III SA/Wa 2352/12

PostanowienieWSA w Warszawie2012-08-17

Skład orzekający: Bożena Dziełak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, wydane na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., stanowi akt lub czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?
Ratio decidendi
Zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, wydane na podstawie art. 238 § 1 k.p.a., nie jest aktem lub czynnością podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie spełnia ono przesłanki posiadania ścisłego i bezpośredniego związku z możliwością realizacji uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa, co jest warunkiem poddania kontroli sądowoadministracyjnej na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z tym skarga na takie zawiadomienie podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła ponaglenie na niezałatwienie w terminie wniosku o zwrot nadpłaty podatku VAT. Organ potraktował ponaglenie jako skargę i wydał zawiadomienie o sposobie jej załatwienia, uznając skargę za bezzasadną. Po wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa i odpowiedzi organu stwierdzającej brak podstaw do zmiany rozstrzygnięcia, skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego na zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi. Sąd odrzucił skargę, uznając, że zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, , po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi GP J. K. sp. z o.o. z siedzibą w W. na pismo Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2012 r., Nr [...] w przedmiocie zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi postanawia: - odrzucić skargę - Skarżąca – GP J. K. sp. z o.o. z siedzibą w W., pismem z dnia 9 lutego 2012r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z "Ponagleniem na niezałatwienia w terminie jej wniosku z 10 maja 2011r. o zwrot nadpłaty podatku od towarów i usług za grudzień 2008r." powstałej w wyniku złożenia korekty deklaracji VAT-7. Dyrektor Izby Skarbowej w W. powyższe pismo potraktował jako skargę wniesioną w trybie art. 227 Kodeksu postępowania administracyjnego - dalej "k.p.a." i w zawiadomieniu o sposobie jej załatwienia z 10 kwietnia 2012r., uznał skargę za bezzasadną. Skarżąca pismem z 23 kwietnia 2012r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Dyrektor Izby Skarbowej w W. [...]maja 2012r. stwierdził brak podstaw do zmiany podjętego rozstrzygnięcia. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie Skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz o zobowiązanie organu do rozpoznania ponaglenia złożonego w trybie art. 141 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Badanie merytorycznej zasadności skargi poprzedza analiza, czy sprawa będąca jej przedmiotem należy do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poddanie w przepisie art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych kontroli sądu administracyjnego działalności administracji publicznej nie oznacza, że cała działalność administracji publicznej została taką kontrolą objęta. Ograniczenie jej zakresu wynika z treści art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej "p.p.s.a.", który enumeratywnie wylicza formy działania administracji publicznej podlegającej kontroli przez sądy administracyjne. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. W rozpatrywanej sprawie zasadniczym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia było to, czy pismo Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] maja 2012r. będące odpowiedzią na wezwanie Skarżącej do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z zawiadomienia o sposobie załatwienia skargi z 10 kwietnia 2012r. stanowi jedną z prawnych form działania administracji wskazanych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Postępowanie w sprawach skarg i wniosków zostało uregulowane w dziale VIII k.p.a., którego rozdział 2, obejmujący przepisy art. 227 – 240, normuje postępowanie skargowe. W myśl art. 227 k.p.a. przedmiotem skargi może być zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. W sytuacji, gdy przepisy szczególne nie określają organów właściwych do rozpatrywania skarg, zgodnie z art. 229 pkt 7 k.p.a. organem właściwym do rozpatrzenia skargi dotyczącej zadań lub działalności innego organu administracji rządowej, organu przedsiębiorstwa państwowego lub innej państwowej jednostki organizacyjnej jest organ wyższego stopnia lub sprawujący bezpośredni nadzór. W postępowaniu skargowym uregulowanym w dziale VIII k.p.a. nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, w szczególności nie kończy się ono wydaniem decyzji administracyjnej. Stosownie do art. 237 § 3 k.p.a. o sposobie załatwienia skargi zawiadamia się skarżącego, przy czym elementy składowe tego zawiadomienia określa art. 238 § 1 k.p.a. Nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego, nie jest ono bowiem innym niż decyzje i postanowienia aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, t. II, Zakamycze 2005, s. 544-545). Tego typu akty lub czynności muszą spełniać następujące przesłanki: nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, są podejmowane w sprawach indywidualnych, muszą mieć charakter publicznoprawny, dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ostatnia przesłanka oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem lub zaniechaniem określonego działania organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 29-30). Zawiadomienie z art. 238 § 1 k.p.a. nie posiada tej ostatniej cechy, co przesądza o niezaskarżalności tego typu czynności. W orzecznictwie sądowym panuje ugruntowany pogląd, iż tryb "ogólnoskargowy" (art. 221–240 k.p.a.) jest samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, które kończy się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia skargi). Skarga z art. 227 k.p.a. jest odformalizowanym środkiem ochrony różnego rodzaju interesów jednostki, nie dającym podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, tj. postępowania odwoławczego lub postępowania sądowoadministracyjnego (post. NSA z dnia 11 maja 2012r., sygn. akt II OSK 1075/12; post. NSA z 9 czerwca 2010r., sygn. akt I FSK 497/). Tym samym ocena prawidłowości prowadzenia postępowania skargowego w trybie przepisów działu VIII k.p.a. nie podlega kognicji sądów administracyjnych (postanowienie NSA z dnia 9 grudnia 1999 r., III SAB 7/99, opubl. ONSA 2001 r. nr 1 poz. 27, LEX nr 40203). Biorąc pod uwagę przedstawiony wyżej stan prawny Sąd nie mógł rozpoznać pod względem merytorycznym pisma Skarżącej z 28 maja 2012r., albowiem zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi nie należy do katalogu aktów i czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. Niniejsza sprawa nie należy zatem do właściwości sądu administracyjnego. W tym stanie rzeczy Sąd odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło