III SA/Wa 2321/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-05-20

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zmiana okoliczności sprawy, w tym umorzenie postępowania upadłościowego i możliwość ponownego dysponowania majątkiem, uzasadnia zmianę postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy, ponieważ skarżący nie wykazał zmiany okoliczności sprawy uzasadniającej takie rozstrzygnięcie. Mimo powoływania się na trudną sytuację materialną i chorobę, skarżący faktycznie opłacił wymagany wpis sądowy, co stało w sprzeczności z jego twierdzeniami o braku możliwości finansowych. Dodatkowo, umorzenie postępowania upadłościowego oznaczało, że skarżący odzyskał pełną swobodę dysponowania swoim majątkiem, co nie mogło być uznane za okoliczność negatywną uzasadniającą zmianę postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący A. K. wniósł o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r., którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług. Skarżący argumentował pogorszeniem swojej sytuacji majątkowej, ustanowieniem tymczasowego nadzorcy sądowego oraz złym stanem zdrowia. Sąd zauważył jednak, że skarżący faktycznie opłacił wymagany wpis sądowy, a postępowanie upadłościowe zostało umorzone.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2321/15.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 20 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: , Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2321/15 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2012 r. postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2321/15 Skarżący – A. K., zwrócił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o zmianę postanowienia tego Sądu z dnia 27 października 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2321/15, którym odmówiono przyznania Skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych – w sprawie ze skargi Skarżącego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2012 r. W osnowie wniosku Skarżący podniósł, że jego sytuacja majątkowa od daty wydania postanowienia WSA w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. uległa dalszemu pogorszeniu. W dniu 20 stycznia 2016 r. Sąd Rejonowy w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych po rozpoznaniu sprawy o ogłoszenie upadłości Skarżącego postanowił dokonać zabezpieczenia jego majątku, w ten sposób, że ustanowił tymczasowego nadzorcę sądowego w osobie M. K.. Skarżący wskazał, że na podstawie ustanowienia tymczasowego nadzorcy sądowego uprawniony jest jedynie do dokonywania czynności zwykłego zarządu, natomiast na dokonanie czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu jest wymagana zgoda tymczasowego nadzorcy sądowego. Ponadto w chwili obecnej Skarżący ma jeszcze zarejestrowaną działalność gospodarczą, ale od stycznia 2015 r. nie przeprowadził żadnej transakcji. Nie posiada także żadnych oszczędności pozwalających na wniesienie opłaty sądowej. Dodatkowa zmiana okoliczności w postaci nadzorcy sądowego uniemożliwia według Skarżącego choćby zaciągniecie prywatnej pożyczki na dokonanie wpłaty na pokrycie kosztów sądowych. Brak możliwości wpłacenia wpisu sądowego spowoduje zdaniem Skarżącego, że zostanie on pozbawiony możliwości do osądzenia sprawy przez bezstronny Sąd, co jest niezgodne z konstytucją RP i przepisami UE. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, dotyczące tego, czy Skarżący zwracał się do ustanowionego na jego rzecz tymczasowego nadzorcy sądowego o wyrażenie zgody na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie, ewentualnie o wyrażenie zgody na zaciągnięcie przez Skarżącego pożyczki na powyższy cel, Skarżący wyjaśnił, że zwracał się telefonicznie do tymczasowego nadzorcy sądowego o wyrażenie zgody na uiszczenie wpisu sądowego od skargi poprzez zaciągnięcie pożyczki. Czekając na odpowiedź, w dniu 18 marca 2016 r. Skarżący otrzymał postanowienie Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Gospodarczy o umorzeniu postępowania upadłościowego w związku z wycofaniem wniosku przez wnioskodawcę. Skarżący podniósł ponadto, że w związku z wykrytą u niego [...] od stycznia 2016 r. przebywa na zwolnieniach lekarskich i w tym czasie był dwukrotnie hospitalizowany w [...]. W chwili obecnej Skarżący oczekuje na zabieg operacyjny, zaś lekarze nie są w stanie określić jak długą będzie trwał okres rehabilitacji i powrotu do zdrowia umożliwiający podjęcie jakiejkolwiek pracy. Do pisma Skarżący załączył dokumentację medyczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "P.p.s.a.", postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA z dnia 20 listopada 2012 r. o sygn. akt II OZ 1017/12 oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II OZ 204/13). Zmiana okoliczności w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy powinna dotyczyć stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Ocena zaistnienia takiej zmiany jest zazwyczaj możliwa tylko przy czynnym udziale strony skarżącej i wykazaniu przez nią, zarówno za pomocą dokumentów jak i oświadczeń, iż okoliczności na podstawie których orzekał sąd w poprzednim postępowaniu w sprawie prawa pomocy, uległy zmianie. W konsekwencji oznacza to, że przesłanką uwzględnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy może być tylko prawidłowo wykazana i udokumentowana "zmiana okoliczności sprawy" w zakresie sytuacji materialnej wnioskodawcy. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że Skarżący wnosząc o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy powoływał się na szereg okoliczności, takich jak: ustanowienie tymczasowego nadzorcy sądowego, nieprzeprowadzenie od stycznia 2015 r. żadnej transakcji, brak oszczędności, brak możliwości zaciągnięcia prywatnej pożyczki i zły stan zdrowia. Z okoliczności tych wywodził niemożność opłacenia wpisu sądowego od skargi i konieczność zmiany poprzedniego postanowienia w przedmiocie prawa pomocy oraz przyznanie mu zwolnienia od wpisu sądowego od skargi. Wskazać należy zatem, że Sąd nie neguje przekonania Skarżącego o jego ciężkiej sytuacji materialnej, w tym nie neguje szeroko udokumentowanej okoliczności choroby Skarżącego. Jednakże w ocenie Sądu przedstawiona przez Skarżącego ocena jego możliwości płatniczych stoi w oczywistej sprzeczności z faktem, iż Skarżący w dniu 9 lutego 2016 r. opłacił w całości wymagany w niniejszej sprawie wpis sądowy od skargi w kwocie 4.999 zł (karta nr 153 akt sądowych). Nie sposób uznać zatem, że Skarżący nie miał możliwości opłacenia wpisu sądowego od skargi, skoro faktycznie tego dokonał. Zauważenia ponadto wymaga, że jak wyjaśniał sam Skarżący, prowadzone wobec niego przez Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Gospodarczy postępowanie upadłościowe zostało umorzone - w związku z wycofaniem wniosku przez wnioskodawcę. Umorzenie postępowania upadłościowego w którym ustanowiony był tymczasowy nadzorca sądowy oznacza zaś, że Skarżący może ponownie w pełni dysponować swoim majątkiem. Taka zmiana okoliczności sprawy nie może być w żaden sposób uznana za negatywną, a zatem w jakikolwiek sposób uzasadniającą zmianę postanowienia z dnia 27 października 2015 r. W konkluzji stwierdzić należy, iż Skarżący nie wykazał zmiany okoliczności sprawy, która uzasadniałaby zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 165 związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., Sąd postanowił o odmowie zmiany przedmiotowego postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło