości przedmiotu sprawy przewidzianej jako podstawa do obliczania maksymalnego wynagrodzenia w rozporządzeniu, nie są okolicznościami uzasadniającymi - co do zasady - zwiększenie kwoty przyznanego stronie wynagrodzenia. W związku z powyższym, Sąd działając na podstawie art. 250 p.p.s.a., § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 lit. a w związku z § 6 pkt 7, § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło