III SA/Wa 2358/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-06
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Waldemar Śledzik, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy usługi importowane przez spółkę organizującą rynek skarbowych papierów wartościowych od zagranicznego podmiotu, polegające na zapewnieniu dostępu do elektronicznej platformy transakcyjnej i usługach z tym związanych, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 w zw. z art. 43 ust. 13 ustawy o VAT?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona interpretacja Ministra Finansów jest wadliwa z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia, w szczególności w zakresie analizy art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Sąd stwierdził, że usługi świadczone przez zagraniczny podmiot na rzecz spółki organizującej rynek skarbowych papierów wartościowych, choć mogą być uznane za świadczenie kompleksowe, nie stanowią usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, lecz mają charakter techniczny. Jednakże, organ nie uzasadnił wystarczająco braku zastosowania art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, który rozszerza zwolnienie na usługi stanowiące element usługi zwolnionej, będące właściwe i niezbędne do jej świadczenia.Stan faktyczny
Spółka B. S.A. zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie opodatkowania importowanych usług od zagranicznej spółki M. S.p.A., która dostarcza platformę elektroniczną do obrotu skarbowymi papierami wartościowymi. Spółka wnioskowała o zastosowanie zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, uznając usługi za kompleksowe świadczenie, którego przedmiotem są instrumenty finansowe. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, stwierdzając, że usługi M. mają charakter techniczny i nie podlegają zwolnieniu, a także że nie ma podstaw do zastosowania art. 43 ust. 13 ustawy o VAT. Spółka zaskarżyła interpretację do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zwolnień podatkowych oraz brak uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) zasądza od Ministra Finansów na rzecz B. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Skarżąca – B. S.A. z siedzibą w W. (dawniej "C."), dalej zwana także “Spółką", w dniu 13 lutego 2013 r. zwróciła się do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług.
W opisie stanu faktycznego podała, że Spółka prowadzi rynek skarbowych papierów wartościowych. Rynek – T., dalej zwany także "T." - został uruchomiony w 2002 r., początkowo jako ERSPW - Elektroniczny Rynek Skarbowych Papierów Wartościowych. Jest rynkiem, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384) organizowanym przez Ministra Finansów. Minister Finansów zlecił Spółce prowadzenie tego rynku na podstawie umowy.
Rynek T. jest integralną częścią systemu Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych (DSPW) organizowanego przez Ministra Finansów. Głównym celem systemu jest minimalizacja kosztów obsługi długu publicznego poprzez poprawę płynności, przejrzystości i efektywności rynku skarbowych papierów wartościowych. System DSPW kształtuje, poprzez wyodrębnienie grupy banków - Dealerów Skarbowych Papierów Wartościowych (priman dealers) nową organizację systemu sprzedaży i obrotu skarbowymi papierami wartościowymi. Dealerom SPW przysługuje wyłączne prawo nabywania nowych emisji obligacji skarbowych celem ich późniejszej redystrybucji w obrocie wtórnym - m.in. na Rynku T..
W latach 2004-2009 rynek T. działał pod nazwą M. i prowadzony był we współpracy z włoską spółką M. S.p.A., organizatorem pierwszego w Europie elektronicznego rynku obligacji skarbowych.
M. S.p.A. (dalej "M.") to Europejska Giełda Obligacji obsługująca wiele rynków funkcjonujących w wielu krajach. Lokalne rynki prowadzone są przez wyodrębnione podmioty, tworzące grupę kapitałową M.. M. S.p.A. zarządza platformą Tradelmpact (pierwotnie Telemático), która stanowi system informatyczny dla wszystkich rynków obrotu papierami rządowymi, działających w ramach grupy M..
M. S.p.A. do 2009 roku była również akcjonariuszem Spółki. Zawarcie umów ze spółką M. S.p.A. miało nie tylko wymiar czysto handlowy, ale było to również połączenie kapitałowe, a więc strategiczne dla samej Spółki i dla polskiego rynku papierów skarbowych. Obecnie M. nie jest już akcjonariuszem Spółki, jednak zakres usług świadczonych przez M. nie uległ zmianie.
Zawarte z M. umowy umożliwiają uczestnikom rynku T. dostęp do międzynarodowej platformy elektronicznej emisji i obrotu rządowymi papierami wartościowymi (mercato telemático secondario M.).
W Polsce platforma została uruchomiona w listopadzie 2004 r. jako platforma handlu hurtowego polskimi skarbowymi papierami wartościowymi pod nazwą M.. Stanowiła ona nowy rynek polskich skarbowych papierów wartościowych i jednocześnie zastąpiła dotychczasową platformę obrotu, tj. Elektroniczny Rynek Skarbowy Papierów Wartościowych. Nowa platforma bazowała na systemie Telemático, a obecnie Tradelmpact, jednolitym dla wszystkich rynków działających w grupie M.. Dzięki temu, na rynku polskim mogli rozpocząć działalność zagraniczni dealerzy - największe instytucje finansowe na świecie zainteresowane zakupem polskich papierów skarbowych. Pojawienie się ich na platformie M. oraz upowszechnianie informacji z rynku polskiego, łącznie z informacjami z rynków M., włączyło polski rynek papierów skarbowych do globalnej platformy obrotu obligacjami.
Zakres czynności objętych umowami z dnia 22 czerwca 2004 r. zawartymi Skarżącą, a spółką włoską M. S.p.A., jest następujący:
I. "Umowa o dostarczenie technologii i świadczenie usług powiązanych".
Na jej wykonanie przez usługodawcę składają się następujące elementy:
1.1 Participant Access Service (usługa dostępu uczestników do rynku) - nie jest to opłata za konkretnie wykonaną czynność przez M., ale opłata za dostęp do "platformy" przez uczestników systemu (banki). Opłata jest należna M. z tytułu zapewnienia uczestnikom możliwości korzystania z platformy, a nie za samo korzystanie.
ISV Partnership Programme (Program Współpracy ISV) - system akredytacji firm informatycznych mający na celu poszerzenie dostępu klientów do wszystkich produktów oferowanych i udostępnianych przez system M.. Czynność, której przedmiotem jest akredytacja systemu informatycznego Spółki pod kątem standardów wymaganych przez M..
Cash Trading Service (obsługa obrotu rynku kasowego) - usługi skutkujące zawarciem i potwierdzeniem zawarcia transakcji.
Repo Trading Service (obsługa obrotu umowami typu repo) - usługi skutkujące zawarciem i potwierdzeniem zawarcia transakcji.
Basis Trading Service (obsługa obrotu bazą pieniężną) - usługi skutkujące zawarciem i potwierdzeniem zawarcia transakcji.
Spread Trading Sernice (obsługa obrotu transakcji na spreadach - różnicach kursów) - usługi skutkujące zawarciem i potwierdzeniem zawarcia transakcji.
/Wymienione wyżej w pkt 1.3 - 1.6 czynności M. powodują zawarcie transakcji poszczególnego typu (których przedmiotem są instrumenty finansowe) na międzynarodowym rynku rządowych papierów wartościowych./
Settlement & Back-office Services (zapewnienie usług w zakresie rozliczeń i usług wspomagających) - czynność, która nie była i nie będzie wykonywana.
1.7.1 Broadcast Service (dystrybucja danych) - dystrybucja danych z notowaniami do uczestników; usługa obejmuje przekazywanie informacji o notowaniach instrumentów finansowych dla uczestników rynku.
Management Information and Reporting Services (zarządzanie informacjami i raportowanie o transakcjach) - umożliwienie Spółce dostępu do archiwalnej bazy danych o zawartych transakcjach, jak również usługi raportowania zawierające bieżące dzienne statystyki.
Web Site Administration Service (usługa utrzymania strony internetowej) - umożliwienie uczestnikom dostępu do informacji dotyczących ich aktywności na rynku, jak również aktywności innych uczestników rynku. Utrzymywanie strony internetowej M.. Usługa polega na czynnościach faktycznych, które polegają na umożliwieniu uczestnikom rynku dostępu do informacji dotyczących ich aktywności na rynku, jak również aktywności innych uczestników rynku.
Client Services & Technical Support (usługa wsparcia technicznego dla uczestników) - czynności skutkujące gotowością rozwiązywania bieżących problemów uczestników w zakresie technicznych (oprogramowanie i sprzęt) aspektów uczestnictwa w systemie.
Site Support and Software Upgrade Service (wsparcie techniczne interfejsu i aktualizacja oprogramowania) - czynności polegające na identyfikacji oraz usuwaniu błędów i usterek przez M. na rzecz Skarżącej.
Internet Security Service (usługa zabezpieczenia dostępu do systemu) - zabezpieczenie dostępu do systemu dla uczestników.
Change Management and Testing Sernice (wprowadzanie zmian w systemie i usługi testowania tych zmian ) - dostosowanie systemu dla potrzeb B., również w związku z nowymi produktami.
Accreditation Services (usługi akredytacji) - akredytacja, czyli proces mający na celu podniesienie bezpieczeństwa i pewności dostępu uczestnika do systemu (stwierdzenie zgodności oprogramowania uczestnika z systemem informatycznym M.).
Training Service (usługi szkoleniowe) - szkolenia dla personelu Skarżącej oraz uczestników systemu.
Business Continuity & Disaster Recovery Service (zachowanie ciągłości operacyjnej i przywracanie operacyjności) - opracowywanie planu zabezpieczenia ciągłości funkcjonowania rynku T.; zapewnienie w razie awarii przeniesienia systemu do ośrodka zapasowego umożliwiającego kontynuowanie zawierania transakcji.
Office Systems Support Services (wsparcie techniczne czynności biurowych) - zapewnienie sprzętu komputerowego, linii telekomunikacyjnych i oprogramowania (udzielnie licencji) na cele biurowe - usługa nie była i nie będzie wykonywana.
Wynagrodzenie za usługi świadczone przez M. na podstawie powyższej umowy jest określane odrębnie dla czynności związanych z zawieraniem transakcji i za dostęp uczestników do rynku umożliwiający zawieranie transakcji.
Za usługi związane z zawieraniem transakcji umowa przewiduje wynagrodzenie za okresy miesięczne obliczane na podstawie tzw. edit, tj. na podstawie liczby zamieszczonych ofert, zmian parametrów ofert i transakcji na obligacjach, przy czym umowa określa minimalną kwotę wynagrodzenia należnego M. w roku.
Poza opisanym wyżej wynagrodzeniem Spółka uiszcza w okresach miesięcznych na rzecz M. także wynagrodzenie za dostęp (uczestnictwo) do rynku M.. Opłata ta jest stała.
II. "Umowa o świadczenie usług".
Na jej wykonanie składają się następujące czynności:
2.1 Monitoring & Settlement services (usługi nadzoru i rozliczeń transakcji na instrumentach finansowych):
Settlement Anagrafica Mantainance (utrzymanie modułu rozliczeń Anagrafica - nazwa własna) - wczytywanie do systemu danych niezbędnych do rozliczania transakcji realizowanych przez uczestników.
Settlement Calendar (kalendarz rozliczeń) - prowadzenie dla B. kalendarza dni roboczych działania rynku w Polsce, konfiguracja kalendarza w module transakcji Anafraiica.
Trading Anagrafica Mantainance (utrzymanie modułu transakcyjnego Anagrafica) - wczytywanie do systemu nowych danych o instrumentach i nowych uczestnikach systemu. W ramach niniejszej usługi, w celu umożliwienia zawierania transakcji na nowym instrumencie finansowym wykonywane jest wprowadzanie do systemu informacji o instrumencie finansowym w segmencie, na którym zawierane są transakcje cash oraz w segmencie transakcji repo. W celu umożliwienia zawierania transakcji nowym uczestnikom wykonywane są konfiguracje nowych uczestników w systemie nadając im odpowiednie kody, role/statusy i uprawnienia w odpowiednich segmentach oraz aktywowana jest lub dezaktywowana możliwość działalności każdego z uczestnika. Dla uczestników już istniejących wykonywane jest udostępnianie nowych instrumentów finansowych poprzez ich odpowiednie powiązanie i aktywację.
- Support to compliance monitoring (wsparcie dla nadzoru nad prawidłowością działania rynku i uczestników) - wsparcie nadzoru nad rynkiem papierów wartościowych i jego uczestnikami; umożliwia dotarcie do informacji o transakcjach i uczestnikach. W ramach usługi sporządzane są raporty o aktywnościach poszczególnych uczestników, o wypełnianiu przez nich obowiązków jako market-makerów (animatorów rynku), ponadto raporty o aktywności uczestników zamieszczane są na specjalnie dedykowanych stronach dla każdego z uczestnika, realizowane jest wsparcie w przypadku zapytań związanych z aktywnością uczestników, z nadzorem nad rynkiem.
- General Activities: Trade Cancellations (anulowanie transakcji) - anulowanie błędnie zawartych transakcji przez uczestników.
- Statistics and Ad Hoc Queries (statystyki i raporty na żądanie) - standardowe zestawienia statystyczne i sporadyczne raporty statystyczne.
- Daily Control of Settlement Exception Report (codzienna kontrola raportu rozliczeń transakcji) - czynność, która faktycznie nie jest i nic będzie wykonywana.
- Help Desk 011 Settlement Issues (wsparcie - pomoc dotycząca zagadnień związanych z rozliczeniami) - czynność, która nic będzie wykonywana.
- Client Service & Technical Support (obsługa uczestników rynku i pomoc techniczna) - czynność, która nie jest i nie będzie wykonywana.
- New funcionalities/segments (nowe funkcjonalności lub segmenty rynku) - analizy dotyczące możliwości zaspokojenia nowych potrzeb B. (w zakresie produktów i usług) - usługa wykonywana na żądanie i odrębnie wyceniana (usługa nie była wykonywana od 2010 roku).
- Settlement Software upgrades and Testing (modernizacja/aktualizacja oprogramowania rozliczeniowego dla transakcji, testy) - czynności programistyczne związane z oprogramowaniem systemu - usługa wykonywana na żądanie i odrębnie wyceniana (usługa nie była wykonywana od 2010 r.).
2.2 Pozostałe czynności:
- Corporate Communication & IR (komunikacja korporacyjna i relacje z inwestorami) - usługi związane z promocją i reklamą B.,
- Marketing & Client Relationship (usługi marketingowe i zarządzanie relacją z klientem) - akwizycja usług M. dla potrzeb B., tj. promocja polskiego rynku obligacji skarbowych podczas spotkań, konferencji, szkoleń z klientami - instytucjami finansowymi zainteresowanymi nabywaniem polskich papierów skarbowych; w celu pozyskania tych instytucji do zawierania transakcji na polskich instrumentach finansowych, usługi obejmują aktualizację prezentacji sprzedażowych, informowanie o nowych możliwościach zawierania transakcji na instrumentach finansowych i nowych produktach na rynku T..
- Website administration (administrowanie stroną internetową) - zarządzanie i uaktualnianie części witryny internetowej B.. Usługa dotyczy uaktualniania dedykowanej dla uczestników polskiego rynku witryny internetowej opatrzonej indywidualnym hasłem dla każdego z uczestników, udostępniania danych o aktywności każdego z uczestników, o wypełnianiu obowiązków rynkowych spoczywających na uczestnikach. Usługa dotyczy również otwierania nowych sekcji witryny dla nowych uczestników rynku.
Pozostałe czynności, które nie były i nie będą wykonywane:
Training and site support service (szkolenie i wsparcie w zakresie utrzymania witryny internetowej).
Corporate administration (administracja korporacyjna).
Building and Office Services (usługi biurowe i obsługa budynku),
Human Resources (zarządzanie personelem),
Legal Assistance (doradztwo prawne).
Accounting assistance and reporting (usługi księgowe i w zakresie sprawozdawczości).
Wynagrodzenie należne M. za usługi na podstawie powyższej umowy kalkulowane jest w oparciu o stawkę godzinową i ilość godzin pracy M. na rzecz Spółki.
W uzupełnieniu do wniosku Spółka wskazała, że charakter nabywanych usług opisano obszernie w języku polskim. Użyte we wniosku pojęcia w języku angielskim zostały zaczerpnięte z zawartych umów. Umowy te posługują się pojęciami charakterystycznymi dla rynku instrumentów finansowych i często nie posiadają swoich polskich odpowiedników. Tłumaczenie na język polski użytych pojęć może wprowadzać w błąd. Z tego względu, w opisie zaistniałego stanu faktycznego szeroko opisano charakter usług oraz ich przeznaczenie. W szczególności, w opisie zaistniałego stanu faktycznego zawarto obszerną charakterystykę działalności, opis nabywanych usług, a także ich przeznaczenia i sposobu wykorzystania. Według spółki ocena konsekwencji nabywania usług od M. nie może opierać się wyłącznie na tłumaczeniu ich nazwy.
W stanie faktycznym opisano w sposób wyczerpujący nie tylko charakter nabywanych usług, ale również podstawę prawną ich świadczenia, tj. zawarte z M. umowy, które przewidują szeroki zakres usług, podkreślono, że Spółka korzysta wyłącznie z niektórych usług, wskazując jednocześnie z jakich usług nie korzysta. Zakres usług nabywanych przez Spółkę obejmował głównie czynności służące umożliwieniu zawarcia i zawieraniu transakcji na instrumentach finansowych.
We wniosku Spółka wskazała, iż czynności wykonywane przez M. są wykorzystywane bezpośrednio do zawierania transakcji przez uczestników rynku i potwierdzania zawarcia transakcji, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Do skojarzenia ofert i potwierdzenia zawarcia transakcji dochodzi w ramach platformy, którą Spółce dostarcza M.. Spółka nabywa zatem od M. dostęp do elektronicznego rynku papierów wartościowych.
Spółka podkreśliła, że rynek T. prowadzony na zlecenie Ministra Finansów, na którym odbywa się obrót skarbowymi papierami wartościowymi, przyczynia się do zwiększenia przejrzystości, płynności i bezpieczeństwa obrotu obligacjami Skarbu Państwa, przyczyniając się jednocześnie do obniżenia kosztów finansowania budżetu Państwa. Strategiczne znaczenie rynku T. wymaga zapewnienia jego uczestnikom konkurencyjnych, nowoczesnych i kompleksowych rozwiązań operacyjnych oraz funkcjonalno-technicznych w zakresie organizacji obrotu skarbowymi papierami wartościowymi. Uzyskanie możliwości zawierania transakcji na T. przez uprawnione podmioty - uczestników rynku (banki krajowe oraz zagraniczne banki i firmy inwestycyjne) wymaga zapewnienia przez prowadzącego rynek odpowiednich rozwiązań regulacyjnych oraz organizacyjno-technicznych zapewniających dostęp do platformy transakcyjnej oraz odpowiednie narzędzia transakcyjne - umożliwiające zawarcie transakcji, których przedmiotem są papiery wartościowe.
Obowiązkiem prowadzącego rynek jest zapewnienie bezpieczeństwa zawierania transakcji, czyli zapewnienie niepodważalności przez którąkolwiek ze stron faktu zawarcia transakcji oraz warunków tych transakcji. Ponadto, prowadzący rynek zobowiązany jest przepisami prawa do monitorowania zawartych transakcji oraz składanych ofert na rynku pod kątem wystąpienia zdarzeń zabronionych przepisami prawa. Wywiązanie się z tych obowiązków wiąże się z koniecznością wykonania wielu czynności, które są niezbędne i właściwe dla zawierania transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe.
Usługa, której przedmiotem są instrumenty finansowe, polegająca na zawieraniu transakcji, nierozłącznie związana jest z obsługą ofert (zleceń) kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych składanych przez uczestników rynku (w tym przechowywania dokumentów tych zleceń oraz potwierdzeń zawarcia transakcji przez okres wymagany przepisami prawa), dostępu przez uczestników do informacji o złożonych ofertach, kojarzeniem tych ofert według ściśle określonych zasad, możliwości anulowania transakcji, oraz z zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu oraz wykonywania innych niezbędnych czynności wynikających z przepisów prawa.
Usługa polegająca na umożliwieniu zawierania transakcji wiąże się z koniecznością zapewnienia uczestnikom dostępu do określonego zakresu usług z wykorzystaniem odpowiedniej infrastruktury dostępu do systemu centralnego rynku.
Usługi M. na rzecz Spółki w zakresie zapewnienia możliwości korzystania z platformy transakcyjnej przez uczestników rynku obejmują m.in. instalowanie, konfigurowanie i aktywowanie dostępu uczestników. Do zawierania transakcji na rynku uczestnicy używają aplikacji transakcyjnych oferowanych przez niezależnych dostawców w ramach zapewnianego przez M. programu akredytacji firm informatycznych zapewniających klientom w ramach oferowanych narzędzi dostęp do produktów i funkcjonalności dostępnych w systemie transakcyjnym. Usługi świadczone na rzecz uczestników rynku obejmują również usługi akredytacji w zakresie zgodności oprogramowania uczestnika z wymogami systemu M.. Możliwość zawierania transakcji wymaga dokonania określonych czynności konfiguracyjnych obejmujących wczytanie odpowiednich danych dotyczących nowych uczestników, konfigurację statusu uczestnictwa, z którym związane są określone uprawnienia i obowiązki oraz profili dostępu dla dealerów zawierających transakcje oraz zabezpieczenia lego dostępu (kluczy zabezpieczających). Ponadto, usługi zapewniane uczestnikom platformy obejmują m.in. dostęp do informacji dotyczących ich aktywności transakcyjnej, raportów dotyczących wykonywanych obowiązków związanych z posiadaniem statusu market-makera, jak również usługi wsparcia w zakresie rozwiązywania bieżących problemów związanych z dostępem do rynku uniemożliwiających składanie ofert i zawieranie transakcji. Zapewnienie prawidłowego i bezpiecznego funkcjonowania rynku wymaga implementacji odpowiednich rozwiązań w zakresie nadzoru nad rynkiem oraz jego uczestnikami, a także dostępu do informacji o transakcjach i uczestnikach rynku. W celu zapewnienia uczestnikom rynków bezpieczeństwa obrotu Spółka wykorzystuje zróżnicowany zakres narzędzi technicznych i regulacyjnych, obejmujących m.in. procedury dopuszczania uczestników i papierów wartościowych do obrotu, procedury nadzoru obrotu, aplikacje nadzorcze oraz techniczne zabezpieczenia udostępniane w aplikacjach transakcyjnych. Zapewnienie usług M. w obszarze bezpieczeństwa funkcjonowania rynku obejmuje m.in. zapewnienie dostępu do bazy danych związanych z rynkiem i jego uczestnikami, przechowywanie i dostęp do danych historycznych, wsparcie w zakresie nadzoru nad rynkiem, opracowywanie planu zabezpieczenia ciągłości działania i usuwania skutków zdarzeń uniemożliwiających prawidłowe funkcjonowanie rynku, a także identyfikację, diagnostykę oraz usuwanie błędów i usterek na rzecz Skarżącej.
Zapewnienie odpowiednich warunków zawierania transakcji dla uczestników rynku T. oraz spełniania zmieniających się wymogów wynikających z przepisów prawa wymaga dostosowywania usług oferowanych dla uczestników obrotu. Analizy w tym zakresie, jak również przeprowadzenie określonych prac programistycznych związanych z udostępnieniem nowych produktów i usług objęte są usługami M.. Usługi te obejmują także zapewnienie odpowiednich szkoleń zarówno pracownikom Skarżącej jak również uczestnikom rynku, umożliwiających zawieranie transakcji przez uczestników, a Spółce nadzór nad składaniem zleceń i realizacją transakcji bez naruszeń norm prawnych i zasad uczciwego obrotu instrumentami finansowymi.
Oferta produktów na rynku T. obejmuje możliwość zawierania określonych typów transakcji (np. transakcji outright, repo, buy/sell back), których przedmiotem są skarbowe papiery wartościowe (obligacje skarbowe i bony skarbowe). Ponadto, zawieranie transakcji na rynku odbywa się w ramach określonych mechanizmów zawierania transakcji, np. automatycznego kojarzenia ofert i zleceń (tzw. automatching'u) lub zawierania transakcji negocjowanych (tzw. zapytań o cenę RFQ). W określonych sytuacjach konieczne jest zapewnienie uczestnikom możliwości anulowania zawartych transakcji, jeżeli transakcja została zawarta w wyniku błędu lub jej cena w sposób istotny odbiega od aktualnych cen rynkowych. W ramach swoich usług M. zapewnia anulowanie zawartych transakcji na rzecz uczestników rynku. Zapewnienie odpowiedniej oferty produktowej wymaga zatem realizacji określonych usług w zakresie konfigurowania i parametryzowania wielu elementów (np. wczytywania danych dotyczących nowych uczestników i papierów wartościowych, mechanizmów prowadzenia obrotu, rodzajów ofert i zleceń), wczytywania do systemu danych niezbędnych do rozliczania transakcji zawieranych przez uczestników, prowadzenie dla Skarżącej kalendarza dni roboczych działania rynku.
W związku z tak przedstawionym stanem faktycznym Spółka zapytała:
czy do importu usług opisanych w stanie faktycznym znajduje zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług określone w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. - o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – dalej "uptu"?
W opinii Spółki do importu usług opisanych w stanie faktycznym należy zastosować zwolnienie od podatku od towarów i usług określone art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu. W uzasadnieniu stanowiska Skarżąca stwierdziła, że importowane usługi tworzą ściśle powiązany ze sobą funkcjonalnie zespół świadczeń, który ma umożliwić uczestnikom rynku dostęp do rynku obrotu obligacjami i papierami skarbowymi (rejestracja uczestnika, umożliwienie mu składania ofert), zawieranie transakcji (kojarzenie ofert, potwierdzanie transakcji) oraz dostęp do informacji o zawartych transakcjach. Dla wykonania tych zasadniczych elementów usługi Spółki, w relacji z uczestnikami, niezbędnymi stają się różnego rodzaju czynności związane z utrzymywaniem i administrowaniem danymi o uczestnikach i transakcjach, które są wykonywane przez M. na podstawie zawartych ze Spółką umów. Jednakże żadne z tych świadczeń nie może być uznane za samodzielne ani z perspektywy Spółki, ani tym bardziej uczestnika rynku. Według Skarżącej nabywane od M. usługi należy uznać za świadczenie kompleksowe, w ramach którego czynności składowe (podporządkowane) winny być opodatkowane tak jak świadczenie główne. Przy czym świadczeniem wiodącym są usługi skutkujące zawarciem i potwierdzeniem zawarcia transakcji, których przedmiotem są instrumenty finansowe. Czynności świadczone przez M. (będącą, podobnie jak Spółka, operatorem rynku obrotu papierami rządowymi) służą bowiem zawieraniu transakcji w obrocie instrumentami finansowymi na rynku międzynarodowym.
W opinii Spółki do importu usług opisanych w stanie faktycznym należy zastosować zwolnienie od podatku od towarów i usług określone art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu, a biorąc pod uwagę, że M. oraz Spółka są podatnikami w rozumieniu art. 28a i 28b uptu, miejscem opodatkowania usług świadczonych przez M. jest terytorium Polski. Jako że M. nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności, podatnikiem z tytułu nabycia usługi jest Spółka (import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 uptu). Spółka winna zatem zastosować krajowe regulacje w celu ustalenia wysokości opodatkowania usługi nabytej od M. na poniżej opisanych zasadach.
Zgodnie zaś z art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu, zwolnione z opodatkowania są usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 oraz z 2011 r. Nr 106. poz. 622 i Nr 131. poz. 763). z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi. oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie. Wskazany przepis stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. d Dyrektywy Rady UE z dnia 26 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, który stanowi, że państwa członkowskie zwalniają z opodatkowania transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności. Art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu posługuje się zwrotem .."usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe"; oznacza to, że każda czynność odnosząca się do instrumentów finansowych, z wyłączeniem ich przechowywania i zarządzania nimi, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zwolnione z opodatkowania są również usługi pośrednictwa w zakresie instrumentów finansowych. Warunkiem skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania w tym zakresie jest, aby świadczone usługi dotyczyły czynności odnoszących się do instrumentów finansowych. Nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania usługi techniczne, związane z rozliczaniem instrumentów finansowych, takie jak np. usługi informatyczne, doradcze lub księgowe.
Reasumując Spółka stwierdziła, że nabywa od M. usługę umożliwiającą zawieranie transakcji na instrumentach finansowych przez uczestników prowadzonego przez nią rynku, poprzez dostęp do elektronicznej platformy obrotu papierami wartościowymi, zatem czynności te prowadzą do zmiany sytuacji prawnej i ekonomicznej stron - uczestników rynku. Usługi nabywane od M., znajdują się w zakresie przedmiotowym pojęcia usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe - z punktu widzenia ostatecznego klienta Spółki (uczestnika rynku), usługi świadczone przez M., co do zasady, nie będą odrębnie wyszczególnione. Zważywszy, że do zawarcia transakcji dochodzi z bezpośrednim wykorzystaniem platformy M., importowaną usługę należy uznać za usługę kompleksową zwolnioną od opodatkowania, której przedmiotem są instrumenty finansowe.
Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia 22 maja 2013 r. stanowisko Skarżącej uznał za nieprawidłowe.
W uzasadnieniu zgodził się ze Skarżącą, że dla ustalenia miejsca świadczenia przedmiotowych usług zastosowanie znajduje ogólna zasada zawarta w art. 28b ust. 1 uptu; a zatem, miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, w którym usługobiorca (w tym przypadku Spółka) posiada siedzibę, tj. Polska. Nabycie przez Spółkę ww. usług od osoby prawnej, nieposiadającej siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, należy uznać za import usług w rozumieniu uptu, podlegający opodatkowaniu na terenie kraju. Spółka, jako usługobiorca tych usług, jest zobowiązana do rozliczenia podatku z tytułu ich nabycia.
Minister wskazał, że co do zasady, stawka podatku, zgodnie z. art. 41 ust. 1 ustawy , wynosi 22%, z zastrzeżeniem, ust. 2-12c. art. 83. art. 119 ust 7. art. 120 ust 2 i 3. art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednocześnie, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.. z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13. art. 109 ust 2 i art. 110, wynosi 23%. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz. rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług stawki obniżone lub zwolnienie od podatku. I tak: na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 oraz z. 2011 r. nr 106, poz. 622 i nr 131. poz. 763), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie. Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41. który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Powyższego przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy). W myśl art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37- 41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do: czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa; usług w zakresie leasingu.
Odnosząc się do przedstawionego opisu nabywanych przez Spółkę usług, Organ uznał, że o ile należy zgodzić się ze Spółką, iż opisane we wniosku czynności, wykonywane na podstawie opisanych w stanie faktycznym umów spełniają przesłanki do uznania ich za świadczenie kompleksowe, o tyle ocena charakteru tych czynności powinna być odmienna od zaprezentowanej przez Skarżącą.
Wskazał, że wymienione w umowach z M. czynności są wykorzystywane bezpośrednio do zawierania transakcji przez uczestników rynku i potwierdzania zawarcia transakcji, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Do skojarzenia ofert i potwierdzenia zawarcia transakcji dochodzi w ramach platformy, którą Spółce dostarcza M.. W ocenie Ministra Finansów elementem wiodącym (głównym) świadczonej na rzecz Spółki przez M. usługi jest zatem czynność zapewnienia dostępu do elektronicznego rynku instrumentów finansowych - elektronicznej platformy handlu tymi instrumentami. Pozostałe usługi stanowią zaś czynności pomocnicze, umożliwiają bowiem jak najlepsze i najbardziej funkcjonalne wykorzystanie tej platformy przez klientów, nie tylko poprzez pewne techniczne (informatyczne) czynności związane z technicznymi parametrami platformy, ale również zapewnienie dostępu do określonych informacji, danych (w tym archiwalnych). Pomimo tego, iż transakcje w zakresie obrotu instrumentami finansowymi będą możliwe do przeprowadzenia wyłącznie na udostępnionej przez M. platformie, to faktycznie będą się one odbywać bezpośrednio pomiędzy uczestnikami rynku. Usługa wykonywalna przez M. nie jest zatem - zdaniem Ministra - usługą, której przedmiotem są instrumenty finansowe. Nie spełnia ona, jako taka, specyficznych i istotnych funkcji zwolnionej usługi finansowej, co jest warunkiem zastosowania zwolnienia - zgodnie z orzecznictwem TSUE (wyroki C 2/95 SDC - pkt 66. C-235/00 - pkt 28. C-350/10 Nordea - pkt 24). Organ przytoczył tezy wyroku TSUE z dnia 28 lipca 2011 r. C-350/10 Nordea, w którym Trybunał wypowiedział się w zakresie warunków uznania za zwolnione od VAT transakcji, których przedmiotem są papiery wartościowe.
Minister Finansów uznał, że świadczone przez M. usługi mają charakter czysto techniczny, nie stanowią świadczenia, którego przedmiotem są instrumenty finansowe, zatem czynności te nie podlegają zwolnieniu, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu. Natomiast, z uwagi na fakt, iż wszystkie czynności opisane we wniosku realizowane są kompleksowo, uregulowania, o których mowa w art. 43 ust. 13-14 uptu, nie znajdą w niniejszej sprawie zastosowania. Przepisy te bowiem dotyczą czynności polegających na świadczeniu odrębnych usług stanowiących element usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ww. ustawy.
W konsekwencji Minister stwierdził, że opisane we wniosku czynności podlegają opodatkowaniu podstawową stawką podatku od towarów i usług.
Skarżąca - po wezwaniu Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa -złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą interpretację. Wniosła o jej uchylenie zarzucając naruszenie:
- art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu - poprzez brak zastosowania w sprawie,
- art. 43 ust. 13 uptu - poprzez brak zastosowania w sprawie,
- art. 41 ust. 1 uptu - poprzez jego zastosowanie do stanu faktycznego, które nie odpowiada hipotezie tego przepisu,
- art. 14c § 1 i § 2 ustawy z dnia z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) – dalej "O.p."- poprzez niezasadne uznanie stanowiska Spółki za nieprawidłowe oraz brak uzasadnienia zastosowania art. 43 ust. 13 uptu,
- art. 14d O.p. - poprzez wydanie interpretacji z uchybieniem terminu do jej wydania,
- art. 14c O.p. - poprzez pominięcie przy wydawaniu interpretacji orzecznictwa sądów administracyjnych,
- art. 14h w zw. z art. 121 § 1 O.p. - poprzez dokonanie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w sposób odmienny od dotychczas wydawanych rozstrzygnięć.
W uzasadnieniu Skarżąca podkreśliła, że tożsame stanowisko do zaprezentowanego we wniosku, Minister Finansów zawarł w wydanej na wniosek Spółki interpretacji z dnia 24 maja 2013 r., nr IPP3/443-251/13-2/IG, w której analizując zagadnienie opodatkowania usług udostępniania danych rynkowych zgodził się ze Spółką, że usługa organizowania rynku papierów skarbowych jest zwolniona z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu, zaś udostępnianie informacji korzysta ze zwolnienia jako usługa odrębna, niezbędna i właściwa dla takich czynności.
Skarżąca zarzuciła, że Minister Finansów pominął przy ocenie stanu faktycznego najistotniejsze elementy usługi, którą uznał za kompleksową. Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynikało bowiem, że istotę usługi M. stanowi umożliwienie uczestnikom rynku, który Spółka organizuje, zawierania transakcji na instrumentach finansowych, a nie korzystanie z usług informatycznych/technicznych. Skarżąca podkreśliła, że M. wykonuje szereg czynności związanych z umożliwieniem zawierania transakcji i z kojarzeniem ofert, zapewniając jednocześnie uczestnikom lokalnego rynku papierów skarbowych, dostęp do rynku międzynarodowego, na którym są zawierane transakcje papierami rządowymi. Wymienione szczegółowo w stanie faktycznym czynności M. powodują zawarcie transakcji poszczególnego typu (których przedmiotem są instrumenty finansowe) na międzynarodowym rynku rządowych papierów wartościowych.
W konsekwencji, zdaniem Spółki, Minister Finansów mylnie przyjął, że usługa nabywana przez Spółkę od M. nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej i ekonomicznej stron transakcji, bowiem to z wykorzystaniem usługi M. (w istotnej części składającej się na prowadzenie przez Spółkę rynku), dochodzi do zawarcia i potwierdzenia zawarcia transakcji.
Według Skarżącej usługa, której przedmiotem są instrumenty finansowe, polegająca na zawieraniu transakcji, nierozłącznie związana jest z obsługą ofert (zleceń) kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych składanych przez uczestników rynku (w tym przechowywania dokumentów tych zleceń oraz potwierdzeń zawarcia transakcji przez okres wymagany przepisami prawa), dostępu przez uczestników do informacji o złożonych ofertach, kojarzeniem tych ofert według ściśle określonych zasad, możliwości anulowania transakcji, oraz z zapewnieniem bezpieczeństwa obrotu oraz wykonywania innych niezbędnych czynności wynikających z przepisów prawa.
Zdaniem Skarżącej, nabywane od M. usługi spełniają warunek uznania ich za zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 w zw. z ust. 13 uptu, bowiem są niezbędne i właściwe dla usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe. Spółka podkreśliła, że ze stanu faktycznego wyraźnie wynika, że bez usług nabywanych od M. krajowi uczestnicy rynku nie mieliby dostępu do międzynarodowej platformy obrotu tymi instrumentami finansowymi. Uwarunkowania faktyczne i prawne rynku przedmiotowych instrumentów finansowych powodują, że korzystanie z usług M. jest niezbędnym elementem prowadzenia rynku. Bez nabywania tych usług, wykonywanie funkcji operatora nie byłoby możliwe, lub przynajmniej w obecnych uwarunkowaniach, istotnie utrudnione. Co więcej, z perspektywy uczestników rynku usługi te są postrzegane jako element (zasadniczy) usługi, jaką nabywają od operatora.
Reasumując, Skarżąca stwierdziła, że Minister Finansów z naruszeniem art. 43 ust. 1 pkt 41 w zw. z ust. 13 bezzasadnie odmówił zwolnienia od podatku usług nabywanych od M., jako usług odrębnych i niezbędnych oraz właściwych, do wykonywania czynności zwolnionych od podatku, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu.
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga podlega uwzględnieniu, chociaż nie wszystkie zarzuty skargi są zasadne.
I. W pierwszej kolejności Sąd odniósł się do zarzutu naruszenia art. 14d O.p. - poprzez wydanie interpretacji z uchybieniem terminu do jej wydania, jako że uwzględnienie tego zarzutu czyniłoby bezprzedmiotowym odnoszenie się do kwestii merytorycznych.
Art. 14d O.p. stanowi, iż interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Do tego terminu nie wlicza się terminów i okresów, o których mowa w art. 139 § 4. Stosownie do postanowień art. 139 § 4 O.p. okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ a uzupełnieniem wniosku przez Wnioskodawcę nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.
Postępowanie w sprawie udzielenia interpretacji przepisów prawa podatkowego jest postępowaniem specyficznym, w którym organ wydający interpretację może przyjąć za podstawę swoich rozważań wyłącznie stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Jak wynika bowiem z powołanego wyżej art. 14b § 3 O.p., granice interpretacji przepisów prawa podatkowego zakreśla stan faktyczny przedstawiony przez Wnioskodawcę, na którym ciąży obowiązek wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego. Opis ten powinien być jak najbardziej szczegółowy i dotyczyć wszystkich aspektów sprawy będącej przedmiotem wniosku. Przez użyte w powyższym przepisie sformułowanie "wyczerpująco" należy rozumieć taki opis, który zawiera wszystkie istotne elementy, niezbędne z punktu widzenia możliwości dokonania w sposób jednoznaczny jego prawnopodatkowej kwalifikacji.
W przypadku gdy stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę, .jak i jego stanowisko, nie zostały wyczerpująco przedstawione, organ podatkowy zobowiązany jest do wezwania strony do usunięcia braków formalnych takiego wniosku, w trybie art. 169 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Niewykonanie tego obowiązku przez wnioskodawcę stanowi podstawę do pozostawienia wniosku o udzielenie interpretacji bez rozpoznania.
Zgodzić się należy z organem, że przedstawiony przez Wnioskodawcę opis stanu faktycznego, w którym posłużono się angielskimi sformułowaniami, mógł zostać odebrany przez Organ, jako niewystarczająco jasny do jednoznacznej oceny charakteru wszystkich nabywanych przez Spółkę usług. Mając ponadto na uwadze, obowiązek kierowania do organów urzędowych pism w języku polskim ew. z załączonym tłumaczeniem (p. art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim - Dz. U. Nr 90, poz. 999 ze zm. - oraz art. 27 Konstytucji RP) uznać należy, że organ zasadnie wezwał Wnioskodawcę o uzupełnienie tych elementów wniosku, które były niezrozumiałe. Nie ma podstaw, by uznać, że Minister Finansów bezzasadnie wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez wyczerpujące przedstawienie opisanego we wniosku stanu faktycznego, tj. określenie przedmiotu interpretacji w sposób umożliwiający jego jednoznaczne odczytanie, w sposób wyczerpujący, czytelny i zrozumiały, oddający istotę świadczeń, których prawnopodatkowa kwalifikacja budzi wątpliwości.
Tym samym sformułowany przez Stronę zarzut naruszenia przepisu art. 14d Ordynacji podatkowej należy uznać za bezpodstawny.
II. 1. Zgodnie z art. 14c § 1 i 2 O.p. prawidłowa od strony formalnej interpretacja indywidualna powinna zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny, a w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna powinna zawierać wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.
Zaskarżona interpretacja nie spełnia wymogu w zakresie obowiązku pełnego uzasadnienia stanowiska organu.
Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, choć podzielił wyrażoną we wniosku opinię Spółki, że nabywane usługi są świadczeniem kompleksowym, gdzie świadczeniem głównym jest zapewnienie dostępu do elektronicznej platformy służącej do obsługi transakcji związanych z handlem instrumentami finansowymi. Jednak dokonując oceny zasad opodatkowania tego świadczenia uznał, że przedmiotowe usługi nie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt: 41 uptu oraz, że podlegają opodatkowaniu podstawową stawką podatku (str. 21 interpretacji). Organ nadmienił również, że "z uwagi na fakt, iż wszystkie czynności opisane we wniosku realizowane są kompleksowo, uregulowania, o których mowa w art. 43 ust. 13-14 ustawy o VAT nie znajdą w niniejszej sprawie zastosowania. Przepisy te bowiem dotyczą czynności polegających na świadczeniu odrębnych usług stanowiących element usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy VAT."
Minister uzasadnił swoje stanowisko co do braku możliwości zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu. Zakwestionował zaprezentowany przez Skarżącą sposób interpretacji tego przepisu ustawy. Wskazał, że zdaniem Strony, każda czynność odnosząca się do instrumentów finansowych, z wyłączeniem ich przechowywania i zarządzania nimi, korzysta ze zwolnienia od podatku, chociaż przedmiotowy przepis mówi o usługach, których przedmiotem są instrumenty finansowe. Tymczasem istnieje różnica znaczeniowa pomiędzy określeniem .."których przedmiotem są'" oraz "odnoszące się do". Stwierdził, że usługi świadczone przez M. można uznać za odnoszące się do instrumentów finansowych, ale z całą pewnością nie można uznać, że ich przedmiotem są instrumenty finansowe (przedmiotem usług jest zapewnienie dostępu do platformy elektronicznej wraz z usługami powiązanymi). Świadczone przez M. usługi mają charakter techniczny – M. jest dostawcą technologii (elektronicznej infrastruktury) dla prowadzonego przez Spółkę rynku skarbowych papierów wartościowych. Papiery wartościowe (instrumenty finansowe) są przedmiotem transakcji zawieranych na rynku pomiędzy jego uczestnikami, zaś usługi dostarczane przez M. nie stanowią świadczenia, którego przedmiotem są instrumenty finansowe.
Stanowisko to - zdaniem Sądu - jest prawidłowe. Świadczenia M. - organizatora europejskiego rynku skarbowych papierów wartościowych - wynikające z dwóch umów opisanych we wniosku o interpretację skierowane są bowiem do Skarżącej – również organizatora rynku skarbowych papierów wartościowych, a nie do uczestników tego rynku. Okoliczność, że na tym rynku, do którego dostęp dla swoich kontrahentów (uczestników rynku) zapewniła Skarżąca poprzez zawarcie umów z M., dochodzi ostatecznie do obrotu papierami wartościowymi nie oznacza, że transakcje między Stroną a M. mają za przedmiot instrumenty finansowe. To bowiem będzie miała miejsce na dalszym szczeblu obrotu, dopiero na etapie korzystania z rynku przez uczestników.
Nie można zatem uznać za zasadną argumentacji Skarżącej, że organ mylnie przyjął, że usługa nabywana przez Spółkę od M. nie prowadzi do zmiany sytuacji prawnej i ekonomicznej stron transakcji, gdyż to z wykorzystaniem usługi M. (w istotnej części składającej się na prowadzenie przez Spółkę rynku), dochodzi do zawarcia i potwierdzenia zawarcia transakcji.
2. Zasadne natomiast są zarzuty Skarżącej w kwestii braku oceny sytuacji prawnopodatkowej Spółki w kontekście art. 43 ust. 13 uptu.
Organ mimo, że stwierdził w interpretacji, iż nabywane przez Skarżącą usługi są opodatkowane, to tezy tej w zasadzie nie uzasadnił. Nie uzasadnił braku możliwości zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 13 uptu. Dwuzdaniowe stwierdzenie: "z uwagi na fakt, iż wszystkie czynności opisane we wniosku realizowane są kompleksowo, uregulowania, o których mowa w art. 43 ust. 13-14 ustawy o VAT nie znajdą w niniejszej sprawie zastosowania. Przepisy te bowiem dotyczą czynności polegających na świadczeniu odrębnych usług stanowiących element usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy VAT." – nie dość, że lakoniczne jest dodatkowo wadliwe.
Zgodnie z art. 43 ust. 13-14 ustawy o VAT zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Z tym że przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 oraz zwolnienie to nie ma zastosowania do: 1) czynności ściągania długów, w tym factoringu; 2) usług doradztwa; 3) usług w zakresie leasingu.
Przepis art. 43 ust. 13 ustawy o VAT nie znajduje swojego bezpośredniego odpowiednika w treści Dyrektywy 112. Niewątpliwie rzeczony przepis stanowi odzwierciedlenie tez wyroków Trybunału dotyczących zwłaszcza zwolnienia VAT w zakresie usług finansowych przewidzianego w treści art. 13 część B lit. d) VI Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. d) Dyrektywy 112). Mowa tutaj o powtarzanej tezie Trybunału, zgodnie z którą aby móc zakwalifikować czynność jako czynność zwolnioną z opodatkowania wykonane usługi powinny tworzyć odrębną całość, która – jeśli ją oceniać globalnie – w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w tym przepisie (por. wyroki ETS: z dnia 5 czerwca 1997r. sprawa C-2/95, SDC, Zb. Orz. 1997, s. I-0301, pkt 66; z dnia 13 grudnia 2001r. sprawa C-235/00, CSC Financial Services, Zb. Orz. 2001, s. I-10237, pkt 25; z dnia 4 maja 2006r. sprawa C-169/04, Abbey National, Zb. Orz. 2006, s. I-04027, pkt 70; z dnia 21 czerwca 2007r. sprawa C-453/05, Ludwig, Zb. Orz. 2007, s. I-05083, pkt 27; z dnia 22 października 2009r., sprawa C-242/08, Swiss Re Germany Holding Gmbh, Zb. Orz. 2009, s. I-10099, pkt 45).
Art. 43 ust. 13 rozszerza zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu o czynności, które usługami wymienionymi w pkt 41 nie są (art. 43 ust. 13 ab initio stanowi, że ze zwolnienia korzysta "równiej świadczenie usług stanowiących element usługi właściwej). Usługa pomocnicza nie musi zatem posiadać wszystkich cech usługi właściwej (art. 43 ust. 13 byłby wówczas pozbawiony treści normatywnej). Dotyczy to w szczególności braku wymogu spowodowania zmian w sytuacji prawnej stron "usługi właściwej".
Jednakże z treści tego przepisu nie można wywieźć, jak uczynił to organ, że usługa stanowiąca element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, która sama stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna do świadczenia usługi zwolnionej, nie może być usługą kompleksową. Usługa kompleksowa, na którą składają się różne czynności, nie przestaje bowiem być odrębną usługą, może stanowić element usługi zwolnionej i być właściwa oraz niezbędna do jej świadczenia.
3. Sąd nie może zaakceptować przedstawionego w odpowiedzi na skargę stanowiska organu, że kwestia zastosowania do nabywanych przez Stronę usług zwolnienia od podatku na podstawie przepisu art. 43 ust. 13 uptu nie była przedmiotem interpretacji, gdyż Skarżąca we wniosku pytała: "Czy do importu usług opisanych w stanie faktycznym znajduje zastosowanie zwolnienie od podatku od towarów i usług określone w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy z dnia 11 marca 2004 r.?" A zajmując własne stanowisko w przedmiotowej kwestii, nie rozważała możliwości zastosowania do nabywanych usług przepisu art. 43 ust. 13 ustawy.
Otóż mimo, że istotnie pytanie Strony dotyczyło zastosowania do importu usług zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 41 uptu, to jednakże w sytuacji, gdy organ w interpretacji stwierdza, że nabyte usługi podlegają opodatkowaniu (str. 21 interpretacji), winien był wyczerpująco uzasadnić własne stanowisko, a w ramach tego uzasadnienia odnieść się także do innych przepisów, które w tym przypadku mogą mieć zastosowanie, a w szczególności do zwolnienia określonego w art. 43 ust. 13.
Nie można zaakceptować praktyki organu, że w interpretacji, w której wypowiada się w kwestii konieczności opodatkowania czynności nabytej od M., Minister Finansów ogranicza się wyłącznie do analizy zwolnienia wskazanego we wniosku.
Przy rozpoznawaniu wniosku strony o interpretację konieczne było również odniesienie się do czynności Spółki polegających na prowadzeniu rynku papierów wartościowych; czy są to czynności zwolnione z podatku. Bez ustalenia tej okoliczności nie można bowiem prawidłowo wypowiedzieć się co zwolnienia/opodatkowania usług nabytych od M. na podstawie art. 43 ust. 13.
Rozpoznając sprawę ponownie organ udzieli interpretacji z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji wyroku
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło