III SA/Wa 2358/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Kleiber (spr.), asesor WSA Hieronim Sęk, Protokolant Anna Kurdej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A.P. i K.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2006 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. - dalej jako SKO - na podstawie art. 1 i art. 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 13 § 1 pkt 3, art. 233 § 1 pkt 1 , art. 21 § 1 pkt 1 . § 3, § 4 ustawy 20 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej jako Ordynacja, art. 1, art. 2, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 pkt 1, art. 6c ust. 1, art. 13 d ust. 5 ustawy z 15 listopada 1993 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431 ze zm. - dalej jako pdr, art. 1 , art. 2 i art. 3 ustawy z 30 października 2002 r. o podatku leśnym (Dz.U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.) - dalej jako pdl, w zw. z art. 84, art. 85 i art. 16 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników z 20 grudnia 1990 r. (Dz.U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych (Dz.U. Nr 114,, poz. 1191) utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2006 r. Nr [...] określającej dla K. i A. P. łączne zobowiązanie pieniężne za 2006 r. Decyzja ta została wydana po rozpatrzeniu przez SKO pisma K.P. z dnia 10 marca 2006 r. zatytułowanego "odwołanie", w którym zwrócił się on z prośbą o przywrócenie mu ulgi remontowej. .Poinformował, że w 2004 r. kupił od H.L. gospodarstwo rolne wraz z ciężarami i korzyściami oraz ulgą remontową i z ulgi tej korzystał także w roku ubiegłym to jest w 2005 r. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] maja 2005 r. SKO poinformowało, że Wójt Gminy B., decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. przyznał dla H.L. ulgę inwestycyjną w podatku rolnym, który korzystał z niej do dnia zbycia gospodarstwa. Jednakże ulga taka przechodzi na następcę gospodarstwa rolnego tylko wtedy, kiedy gospodarstwo zostało nabyte stosownie do przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników lub w drodze dziedziczenia. Ten przypadek nie zachodzi w tej sprawie, ponieważ z treści aktu notarialnego z dnia 15 grudnia 2004 r. [...] wynika, iż umowa przenosząca własność gospodarstwa została zawarta w celu uzyskania świadczenia innego niż emerytura, renta, czy świadczenia rolnicze. Małżonkowie L. przekazali małżonkom P. gospodarstwo na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych to znaczy gospodarstwo przekazali w celu uzyskania renty strukturalnej. Umowa taka nie wypełnia przesłanek przewidzianych w art. 13 "d" upr, zatem nie może być podstawą do uznania, że A. i K. P. przysługuje niewykorzystana ulga inwestycyjna. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 czerwca 2006 r. K. i A. P. zwrócili się o "ponowne przyznanie ulgi inwestycyjne, z której korzystali w roku ubiegłym". Skarżący zwrócili uwagę na to, ze kupili, a nie przejęli gospodarstwo rolne, zatem decyzja z dnia [...] maja 2006 r. dotyczy innych osób, tych które przejęły gospodarstwo. Skarżący kupili gospodarstwo razem z długami - które spłacają - i nie rozumieją, czemu nie mogą skorzystać z prawa, które razem z gospodarstwem zakupili. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. W ocenie SKO spór pomiędzy podatnikami, a organami podatkowymi obu instancji dotyczy kwestii kontynuacji wobec nowego właściciela gospodarstwa rolnego ulgi przyznanej poprzedniemu właścicielowi. W analizowanej sprawie kontynuacja ulgi jest niemożliwa, ponieważ ani skarżący nie są spadkobiercami, ani też Państwo L. (sprzedawcy) nie zbyli gospodarstwa rolnego w celu uzyskania renty, czy emerytury rolniczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153 poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Zgodnie z art. 134 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej jako u.p.p.s.a. - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest uzasadniona, aczkolwiek z innych powodów niż te, które zostały w skardze do Sądu zawarte. W ocenie Sądu, skarżący, wnosząc pismo z dnia 10 marca 2006 r. nie Kwestionowali w istocie decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] lutego 2006 r. o określeniu łącznego zobowiązania pieniężnego w roku 2006 r., lecz domagali się przyznania im ulgi remontowej, ponieważ, ich zdaniem, kupili gospodarstwo rolne wraz z tą ulgą. Wobec tego, wydaje się, iż nie budzi wątpliwości skarżących to, że, w normalnych okolicznościach, należy płacić wskazane w treści decyzji podatki. Wobec tego rozpoznając pismo z dnia 10 marca 2006 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie powinno było poprzestać jedynie na analizie tytułu pisma, lecz ustalić czego w istocie domagają się skarżący. Z treści przywołanego pisma wynika, że skarżący zwrócili się o "przywrócenie ulgi remontowej", ponieważ kupili gospodarstwo rolne wraz z wszelkimi prawami i obciążeniami, zatem także ze wspomnianą ulgą. W omawianej ustawie o podatku rolnym przewidziano szereg ulg, stosowanych bądź z urzędu bądź na wniosek podatnika. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 pdr podatnikom podatku rolnego przysługuje ulga inwestycyjna z tytułu wydatków poniesionych na budowę lub modernizację budynków inwentarskich, służących do chowu, hodowli i utrzymania zwierząt gospodarskich oraz obiektów służących ochronie środowiska. Natomiast w ust. 2 przepisu art.13 ustalono, że ulga inwestycyjna przyznawana jest po zakończeniu inwestycji i polega na odliczeniu od należnego podatku rolnego od gruntów położonych na terenie gminy, w której została dokonana inwestycja, w wysokości 25% udokumentowanych rachunkami nakładów inwestycyjnych. Stosownie do ust. 3a, odliczona jest z urzędu w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. W przypadku sprzedaży, podatnik traci prawo do odliczenia od podatku rolnego niewykorzystanej kwoty ulgi inwestycyjnej – art. 13 ust. 4. Stosownie zaś do art.13 d ust. 5 pdr kwota ulgi inwestycyjnej niewykorzystanej przez podatnika przechodzi na jego następców jeżeli gospodarstwo rolne zostało zbyte stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub w drodze dziedziczenia. Jednocześnie w art. 13d ust. 1 pdr postanowiono, że zwolnienia i ulgi podatkowe, określone w przepisach ustawy, przyznawane będą w przypadkach, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz 8-12, a także 13b z urzędu, a w pozostałych, w tym z art. 13, na podstawie decyzji wydanej na wniosek podatnika. Konfrontacja cytowanych przepisów pozwala wnosić, że ulga inwestycyjna przewidziana w art. 13 ust. 1 pkt 1 przyznawana jest decyzją administracyjną po przedłożeniu przez podatnika zestawienia poniesionych wydatków inwestycyjnych wraz z rachunkami lub ich odpisami, stwierdzającymi wysokość tych wydatków – art. 13d ust. 2. Dopiero w następnych latach odliczana ma być z urzędu w decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, a podatnik winien wskazać tę okoliczność w deklaracji podatku rolnego. Trudno bowiem byłoby przyjąć, że decyzja o której mowa w art. 13d ust. 1 jest równocześnie decyzją ustalającą wysokość zobowiązania w podatku rolnym. W ten sposób, bowiem, ustawa naruszałaby prawa podatnika do domagania się od organów administracji dwóch instancji, przeprowadzenia i załatwienia sprawy ulgi podatkowej. Niezależnie też od prawa do przyznania ulgi, podatnik ma również prawo do kwestionowania ustalonego wymiaru podatku rolnego lub łącznego zobowiązania (zawierającego podatek rolny i leśny), co może znaleźć odzwierciedlenie w złożonym odwołaniu od decyzji, określającej wymiar podatku. Zgodnie z art. 165 Ordynacji, stosowanej do podatku rolnego, postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie lub z urzędu, a stosownie do art. 127 jest ono dwuinstancyjne. Zgodnie z art. 122 organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Niewątpliwie w niniejszej sprawie "sprawą" jest przeniesienie niewykorzystanej ulgi inwestycyjnej na nabywców nieruchomości rolnej – skarżących, małżonków P. Zauważyć należy, że stosownie do umowy notarialnej zawartej pomiędzy zbywcami nieruchomości rolnej, małżonkami L., a nabywcami, małżonkami P. – nieruchomość została przekazana wraz z korzyściami jak i zobowiązaniami , a jak wynika z pism skarżących - w 2005 r. korzystali z ulgi podatkowej, co potwierdza "karta gospodarstwa" znajdująca się w aktach sprawy. Tak więc pismo K.P., uwzględniając przepisy i wolę stron umowy, mogło z powodzeniem stanowić wniosek o udzielenie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym. Porównanie tytułu "odwołanie" z treścią pisma, w ocenie Sądu winno spowodować wezwanie skarżącego do sprecyzowania jaki był cel pisma – czy sprawa ulgi czy wysokość łącznego zobowiązania , niezależnie od ulgi. Zdaniem Sądu, wyrażona w art. 121 § 1 Ordynacji zasada zaufania do organów podatkowych, która powinna być uwzględniona przez organy podatkowe, czyli także przez SKO w O., nie może być traktowana wyłącznie jako abstrakcyjny postulat wobec tych organów, lecz jako norma prawna, której zastosowanie mieć będzie konkretny wymiar. Okoliczność, że wcześniej zastosowano ulgę podatkową bądź przyjęto interpretację przepisów korzystniejszą dla podatnika, nie może decydować o konieczności jej powielania obecnie, lecz nie oznacza to uprawnienia organów podatkowych do rozpoznawania wniosku strony, bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i intencji strony. Obowiązek ten ciąży na SKO, chociażby ze względu na art. 121, 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ organy podatkowe są obowiązane do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy. Wymaga to zbadania wszystkich faktów, które mogą być dla sprawy istotne, w tym wstępnego zbadania treści złożonego pisma tak, by nie ucierpiał interes skarżących. Sąd zwraca uwagę, że skarżący nie dysponują profesjonalną pomocą prawną zatem mają ograniczone możliwości powoływania się na korzystne dla nich regulacje prawne. Należy stwierdzić, że w ocenie Sądu, o ile skarżący potwierdzą iż celem ich pisma było odzyskanie ulgi inwestycyjnej w podatku rolnym, sprawa przeniesienia tej ulgi ze zbywców na nabywców gospodarstwa rolnego winna być oceniona w odrębnym postępowaniu, nie zaś w toku ustalenia łącznego zobowiązania podatkowego. Każdy podatnik ma prawo do uzyskania rozstrzygnięcia o jego uprawnieniach w dwuinstancyjnym postępowaniu, obwarowanym, zasadami proceduralnymi tegoż postępowania. Zdaniem Sądu ponieważ SKO wydając zaskarżoną decyzję, naruszyło przepis art. 13 ust. 1 pdr, poprzez jego błędną interpretację, a nadto art.122 Ordynacji – decyzję SKO należało uchylić. Podkreślenia wymaga, że wobec braku ustaleń faktycznych, Sąd nie badał zasadności skargi co do podstaw prawnych przyznania bądź odmowy przyznania ulgi inwestycyjnej, czego domagają się skarżący. Podstawą orzeczenia są przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i lit. "c" oraz art. 152 u.p.p.s.a.