III SA/Wa 2321/09
WyrokWSA w Warszawie2010-05-25
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Małgorzata Długosz-Szyjko, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, oparty na zarzucie nieistnienia lub niewymagalności egzekwowanego obowiązku z powodu nierozpatrzenia odwołań od decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, może zostać uwzględniony, jeśli decyzja ta jest ostateczna i nie została skutecznie zaskarżona w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego, ponieważ decyzja stanowiąca podstawę tytułu wykonawczego była ostateczna i podlegała wykonaniu, a zarzuty dotyczące jej zaskarżenia okazały się bezzasadne z uwagi na uchybienie terminom lub braki formalne. Nie zaistniała przesłanka z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdyż obowiązek był wymagalny, a decyzja nie została uchylona ani umorzona. Sąd podkreślił również, że zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przed upływem terminu przedawnienia i zostało przerwane przez zastosowanie środka egzekucyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. utrzymujące w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z 2004 r. określającej zaległość celną i podatek VAT, od której skarżący twierdził, że wniósł odwołania, które nie zostały rozpatrzone. Skarżący wnosił o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., argumentując, że obowiązek nie jest wymagalny z powodu nierozpatrzenia odwołań. Organy egzekucyjne odmówiły umorzenia, stwierdzając, że decyzja jest ostateczna, a odwołania zostały wniesione z uchybieniem terminu lub nie spełniały wymogów formalnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Płusa, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Agata Rogosz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2010 r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z [...] listopada 2009r., nr [...] – Dyrektor Izby Skarbowej w W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 59 § 1 pkt 2 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.; dalej "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia K. G. (Skarżącego w niniejszej sprawie), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] marca 2009r., nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowienie zostało wydane w oparciu o następujący stan sprawy.
Naczelnik Urzędu Celnego [...] w W. decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...] uznał złożone przez Skarżącego zgłoszenie celne z dnia [...] września 2002r., nr [...] za nieprawidłowe w zakresie zastosowanej stawki celnej, kraju pochodzenia oraz wymiaru cła i określił zaległość z tytułu cła i odsetek wyrównawczych oraz wskazał prawidłową wysokość podatku od towarów i usług. Z uwagi na nieuregulowanie należności wymierzonych w/w decyzją Dyrektor Izby Celnej w W. w dniu [...] lipca 2007r. wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległość z tytułu podatku od towarów i usług w kwocie należności głównej [...] zł.
W oparciu o powyższy tytuł wykonawczy organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...] września 2007r., nr [...], dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne w trybie art. 26 § 5 pkt 2 u.p.e.a. Powyższe zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono osobiście matce Skarżącego w dniu [...] września 2007r.
Pismem z dnia [...] października 2007r. dłużnik zajętej wierzytelności N. BANK [...] SA poinformował organ egzekucyjny, iż na rachunku zobowiązanego nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym przy piśmie z dnia [...] listopada 2007r. Dyrektor Izby Celnej w W. przekazał akta egzekucyjne Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w L. celem prowadzenia łącznej egzekucji.
W dniu [...] października 2007r., wpłynął do Dyrektora Izby Celnej w W. wniosek pełnomocnika Skarżącego z dnia [...] października 2007r. o "anulowanie wydanej decyzji o nr tytułu wykonawczego [...] z dnia [...].09.2007r." oraz o jej wycofanie wraz z zawiadomieniem o zajęciu rachunku bankowego.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2008r. Dyrektor Izby Celnej w W. wezwał pełnomocnika Skarżącego do sprecyzowanie żądania zawartego w piśmie z [...] października 2007r., poprzez wskazanie czy wnosi o zwolnienie z egzekucji środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym w trybie art. 13 § 1 u.p.e.a. czy też o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik pismem z dnia 8 kwietnia 2008r., wskazując na art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prosząc jednocześnie o wycofanie z banku zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego. W uzasadnieniu podniósł, iż od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...], na podstawie której wystawiono przedmiotowy tytuł wykonawczy, składane były wielokrotnie odwołania, lecz do dnia dzisiejszego nie zostały jeszcze rozpatrzone.
Organ egzekucyjny pismem z [...] marca 2008r. zwrócił się o zajęcie stanowiska do Wydziału Elementów Kalkulacyjnych [...] Izby Celnej w W. celem podania informacji czy decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2004r., w oparciu o którą wystawiono tytuł wykonawczy, podlega nadal wykonaniu. W odpowiedzi na powyższe zapytanie pismem z dnia [...] kwietnia 2008r. poinformowano, iż od decyzji z [...] kwietnia 2004r., nr [...] Skarżący nie wniósł odwołania. Jednocześnie wskazano, iż Skarżący wniósł tylko odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w C. o numerach [...] od [...] do [...] Dyrektor Izby Celnej w W. działając jako organ egzekucyjny, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r., stwierdzając brak zaistnienia którejkolwiek z przesłanek z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik Skarżącego złożył zażalenie, powołując argumenty zawarte we wniosku z dnia [...] października 2007r. Wskazał m.in. na nieistnienie obowiązku z uwagi na fakt, iż decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, w oparciu o który prowadzone jest postępowanie egzekucyjne nie może być ostateczna i nie podlega wykonaniu, gdyż wniesione od niej odwołania nie zostały rozpatrzone.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. uchylił powyższe postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] czerwca 2008r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż z akt sprawy jak i postanowienia organu I instancji nie wynika, żeby organ egzekucyjny rozważył wszystkie aspekty związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, a także w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonych przez pełnomocnika argumentów i nie wyjaśnił dostatecznie sprawy w kontekście złożonych przez niego wniosków.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Celnej w W. postanowieniem z [...] marca 2009r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając podjęte rozstrzygniecie stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Obowiązek dochodzony na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego jest nadal wymagalny a decyzja stanowiąca podstawę jego wystawienia jest ostateczna i podlega wykonaniu. Ponadto wskazał, że aktualnie nie toczy się żadne postępowanie zmierzające do uchylenia tej decyzji.
Na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik Skarżącego przy zachowaniu terminu ustawowego wniósł zażalenie, podtrzymując wcześniejsze argumenty. Ponadto wskazał na szereg naruszeń dotyczących przepisów postępowania, w tym art. 124 § 2 i art. 107 § 3 k.p.a. Podniósł również, że organ nie odniósł się do art. 11, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
Dyrektor Izby Skarbowej w W. wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] listopada 2009r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie Dyrektor Izby Celnej w W., wszczął w trybie art. 26 § 1 u.p.e.a. w oparciu o tytuł wykonawczy wystawiony w dniu [...] lipca 2007r., na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2004r., określającej zaległość z tytułu cła, odsetek wyrównawczych oraz wysokość podatku od towarów i usług.
Organ odwoławczy podniósł, że postępowanie egzekucyjne w administracji podlega umorzeniu w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 59 § 1 u.p.e.a. Ponadto postępowanie egzekucyjne może być umorzone (fakultatywnie) w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.). Podkreślił, że przepisy powołanego artykułu regulują w sposób ścisły warunki, które muszą być spełnione, aby postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazana w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., na który to przepis powoływał się pełnomocnik Skarżącego. Zgodnie z treścią powyższego przepisu, postępowanie egzekucyjne umarza się jeśli obowiązek nie był wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.
Organ wskazał, że ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, iż decyzja Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...], na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu 4 maja 2004r. Pismem z dnia [...] maja 2004r. Skarżący wniósł do Dyrektora Izby Celnej w W. za pośrednictwem Urzędu Celnego w W. odwołanie od decyzji, które jego zdaniem były bezprawne. W odwołaniu tym Skarżący nie wskazał jednak decyzji będących przedmiotem odwołania. W związku z tym, iż odwołanie nie spełniało wymogów określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej, organ I instancji pismem z [...] maja 2004r. wezwał do uzupełnienia odwołania, m.in. poprzez podanie numerów decyzji będących przedmiotem odwołania. W piśmie z [...] czerwca 2004r. Skarżący wyjaśnił, iż wnosi odwołania od [...] decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W., wskazując jednocześnie numery tych decyzji oraz zgłoszeń celnych. W powyższym piśmie nie została wymieniona decyzja z [...] kwietnia 2004r., nr [...] jako przedmiot odwołania. Zatem brak było podstaw prawnych do uznania, iż pismo z [...] maja 2004r. stanowi również odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. o numerze [...]. Od przedmiotowej decyzji Skarżący odwołał się dopiero przy piśmie z [...] stycznia 2008r., w którym wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na przedawnienie. Postanowieniem z [...] sierpnia 2008r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, iż odwołanie z [...] stycznia 2008r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z [...] kwietnia 2004r., nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 3 lutego 2009r., sygn. akt V SA/Wa 2801/08 odrzucił powyższą skargę.
Organ zwrócił uwagę, że Skarżący wniósł odwołanie od decyzji z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, a do odwołania nie został dołączony wniosek o przywrócenie terminu. Zatem nie toczy się żadne postępowanie dotyczące przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w W. ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że podstawą dla prowadzonego postępowania jest przedmiotowy tytuł wykonawczy, wydany w oparciu o ostateczną decyzję z [...] kwietnia 2004r., nr [...], która jak wynika z akt sprawy nie została skutecznie zaskarżona. Zatem powyższa decyzja stanowiąca podstawę wystawienia niniejszego tytułu wykonawczego jest ostateczna i podlega wykonaniu. Aktualnie nie toczy się żadne postępowanie zmierzające do uchylenia decyzji stanowiącej podstawę wystawienia przedmiotowego tytułu wykonawczego.
Nie zaistniała więc przesłanka, o której mowa w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Obowiązek dochodzony na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] był i jest nadal wymagalny. W dacie wszczęcia postępowania egzekucyjnego decyzja stanowiąca podstawę wystawienia ww. tytułu wykonawczego podlegała wykonaniu. Akta zgromadzone w sprawie pozwalają na stwierdzenie, iż w owym czasie nie miało miejsca odroczenie terminu płatności czy też rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, obowiązek nie został też ani umorzony ani też nie wygasł z innego powodu.
Organ podkreślił, że bezpodstawny jest również zarzut, iż w trakcie toczącego się postępowania egzekucyjnego doszło do naruszenia art. 124 § 2, art. 107 § 3, art. 11, art. 7, art. 77 i art. 88 k.p.a.
Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie decyzji z [...] kwietnia 2004r., nr [...]. W ocenie Skarżącego odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego jest niezgodna z zaistniałymi faktami, nienależycie wyjaśniona oraz pozbawiona jasnego i zrozumiałego uzasadnienia, a tym samym narusza przepisy art. 124 § 2, art. 107 § 3, art. 11, art. 7, art. 77 i art. 88 k.p.a. Podkreślił, że Dyrektor Izby Celnej w W. rozpoznając ponownie wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego nie ustosunkował się do składanych przez niego wniosków. Istnieje zatem wątpliwość co do wymagalności obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym. Podniósł, że organ powinien poinformować go o przysługującym mu prawie wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Ponadto wskazał, iż "jeśliby hipotetycznie przyjąć, że decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. nr [...] z [...].04.2004r. skutecznie doręczono w dniu [...] maja 2004r. to wystawiony tytuł wykonawczy (...) z [...] września 2007r. uległ przedawnieniu w dniu 5 maja 2007r., przyjmując 3-letni okres na wystawienie tytułu wykonawczego".
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W., podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "ppsa", sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c ppsa), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 134 § 1 ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na wstępie, ze względu na zawarte w skardze żądanie uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...] wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] lipca 2007r., nr [...]. Kontrolą sądową nie jest więc objęta w/w decyzja, a tym samym żądanie Skarżącego o jej uchylenie uznać należało za nieuprawnione.
Oceniając zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z punktu widzenia wyżej wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że postanowienia te prawa nie naruszają.
Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego została uregulowana w art. 59 u.p.e.a. Powołany przepis enumeratywnie wymienia przyczyny uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z § 1 tegoż artykułu postępowanie egzekucyjne umarza się:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Ponadto postępowanie egzekucyjne może być umorzone (fakultatywnie) w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej, nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne (art. 59 § 2 u.p.e.a.).
Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje zatem co do zasady wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (Dariusz Jankowiak, Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - komentarz 2008, Wyd. Unimex s. 500-501; por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 października 2006r. sygn. akt I OSK 804/06, LEX nr 289091).
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić, gdy na skutek zgłoszonych zarzutów wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo wtedy, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela.
Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić w każdym jego stadium, przepis art. 59 u.p.e.a. nie ustanawia bowiem terminu do wnoszenia żądania wydania postanowienia w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Żądanie takie zobowiązany może więc wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego (por. wyrok WSA z dnia 16 lutego 2007r., III SA/Wa 3125/06).
Jak wynika z akt sprawy wnioskiem z [...] października 2007r., uzupełnionym pismem z dnia [...] kwietnia 2008r. Skarżący wystąpił o umorzenie na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowania egzekucyjnego z powodu nieistnienia i niewymagalności egzekwowanego obowiązku ze względu na nierozpoznanie przez organ wnoszonych przez niego odwołań od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...], stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z [...] lipca 2007r., nr [...].
W ocenie Sądu organy prawidłowo stwierdziły, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki dające podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.
W świetle zgromadzonego materiału dowodowego Dyrektor Izby Celnej w Warszawie w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. z dnia [...] kwietnia 2004r., nr [...], wystawił w dniu [...] lipca 2007r. tytuł wykonawczy nr [...] i na jego podstawie prowadził postępowanie egzekucyjne. Decyzja organu pierwszej instancji została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu [...] maja 2004r. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, ani też nie doszło do wstrzymania jej wykonalności.
Na wykonanie tej decyzji nie miało wpływu wniesienie przez Skarżącego odwołania z 8 maja 2004r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem jednoznacznie, że w odwołaniu tym Skarżący nie wskazał decyzji będących przedmiotem tegoż odwołania. Natomiast w piśmie z [...] czerwca 2004r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu z [...] maja 2004r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania, Skarżący wyjaśnił, iż wnosi odwołania od 20 decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W., wskazując jednocześnie numery tych decyzji oraz zgłoszeń celnych. W powyższym piśmie nie została wymieniona decyzja z [...] kwietnia 2004r., nr [...] jako przedmiot odwołania. Zatem – jak prawidłowo stwierdziły organy – brak było podstaw prawnych i faktycznych do uznania, iż pismo z [...] maja 2004r. stanowi również odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] w W. o numerze [...]. Z kolei odwołanie z [...] stycznia 2008r. Skarżący wniósł z uchybieniem terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej i nie wystąpił o przywrócenie terminu do jego wniesienia. W konsekwencji ostatecznym postanowieniem z [...] sierpnia 2008r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej w W. stwierdził, iż odwołanie z [...] stycznia 2008r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z [...] kwietnia 2004r., nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. Na powyższe postanowienie wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym postanowieniem z dnia 3 lutego 2009r., sygn. akt V SA/Wa 2801/08 odrzucił powyższą skargę.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika zatem, że powyższa decyzja stanowiąca podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z [...] lipca 2007r. jest ostateczna i podlega wykonaniu. Wzruszenie więc wymienionej decyzji, może dopiero wywołać skutki w postępowaniu egzekucyjnym.
Zaznaczyć przy tym należy, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2004r., podstawę prowadzonej egzekucji mógł stanowić tytuł wykonawczy wystawiony również na podstawie nieostatecznej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji. Jak stanowił bowiem – uchylony z dniem 1 stycznia 2009r. – art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej, wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania. Przepis art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie do wykonania decyzji doręczonych przed dniem 1 stycznia 2009r. (art. 9 w zw. z art. 10 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 209, poz. 1318).
Tak więc również nieostateczna decyzja organu I Instancji doręczona przed dniem [...] stycznia 2009r., dopóki nie zostanie wstrzymana jej wykonalność może stanowić podstawę wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 marca 1999r., III SA 5537/98, LEX nr 44836). Wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie nieostatecznej decyzji administracyjnej związane jest z ryzykiem jej późniejszego uchylenia i ponosi je wierzyciel (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 1998r., I SA/Gd 1893/97, LEX nr 36 119).
Wskazać ponadto należy, że akta zgromadzone w sprawie pozwalają także na stwierdzenie, że egzekwowany obowiązek nie został ani umorzony ani nie wygasł z innego powodu, nie miało również miejsca odroczenie terminu płatności albo rozłożenie na raty spłaty dochodzonej należności pieniężnej.
W niniejszej sprawie nie zachodzą tym samym przesłanki dające podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Nie można zgodzić się z autorem skargi, iż podstawą umorzenia postępowania egzekucyjnego ma być przepis art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Przywołany przepis daje podstawę do umorzenia postępowania gdy obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu. Zdaniem Sądu żadna z tych sytuacji w niniejszej sprawie nie zaszła. Z tego też względu nie było podstaw do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych, zgodnie z przepisem art. 60 § 1 u.p.e.a.
Reasumując należy stwierdzić, że dopóki pozostaje w obrocie prawnym decyzja, która określa należności celne oraz podatek od towarów i usług, dopóty brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku złożonego przez zobowiązanego. Strona skarżąca jest uprawniona – w granicach prawa – do podjęcia działań zmierzających do ewentualnego wzruszenia decyzji funkcjonującej w obrocie prawnym i będącej podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się natomiast do stwierdzenia Skarżącego, że zobowiązanie podatkowe egzekwowane na podstawie przedmiotowego tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2007r. uległo przedawnieniu w dniu [...] maja 2007r., wskazać przede wszystkim należy, iż zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 20 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw /Dz. U. Nr 169, poz. 1387). Skoro zatem egzekwowana należność to podatek od towarów i usług, który Skarżący winien był uiścić w 2002r., to pięcioletni termin przedawnienia - stosownie do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej – upływałby z dniem [...] grudnia 2007r. Oznacza to, iż w dniu wszczęcia postępowania egzekucyjnego termin ten jeszcze nie upłynął i egzekucja była dopuszczalna a objęty nią obowiązek wymagalny. Zaznaczyć jednocześnie należy, że pięcioletni termin przedawnienia został przerwany wskutek dokonania zajęcia rachunku bankowego Skarżącego zawiadomieniem z dnia [...] września 2007r., którego odpis wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono mu w dniu [...] września 2007r. (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej). Tym samym za niezasadny należało uznać podnoszony przez Skarżącego zarzut dot. przedawnienia zobowiązania podatkowego.
W tym miejscu zauważyć należy, że wbrew podniesionym w skardze zarzutom, organy obu instancji, działając na podstawie przepisów u.p.e.a. oraz k.p.a. podjęły wszelkie działania zmierzające do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Organy egzekucyjne w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Zatem Sąd nie miał podstaw do stwierdzenia, że organy egzekucyjne naruszyły art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.
Sąd nie znalazł także podstaw do uwzględnienia zarzutu Skarżącego, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów procedury administracyjnej (art. 107 § 3 k.p.a.), które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie zawiera bowiem stosownie do art. 124 § 2 k.p.a. uzasadnienie faktyczne i prawne. Organy wyczerpująco wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy (art. 11 k.p.a.).
Na uwzględnienie nie zasługiwał także zarzut naruszenia art. 88 k.p.a., gdyż przepisy tegoż artykułu nie miały w sprawie zastosowania.
Sąd w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego ani procesowego, które stanowić mogłyby podstawę do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ppsa orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło