III SA/Wa 2334/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-01-19
Skład orzekający: Elżbieta Olechniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy można zmienić postanowienie sądu administracyjnego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie zmiany okoliczności majątkowych strony?Ratio decidendi
Zmiana postanowienia sądu administracyjnego dotyczącego prawa pomocy jest możliwa tylko w przypadku wykazania zmiany okoliczności sprawy, w szczególności stanu majątkowego strony. Wnioskodawca musi udokumentować taką zmianę, a subiektywne twierdzenia bez odpowiednich dowodów nie uzasadniają zmiany postanowienia. W braku wykazania nowych okoliczności sąd odmówił zmiany postanowienia.Stan faktyczny
Skarżący A. K. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego VAT za pierwsze półrocze 2013 r. Wnioskował o prawo pomocy w zwolnieniu od kosztów sądowych, które zostało mu odmówione postanowieniem WSA z 27 października 2015 r. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu i odmowie zwolnienia, złożył wniosek o zmianę postanowienia, wskazując na pogorszenie sytuacji majątkowej, separację z żoną oraz brak dochodów i oszczędności.Rozstrzygnięcie
Odmówił zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2334/15 w przedmiocie prawa pomocy, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2013 r. postanawia odmówić zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2334/15.
Skarżący – A. K., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] czerwca 2015 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do czerwca 2013 r. W skardze zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Postanowieniem z 21 września 2015 r. o sygn. akt III SA/Wa 2334/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od ww. postanowienia Skarżący wniósł sprzeciw.
Postanowieniem z 27 października Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 44 837 zł, Skarżący pismem z 1 grudnia 2015 r. wniósł zażalenie na ww. zarządzenie w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu oraz zwrócił się o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Uzasadniając wniosek podał, że z uwagi na zakaz zbywania i obciążania posiadanych nieruchomości, zablokowanie kont bankowych musiał zwolnić pracowników oraz wypowiedzieć umowy najmu. Zaznaczył, że od stycznia 2015 r. nie przeprowadził żadnej transakcji. Podkreślił, że ani on sam ani żona, z która od kilkunastu miesięcy pozostaje w separacji, nie ma żadnych oszczędności i źródeł dochodu, a potwierdzające to dokumenty przedłożył przy wcześniejszej korespondencji.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej III Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwano Skarżącego do wykazania i udokumentowania, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, czy i w jakim zakresie zmieniła się jego sytuacja majątkowa od czasu wydania postanowienia z 27 października 2015 r.
Skarżący, w piśmie z 15 grudnia 2015 r. wskazał, że jego sytuacja majątkowa uległa dalszemu pogorszeniu. Wyjaśnił, że od początku października 2015 r. pozostaje w separacji z żoną, z którą dotychczas prowadził wspólne gospodarstwo domowe. Ponadto oświadczył, że cały dochód za 2014 r. został przeznaczony na opłacenie kaucji i kosztów związanych z "praktyczną likwidacją firmy", w tym na odprawy dla zwalnianych pracowników, obsługę prawną. Przedłożył kopię zawiadomień: o wszczęciu egzekucji z nieruchomości, zajęciu udziałów i zysków w spółce z marca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2012 r. o sygn. akt II OZ 1017/12 oraz z dnia 4 kwietnia 2013 r. o sygn. akt II OZ 204/13).
Zmiana okoliczności w postępowaniu w sprawie przyznania prawa pomocy powinna dotyczyć zaś stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych. Ocena zaistnienia takiej zmiany jest zazwyczaj możliwa tylko przy czynnym udziale strony skarżącej i wykazaniu przez nią, zarówno za pomocą dokumentów jak i oświadczeń, iż okoliczności na podstawie, których orzekał sąd w poprzednim postępowaniu w sprawie prawa pomocy, uległy zmianie.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, że Skarżący wniósł o zmianę postanowienia z 27 października 2015 r., w żaden sposób nie wykazując jednak zmiany okoliczności sprawy, na podstawie których żąda zmiany przedmiotowego postanowienia i to pomimo umożliwienia mu takiej możliwości przez Sąd, który wzywał Skarżącego do wykazania zmiany okoliczności sprawy.
Skarżący nie wskazał nowych okoliczności, które nie byłyby już przedmiotem analizy w prawomocnie zakończonym postępowaniu w przedmiocie prawa pomocy. Za taką okoliczność z pewnością nie można uznać oświadczenia Skarżącego zawartego w piśmie z 1 grudnia 2015 r., z którego wynika że z żoną "od kilkunastu miesięcy pozostaje w separacji" (akta sądowe k.137). Po pierwsze pozostaje ono w sprzeczności z twierdzeniem zawartym w piśmie Skarżącego z 15 grudnia 2015 r., że "od początku października 2015 r. pozostaje w separacji z moją żoną M. K., z którą prowadziłem wspólne gospodarstwo domowe" (akta sądowe k.143). Po drugie Skarżący w żaden sposób nie wskazuje, czy separacja ta wywarła jakikolwiek wpływ na jego sytuację materialną, a jeśli tak to jaki. Podkreślić trzeba przy tym, iż subiektywne przekonanie Skarżącego o konieczności przyznania mu prawa pomocy, o ile nie zostanie poparte odpowiednimi dokumentami i oświadczeniami, nie jest dla Sądu wystarczająca przesłanką do dokonania rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami Skarżącego.
To wszystko sprawia, że brak jest podstaw do stwierdzenia, że obecna sytuacja finansowa Skarżącego uzasadnia przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, a tym samym zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Z tej przyczyny Sąd, na podstawie art. 165, art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło