III SA/Wa 2323/19
WyrokWSA w Warszawie2020-01-23
Skład orzekający: Włodzimierz Gurba, Radosław Teresiak, Anna Zaorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy choroba prezesa zarządu spółki oraz problemy organizacyjne w spółce mogą stanowić podstawę do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu podatkowego, jeśli spółka miała możliwość zapewnienia bieżącego funkcjonowania i dostępu do korespondencji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania. Choroba prezesa i problemy organizacyjne nie zwalniają osoby prawnej z obowiązku zapewnienia bieżącego funkcjonowania i dostępu do korespondencji, co oznacza, że niedbalstwo w tym zakresie wyklucza przywrócenie terminu.Stan faktyczny
Spółka L. sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (NUS) i odmawiające przywrócenia tego terminu. Spółka argumentowała, że niedotrzymanie terminu było spowodowane chorobą prezesa zarządu. DIAS uznał, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy, wskazując na możliwość ustanowienia pełnomocnika lub zapewnienia dostępu do korespondencji, zwłaszcza w kontekście ustanowienia prokurenta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba, Sędziowie sędzia WSA Radosław Teresiak (sprawozdawca), sędzia WSA Anna Zaorska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy jego przywrócenia od decyzji określającej przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe 2017 r., 2018 r. oraz zabezpieczającej na majątku podatnika należności budżetowe oddala skargę
L. sp. z. o.o. z siedzibą w W.(dalej: "Strona", "Skarżąca", "Spółka") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.(dalej: "DIAS", "organ odwoławczy") z dnia [...] sierpnia 2019 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania oraz odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w W. (dalej: "NUS", "organ pierwszej instancji") z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe w 2017 i 2018 r. oraz orzeczenia o zabezpieczeniu kwoty zobowiązania podatkowego.
W dniu 14 marca 2019 r. NUS wszczął kontrolę celno-skarbową wobec Spółki w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2017 r. do września 2018 r. i doręczył kontrolowanemu upoważnienie do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z dnia 14 marca 2019 r. Niniejszą kontrolę wszczęto w związku z:
- zawiadomieniem Generalnego Inspektora Informacji Finansowej z dnia 25 września 2018 r. o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 299 § 1 Kodeksu karnego;
- wnioskiem Prokuratury Rejonowej W. w W. sygn. akt [...] z dnia 4 marca 2019 r.
W toku ww. kontroli celno-skarbowej, NUS wydał decyzję z dnia [...] marca 2019 r. w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za:
- grudzień 2017 r. w kwocie 393.00 zł wraz z kwotą odsetek za zwlokę w wysokości 36,00 zł;
- luty 2018 r. w kwocie 12.267.00 zł wraz z kwotą odsetek za zwłokę w wysokości 979,00 zł;
- kwiecień 2018 r. w kwocie 603.238,00 zł wraz z kwotą odsetek za zwłokę w wysokości 39.797,00 zł;
- maj 2018 r. w kwocie 1.083.781,00 zł wraz z kwotą odsetek w wysokości 64.611,00 zł;
- czerwiec 2018 r. w kwocie 1.692.552,00 zł wraz z kwotą odsetek za zwłokę w wysokości 89.775,00 zł;
- lipiec 2018 r. w kwocie 1.274.151,00 zł wraz z kwotą odsetek za zwłokę w wysokości 58.646,00 zł;
- sierpień 2018 r. w kwocie 706.298.00 zł wraz z kwotą odsetek za zwłokę w wysokości 27.865,00 zł;
- wrzesień 2018 r. w kwocie 552.506,00 zł wraz z kwotą odsetek za zwłokę w wysokości 17.178,00 zł;
oraz orzeczenia o zabezpieczeniu określonej wyżej, kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za ww. okresy rozliczeniowe, w łącznej wysokości 5.895.186,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 298.887,00 zł na majątku Spółki.
W dniu 5 czerwca 2019 r. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji NUS z dnia [...] marca 2019 r. wraz z odwołaniem od decyzji NUS z dnia [...] marca 2019 r.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. DIAS stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania oraz odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z dnia [...] marca 2019 r.
W uzasadnieniu wskazał, że decyzja NUS doręczona została za pośrednictwem poczty Spółce w dniu 25 marca 2019 r. Okoliczność tę potwierdza znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji wraz z firmową pieczątką Spółki, podpisem A. L. oraz datą odbioru. Decyzja została doręczona na adres: ul. [...] W. (jest to zarówno adres rejestracyjny Spółki, adres prowadzenia działalności gospodarczej, jak i adres korespondencyjny). Co więcej jak wskazał DIAS decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie i terminie wniesienia odwołania.
Odnośnie argumentacji Skarżącej, że niedotrzymanie terminu na złożenie odwołania od decyzji było spowodowane gwałtowną chorobą prezesa zarządu Spółki Victora Żukowa, która całkowicie uniemożliwia mu pełnienie obowiązków, czy też zlecenie przejęcia jego obowiązków innej osobie, w tym przekazanie loginów i haseł do skrzynki e-mailowej, na którą przesyłane są zawiadomienia dotyczące korespondencji przesyłanej na adres siedziby spółki w W., w ocenie DIAS, nie można stwierdzić aby powyższe uprawdopodobniało brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, określonemu w art. 162 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, dalej: "Ordynacja podatkowa"). Poza tym jak zaznaczył DIAS, Skarżącej doręczono upoważnienie do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej z dnia 14 marca 2019 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Zatem Strona pozyskała wiedzę o toczącej się wobec niej kontroli celno-skarbowej. Nie kwestionowała również adresu, pod który ww. zawiadomienie zostało skierowane.
Zdaniem DIAS, prezes Spółki świadomy swoich problemów zdrowotnych (jak wskazuje pełnomocnik Strony w odwołaniu "problemy zdrowotne u prezesa Spółki pojawiły się z początkiem stycznia 2019 r.) a także wszczętej kontroli celno- skarbowej w Spółce, powinien odpowiednio zadbać o swoje interesy, tak aby w razie potrzeby brać udział w toczącej się kontroli czy w terminie składać środki odwoławcze. Jak dodał organ odwoławczy, prezes Spółki, już po otrzymaniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli celno-skarbowej, mając świadomość swoich problemów zdrowotnych, a także wiedząc o tym, że był jedyną osobą w Spółce, która posiadała dostęp do firmowego adresu e-mail, na który przesyłane są zawiadomienia dotyczące korespondencji przesyłanej na adres siedziby Spółki, mógł upoważnić inne osoby do dostępu do firmowego adresu e-mail, w tym także ustanowić pełnomocnika, który zajmowałby się sprawami w związku z toczącą się kontrolą. Ponadto z odpisu pełnego z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że od dnia 21 marca 2019 r. Spółka ustanowiła prokurenta (prokura samoistna) w osobie E. S.. Tak więc, zdaniem DIAS, Strona świadoma toczącej się kontroli celno-skarbowej, miała możliwość (lub powinna sobie zapewnić) uzyskania informacji o kierowanej do niej korespondencji.
W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca sformułowała żądanie uchylenia ww. postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz Skarżącej według norm przepisanych.
W skardze zarzucono naruszenie:
1. art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wobec uznania, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło z winy podatnika, podczas gdy podatnik uprawdopodobnił, że niedotrzymanie terminu na złożenie odwołania od decyzji było spowodowane gwałtowną chorobą prezesa zarządu Spółki W. Z., która całkowicie uniemożliwia mu pełnienie obowiązków, czy też zlecenie przejęcia jego obowiązków innej osobie, w tym przekazanie loginów i haseł do skrzynki e-mailowej, na którą przesyłane są zawiadomienia dotyczące korespondencji doręczanej na adres siedziby Spółki w W., która była odbierana przez pracownika sekretariatu;
2. art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wskazania w uzasadnieniu wydanego postanowienia konkretnych faktów, które organ odwoławczy uznał za udowodnione, jak również jasnych i szczegółowych przyczyn, w których organ odwoławczy uznał, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jej winy;
3. art. 124 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 210 Ordynacji podatkowej polegającego na niewskazaniu przyczyn, dla których odmówił organ odwoławczy wiarygodności twierdzeniom Skarżącej co do rzeczywistych okoliczności związanych z niedochowaniem terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS z dnia [...] marca 2019 r.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy Skarżącego.
Sąd podziela pogląd organów, że w sprawie Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności brak winy w niedotrzymaniu terminu do wniesienia odwołania.
Zwrócić należy uwagę, że przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminowi nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2019 r. (I GSK 540/17).
Ponadto jak zauważył NSA w wyrok z dnia 8 listopada 2019 r. (I FSK 1605/19) "choroba reprezentanta spółki oraz jej problemy organizacyjne (odwołanie prokurenta, okres wypowiedzenia umowy o pracę dotychczasowemu pełnomocnikowi) nie mogą paraliżować działalności osoby prawnej. Zarząd jest odpowiedzialny za takie zorganizowanie procesu działania spółki, aby było możliwe bieżące prowadzenie działalności, a w tym również uczestnictwo w toczących się z udziałem spółki postępowaniach".
Mając zatem zakreślone ramy prawne należy zauważyć, że wbrew stanowisku pełnomocnika pomimo ciężkiej choroby prezesa Spółki istniała możliwość takiego zorganizowania działalności Spółki, aby możliwe było jej prawidłowe bieżące funkcjonowanie. Jak słusznie zauważył organ, prezes spółki powziął informację o problemach zdrowotnych z początkiem stycznia 2019 r. - co wynika z odwołania z dnia 5 czerwca 2019 r. Decyzja NUS w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług została wydana w dniu [...] marca 2019 r. Jednocześnie prezes Spółki miał wiedzę na temat wszczętej kontroli celno-skarbowej. Biorąc zatem pod uwagę wskazane okoliczności oraz fakt, że był jedyną osobą w spółce która posiadała dostęp do firmowego adresu mail na który wysyłane są zawiadomienia dotyczące korespondencji przesyłanej na adres siedziby Spółki, mógł upoważnić inne osoby lub ustanowić pełnomocnika.
Prezes Spółki mógł więc i powinien zapewnić prawidłowe i bieżące działanie osoby prawnej. Tym bardziej, że Spółka ustanowiła prokurenta. Prezes Spółki dopuścił się zatem co najmniej niedbalstwa w zakresie w jaki pozbawił Spółkę możliwości zapoznania się z bieżącą korespondencją do nie wpływającą.
Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło