III SA/Wa 2356/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Ciechomska-Florek, , po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. H. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 2356/06 w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej w L z dnia [...] października 1996 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Drugiego Urzędu Skarbowego L. z dnia [...] października 1995 r. nr [...] określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do grudnia 1993 r. postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r. i doręczenia odpisu tego wyroku wraz z uzasadnieniem. - Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyznaczył na dzień 31 stycznia 2007 r. rozprawę w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2006. r. Pismo z zawiadomieniem o terminie rozprawy wysłano do skarżącej na adres wskazany w skardze w dniu 21 grudnia 2006 r., zaś przesyłka zawierająca wezwanie została zwrócona do Sądu w dniu 4 stycznia 2007 r., z adnotacją o próbie doręczenia w dniu 29 grudnia 2007 r., która nie powiodła się gdyż adresat wyprowadził się. Zarządzeniem z dnia 5 stycznia 2007 r. zarządzono pozostawienie powyższej przesyłki w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia w trybie art. 70 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - dalej powoływana jako "p.p.s.a." Wyrokiem wydanym na rozprawie w dniu 31 stycznia 2007 r., przy niestawiennictwie skarżącej, Sąd oddalił wniesioną skargę, zaś wyrok ten uprawomocnił się w dniu 3 marca 2007 r. Pismem z dnia 28 listopada 2007 r. B. H. zwróciła się o doręczenie odpisu wyroku zapadłego w sprawie oraz ustanowienie adwokata i przesłanie zwróconej korespondencji, zaś w sprzeciwie od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 10 stycznia 2008 r. skarżąca wniosła o "przywrócenie terminu do złożenia kasacji". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo o odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Na wstępie wyjaśnić należy powody dla których wniosek skarżącej zawarty w piśmie z dnia 3 lutego 2008 r. sformułowany jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia kasacji rozpoznany został jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 31 stycznia 2008 r. i doręczenie tego wyroku wraz z uzasadnieniem. Zgodnie bowiem z art. 173 § 2 p.p.s.a. strona może wnieść skargę kasacyjną po doręczeniu jej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Doręczenie uzasadnienia z orzeczeniem - z urzędu lub na wniosek - jest zatem warunkiem koniecznym do wystąpienia ze skargą kasacyjną. Z tego względu żądanie skarżącej zawarte w piśmie z dnia 28 listopada 2007 oraz 3 lutego 2008 r. należało ocenić zgodnie z jego intencją, którą było doręczenie jej odpisu wydanego w sprawie orzeczenia i poddanie go kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Samo zaś przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy skarżącej nie doręczono wyroku z uzasadnieniem i termin do jej wniesienia nie zaczął biec, byłoby niedopuszczalne. Wymogi stawiane wnioskowi o przywrócenie terminu sprecyzowane zostały w art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. - strona powinna wystąpić z takim wnioskiem w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zgodnie natomiast z § 4 tegoż artykułu równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Należy również wyjaśnić, że, zgodnie z art. 141 § 2 u.p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (w sprawach rozpoznawanych w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym lub co do osób pozbawionych wolności występujących bez pełnomocnika). Termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia upłynął zatem w niniejszej sprawie w dniu 7 lutego 2007 r. Z pism procesowych skarżącej z dnia 28 listopada 2007 r. oraz 3 lutego 2008 r. wynika, że o rozprawie, która odbyła się w dniu 31 stycznia 2007 r. i wydanym wtedy wyroku skarżąca dowiedziała się w dniu 27 listopada 2007 r. W ocenie Sądu, nie ma podstaw by oświadczenie to kwestionować bowiem z akt sprawy wynika, że skarżąca nie otrzymała zawiadomienia o terminie rozprawy ponieważ przesyłka wysłana na adres skarżącej przy ul [...]. została zwrócona do Sądu z adnotacją "adresat wyprowadził się". Należało zatem ocenić, czy przyczyny dla których skarżąca nie wiedziała o terminie rozprawy i wydanym na niej rozstrzygnięciu powodowane były okolicznościami niezawinionymi przez skarżącą, co pozwalałoby z kolei przyjąć, iż niezgłoszenie w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia nastąpiło również bez jej winy. W ocenie Sądu merytoryczna ocena złożonego wniosku jest możliwa gdyż z akt sprawy wynika, że nie jest on spóźniony, bowiem o ile o fakcie wydania wyroku z dnia 31 stycznia 2008 r. skarżąca dowiedziała się w dniu 27 listopada 2007 r., to o jego treści skarżąca dowiedziała się z postanowienia Referendarza sądowego doręczonego jej w dniu 30 stycznia 2008 r. Należało zatem uznać, iż wtedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a zatem wniosek o przywrócenie terminu wniesiono zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a. w terminie siedmiu dni od jej ustania. Oceniając wyjaśnienia przedstawione przez skarżącą Sąd uznał, iż nie uprawdopodobniła ona braku winy w uchybieniu terminu. Dokonując oceny ziszczenia się przesłanki braku winy Sąd przyjął bowiem obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Brak winy w uchybieniu terminu można bowiem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego nawet wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 12 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA/Wr 1744/00, niepublik.) Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie sądowym wskazywano na okoliczności, które nie uzasadniały przywrócenia terminu - były to między innymi niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1117/ 99, niepubl.), czy nieznajomość prawa (wyrok NSA z dnia 6 listopada 1998 r., sygn. akt I SA/ Łd 153/97, LEX nr 37127). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż na rozprawie w dniu 31 stycznia 2008 r. prawidłowo uznano skarżącą za powiadomioną o jej terminie. Wezwanie o terminie rozprawy wysłano na adres skarżącej wskazany w skardze, który okazał się nieaktualny. Jednocześnie przy doręczeniu skarżącej pierwszego pisma w sprawie tj. wezwania do uiszczenia wpisu pouczono ją, zgodnie z art. 70 § 1 i 2 p.p.s.a., iż ma obowiązek zawiadamiać sąd o każdej zmianie swojego zamieszkania, adresu do doręczeń, a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczane jej pismo zostanie pozostawione w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia, chyba że nowy adres będzie sądowi znany. Skoro zatem wezwanie na rozprawę wróciło z adnotację "adresat wyprowadził się", a skarżąca nie powiadomiła wcześniej Sądu o zmianie swojego adresu to prawidłowo przyjęto, że zachodzą przesłanki do pozostawienia doręczanego wezwania w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. Na powyższą ocenę nie ma wpływu podnoszona przez skarżącą okoliczność, iż czyniła ona starania o odbiór pism przesyłanych na adres przy ul. [...] Jeżeli bowiem po wniesieniu skargi, a przed doręczeniem wezwania na rozprawę zmienił się adres skarżącej to należyta dbałość o własne interesy wymagała powiadomienia o tym fakcie Sądu, a jak wskazano o takim obowiązku pouczono skarżącą. Z nadesłanej przez skarżącą kserokopii pisma z dnia 13 grudnia 2006 r. kierowanego do Dyrektora Urzędu Pocztowego Nr [...] w [...]. (karta 54 akt sprawy) wynika, że skarżącą posługiwała się w tej dacie adresem przy ul.[...]. W przypadku zatem poinformowania Sądu o zmianie adresu choćby w dniu 13 grudnia 2006 r. skarżąca otrzymałaby powiadomienie o terminie rozprawy na aktualny adres, co umożliwiłoby jej uczestnictwo w rozprawie. Skoro natomiast skarżąca liczyła, iż będzie osobiście odbierała korespondencję z poczty to powinna mieć świadomość wystąpienia negatywnych skutków w postaci zwrotu wysyłanych pism. Należy bowiem podkreślić, iż w przypadku zmiany adresu w toku postępowania sądowego zaniedbanie powiadomienia o tym sądu, zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym (Dz. U. Nr 62, poz. 697) - znajdującym zastosowanie również w postępowaniu sądowoadministracyjnym - ma ten skutek, że listonosz stwierdzając, iż adres na który kierowana jest przesyłka jest nieaktualny, zobowiązany jest umieścić o tym adnotację na formularzu potwierdzenia odbioru i niezwłocznie oddać przesyłkę pocztową placówce oddawczej, która po umieszczeniu na nim odcisku datownika zwraca pismo organowi wysyłającemu. Z powyższego nie wynika zatem, żeby w omawianym przypadku zachodził obowiązek czy to awizowania korespondencji, czy pozostawienia jej w placówce pocztowej w oczekiwaniu na odbiór adresata. W sprawie skarżącej placówka pocztowa miała natomiast obowiązek niezwłocznie zwrócić przesyłkę z wezwaniem, co też uczyniła. Z powyższych względów należało ocenić, iż skarżąca nie wykazała braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, bowiem ze swojej winy nie uzyskała informacji o terminie rozprawy i fakcie wydania wyroku. Odnośnie natomiast wniosku skarżącej o doręczenie kierowanej do niej korespondencji, wskazać należy, iż jedyną przesyłką wysłaną skarżącej i zwróconą sądowi była przesyłka zawierająca zawiadomienie o terminie rozprawy, która - jak wskazano powyżej - została pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia. W dalszym toku postępowania nie wysyłano skarżącej innych pism. Odnośnie natomiast wniosku o doręczenie odpisu orzeczenia wydanego w sprawie wyjaśnić należy, iż w przypadku spraw rozpoznawanych na rozprawie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje doręczania z urzędu sentencji wydanego wyroku, z wyjątkiem gdy stroną postępowania jest osoba pozbawiona wolności nie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Obowiązek doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem powstaje w przypadku uwzględnienia skargi, zaś w sprawie skarżącej sprawę oddalono. Niezależnie od powyższego skarżąca ma natomiast prawo wystąpienia o wydanie odpisów dokumentów znajdujących się w aktach sprawy - w tym również sentencji prawomocnego wyroku z dnia 31 stycznia 2007 r., co podlega opłacie kancelaryjnej w wysokości 20 zł, do której uiszczenia wezwano skarżącą w dniu 4 grudnia 2007 r. Skarżąca wniosła w terminie do uiszczenia tej opłaty o zwolnienie od kosztów sądowych oraz przyznanie adwokata z urzędu. Wniosek ten podlegał będzie odrębnemu rozpoznaniu, wobec czego obowiązek uiszczenia opłaty będzie zależny od sposobu jego załatwienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd postanowił jak w sentencji.