III SA/Wa 2376/10

WyrokWSA w Warszawie2010-12-08

Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Jolanta Sokołowska, Jarosław Trelka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka działająca na rachunek akcjonariuszy większościowych jest stroną czynności cywilnoprawnej i podatnikiem podatku od czynności cywilnoprawnych przy przymusowym odkupu akcji na podstawie art. 418¹ k.s.h.?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdzając, że interpretacja została wydana z naruszeniem terminów określonych w art. 14d i 14o Ordynacji podatkowej oraz że organ nie dokonał prawidłowej wykładni przepisów dotyczących przymusowego odkupu akcji na podstawie art. 418¹ k.s.h. Sąd wskazał, że interpretacja powinna odnosić się do właściwego stanu faktycznego i przepisów prawa, a nie do art. 418 k.s.h., który dotyczy innej instytucji prawnej.
Stan faktyczny
Spółka B. S.A. działając na rachunek akcjonariuszy większościowych dokonała przymusowego odkupu akcji od akcjonariusza mniejszościowego na podstawie art. 418¹ k.s.h. Spółka zwróciła się do Ministra Finansów o interpretację indywidualną dotyczącą opodatkowania tej czynności podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Minister Finansów wydał interpretację, w której uznał, że spółka jest stroną czynności i podatnikiem podatku. Spółka zaskarżyła tę interpretację do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdził, że uchylona interpretacja nie może być wykonana w całości oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz B. S.A. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA Jarosław Trelka, Protokolant specjalista Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi B. S.A. [...] w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz B. S.A. [...] w W. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia 12 grudnia 2007 r. Spółka B. S.A. [...] (dalej Spółka) zwróciła się do Ministra Finansów o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania przymusowego odkupu akcji. W stanie faktycznym Spółka wyjaśniła, że działając na rachunek akcjonariuszy większościowych (Skarbu Państwa, Agencji R. S.A. - dalej A.) dokonuje na podstawie art. 417 § 3 i art. 418¹ ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks Spółek Handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej "k.s.h.") odkupu akcji należących do akcjonariusza mniejszościowego E. S.A. w W.. Wniosek ww. akcjonariusza o odkup przymusowy akcji Spółki przez akcjonariuszy reprezentujących łącznie nie mniej niż 95% kapitału zakładowego wpłynął w dniu 23 maja 2007 r. Zarząd Spółki w uchwale z dnia 3 sierpnia 2007 r. określił cenę odkupu akcji na 4,1091 zł za akcję. Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Spółki w dniu 28 września 2007 r. podjęło uchwałę o przymusowym odkupie 231.378 sztuk akcji mniejszościowego akcjonariusza o wartości nominalnej 5 zł każda. Akcje przypadły akcjonariuszom większościowym posiadającym łącznie 95,83% kapitału zakładowego, w tym Skarbowi Państwa - 156.412 sztuk, A. - 76.966 sztuk. Ww. uchwałę opublikowano w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr 208/2007, poz. 13307. Ministerstwo Skarbu Państwa wpłaciło w dniu 23 października 2007 r. na rachunek Spółki 642.712,55 zł. Tego samego dnia do Spółki wpłynęło oświadczenie akcjonariusza mniejszościowego o skierowaniu wniosku do sądu rejestrowego o wyznaczenie biegłego rewidenta w celu ustalenia godziwej ceny odkupu akcji, zgodnie z art. 418¹ § 7 k.s.h.. Następnego dnia wpłynęły dokumenty do rozporządzenia przez Spółkę akcjami będącymi przedmiotem odkupu. A. wpłaciła w dniu 31 października 2007 r. na rachunek Spółki należność za przymusowy odkup w wysokości 308.042,79 zł. Na dzień złożenia wniosku o interpretację Spółka oczekiwała na orzeczenie sądu w przedmiocie wyboru biegłego do wyceny akcji przeznaczonych do odkupu. W związku z wyżej opisanym stanem faktycznym Spółka zadała następujące pytania: 1. Czy w przypadku podjęcia uchwały o przymusowym odkupie akcji na podstawie art. 418¹ k.s.h. Spółka działająca na rachunek akcjonariuszy większościowych jest stroną czynności cywilnoprawnej i czy powstaje u niej obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych? 2. Czy czynność cywilnoprawna polegająca na odkupie akcji od akcjonariusza mniejszościowego przez akcjonariuszy większościowych jest zwolniona z podatku w części, w jakiej jest realizowana przez akcjonariusza większościowego podmiotowo zwolnionego z podatku? 3. Czy wszystkie koszty związane z przymusowym odkupem akcji, w szczególności koszty wyceny akcji przez biegłego wyznaczonego przez sąd, koszty korespondencji, wysyłki, przekazywania informacji akcjonariuszom, emisji nowych dokumentów akcji i inne są kosztem uzyskania Spółki? 4. Czy wpłacone Spółce przez akcjonariuszy większościowych środki pieniężne, których nie przekazano w terminie określonym w art. 417 § 3 k.s.h. akcjonariuszowi mniejszościowemu, w związku z nie wyrażeniem zgody na ustaloną cenę odkupu i złożeniem do sądu wniosku o powołanie biegłego do wyceny akcji, stanowią przychód Spółki do czasu ich przekazania? Zdaniem Spółki, jeżeli przymusowego odkupu akcji, na podstawie art. 417 § 1 k.s.h., dokonuje się za pośrednictwem spółki, która działa na rachunek akcjonariuszy większościowych, spółka ta nie jest stroną czynności cywilnoprawnej polegającej na przymusowym odkupie akcji i nie powstaje u niej obowiązek z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych. W opinii Spółki przymusowy odkup akcji stanowi szczególny typ umowy sprzedaży praw majątkowych, której stronami są akcjonariusz mniejszościowy i akcjonariusz większościowy. Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy z 9 września 2000 r. - o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.; dalej "p.c.c.") obowiązek podatkowy ciąży na kupującym - akcjonariuszu większościowym, nabywcy akcji. Akcjonariusze większościowi (A.) będą również zobowiązani do zapłaty podatku oraz złożenia deklaracji PCC-3. Podstawą opodatkowania będzie cena odkupu akcji nabywanych przez A., ustalona jako iloczyn ilości akcji i ceny jednostkowej ustalonej przez biegłego wyznaczonego przez sąd po rozpatrzeniu pozwu o ustalenie ceny godziwej akcji. Obowiązek podatkowy w A. powstanie z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu rejestrowego. Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Skarbu Państwa jest, na podstawie art. 8 ust. 5 p.c.c., ustawowo zwolniony od podatku od czynności cywilnoprawnych i dokonany przez ten podmiot odkup 156.412 sztuk akcji nie będzie podlegał podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Minister Finansów pismem z dnia 31 stycznia 2008 r. wezwał Spółkę do sprecyzowania, którego z dwóch stanów faktycznych dotyczy uiszczona opłata. Na powyższe wezwanie Spółka odpowiedziała pismem z 12 lutego 2008 r. (doręczone organowi w dniu 19 lutego 2008 r.). W dniu [...] marca 2008 r. Minister Finansów wydał interpretację w której uwzględnił 1 i 2 pytanie Spółki, zaznaczając, iż pytanie 3 i 4 zostanie rozpatrzone w odrębnej interpretacji. Interpretację doręczono Spółce w dniu 1 kwietnia 2008 r. W opinii organu stanowisko przedstawione przez Spółkę w zakresie pytania 1 i 2 jest nieprawidłowe. W przedstawionym przez Spółkę stanie faktycznym zastosowanie znajdują przepisy art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) p.c.c., gdyż przymusowy wykup akcji stanowi szczególny typ umowy sprzedaży praw majątkowych i podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. W myśl generalnej zasady ustanowionej w art. 3 ust. 1 pkt 1 p.c.c., obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej. Uwzględniając powołane przepisy art. 418 § 1, art. 417 § 1 i 3, art. 416 § 4 k.s.h., obowiązek ten powstaje z chwilą wykupu akcji przez zarząd, tzn. w momencie zapłaty ceny akcjonariuszom mniejszościowym. Na podstawie bezwzględnie obowiązujących przepisów art. 4 pkt 1, art. 5 ust. 1, art. 10 ust. 1 p.c.c., a także § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 243, poz. 1764), wnioskodawca jako kupujący jest podatnikiem odpowiedzialnym za zapłatę podatku z tytułu wykupu jego akcji oraz do złożenia deklaracji PCC-3 we właściwym urzędzie skarbowym. Czynności złożenia ww. deklaracji oraz obliczenia i wpłaty ww. podatku dokonuje się bez wezwania organu podatkowego, w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika. W opinii Ministra Finansów Spółka jest stroną czynności cywilnoprawnej i u niej powstaje obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym czynność odkupu nie jest zwolniona z ww. podatku w części, w jakiej jest realizowana przez akcjonariusza większościowego - podmiotowo zwolnionego z podatku. Spółka jako kupujący jest podatnikiem odpowiedzialnym za zapłatę ww. podatku z tytułu wykupu jego akcji. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka przyznała, że czynność oparta na przepisie art. 418¹ k.s.h., polegająca na sprzedaży praw majątkowych, podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych na mocy art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a p.c.c., a zgodnie z art. 4 pkt 1 p.c.c. obowiązek podatkowy ciąży przy umowie sprzedaży na kupującym. W opinii Spółki podstawową kwestią jest jednak ustalenie kupującego przy czynności podjętej stosownie do art. 418¹ k.s.h. - sprzedaży praw majątkowych - akcji należących do akcjonariusza mniejszościowego przez akcjonariusza większościowego. Zgodnie z definicją z art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.; dalej "k.c.") kupującym jest podmiot, który uregulował ustaloną cenę, i któremu prawo majątkowe po dokonaniu wpłaty będzie przysługiwać. Spółka nie zgodziła się zatem ze stanowiskiem organu, jakoby była ona kupującym a w konsekwencji tego była zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. Stanowisko takie byłoby uzasadnione jedynie, gdyby Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy nie podjęło uchwały o przymusowym odkupie akcji. Wówczas stroną zobowiązaną do nabycia akcji byłaby Spółka, na co jednoznacznie wskazuje art. 418¹ § 4 k.s.h., co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, gdyż Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło uchwałę, że akcjonariusze większościowi (Skarb Państwa reprezentowany przez Ministra Skarbu Państwa i A.) - odkupią akcje Spółki od akcjonariusza mniejszościowego. Zdaniem Spółki uznanie, iż ma ona zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnej narusza art. 4 pkt 1 p.c.c.. Obowiązek podatkowy ciąży bowiem na akcjonariuszach większościowych, którzy są kupującymi (nabywcami). Minister Finansów w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z 14 maja 2008 r. powtórzył argumentacje przedstawioną w interpretacji z [...] marca 2008 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka zarzuciła Ministrowi naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 1 p.c.c. w związku z art. 535 k.c. oraz w związku z art. 418¹ k.s.h. przez bezpodstawne przyjęcie, iż jest ona stroną kupującą przy przymusowym odkupie akcji akcjonariusza mniejszościowego przez akcjonariusza większościowego, a w konsekwencji - zobowiązaną do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, przytaczając argumentację zawartą w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem Spółki organ błędnie zastosował art. 418 § 1 k.s.h., podczas gdy transakcja opierała się na art. 418¹ k.s.h. i nie ma do niej zastosowania art. 417 § 1 k.s.h.. Skutki obu procedur - tj. przejścia praw na akcjonariusza mniejszościowego bądź większościowego i konieczności zapłaty ceny - są one tożsame. Również strony transakcji przymusowego wykupu (art. 418 k.s.h.) oraz odkupu (art. 418¹ k.s.h.) akcji pozostają te same - są to akcjonariusz mniejszościowy oraz akcjonariusz większościowy. Ponadto wskazała, iż nie jest stroną kupującą w procedurze przymusowego odkupu akcji, gdyż nie płaci ceny oraz nie uzyskuje akcji. Nie przemawia za tym powoływany przez organ art. 417 § 3 k.s.h., bowiem odkup akcji jest dokonywany jedynie za pośrednictwem Zarządu Spółki na rzecz akcjonariusza mniejszościowego. W ocenie Spółki nielogiczne i sprzeczne z zasadami prawidłowego rozumowania, jest przyjęcie, iż winna ona ponosić zobowiązania finansowe (podatek od czynności cywilnoprawnej), gdy nie korzysta z zawarcia umowy kupna akcji - nie staje się właścicielem swoich akcji, które przechodzą na własność akcjonariusza mniejszościowego. Minister Finansów w odpowiedzi na skargę, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji, wniósł o oddalenie skargi. Wyrokiem z dnia 26 stycznia 2009 r. (sygn. akt III SA/Wa 1926/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację, stwierdzając, iż nie podlega ona wykonaniu w całości. W uzasadnieniu swojego stanowiska zwrócił uwagę na kwestię zachowania przez organ udzielający interpretacji – Ministra Finansów – terminu określonego w art. 14d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa ( t.j. Dz. U. nr 8 poz. 60 ze zm.; dalej "O.p.") oraz wpływ uchybienia temu terminowi na możliwość wydania interpretacji. Zgodnie z ww. przepisem art. 14d O.p. (w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2007 r.) interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego wydaje się bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Do tego terminu nie wlicza się terminów i okresów, o których mowa w art. 139 § 4 O.p. Sąd, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2008 r. sygn. akt I FPS 2/08, uznał, iż termin o którym mowa w art. 14d O.p. może być uznany za zachowany tylko wówczas, gdy przed jego upływem interpretacja zostanie skutecznie doręczona wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie wniosek Spółki o wydanie interpretacji wpłynął do właściwego organu w dniu 17 grudnia 2007 r. (prezentata na wniosku). W rozpatrywanej sprawie termin określony w art. 14d O.p. upływałby z dniem 17 marca 2008 r., gdyby nie skierowanie do Spółki wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Do terminu tego należy jednak doliczyć 7 dni, stosownie do art. 14d zd. 2 O.p. Minister Finansów zobowiązany był zatem do wydania (doręczenia) zaskarżonej interpretacji Spółce do dnia 25 marca 2008 r., gdyż ostatni dzień siedmiodniowego terminu przypadał na poniedziałek Wielkanocny. Zaskarżoną interpretację doręczono natomiast skarżącej Spółce w dniu 1 kwietnia 2008 r., o czym świadczą zapisy na potwierdzeniu odbioru interpretacji. Datę tę wskazali zarówno doręczyciel, jak i skarżąca Spółka. Nie ulega zatem wątpliwości, że zaskarżona interpretacja wydana została z uchybieniem 3-miesięcznego terminu określonego w art. 14d O.p. Sąd zwrócił uwagę, iż zgodnie natomiast z art. 14o § 1 O.p. w razie niewydania interpretacji indywidualnej w terminie określonym w art. 14d O.p., uznaje się, że w dniu następującym po dniu, w którym upłynął termin wydania interpretacji, została wydana interpretacja stwierdzająca prawidłowość stanowiska wnioskodawcy w pełnym zakresie. Oznacza to, że jeżeli organ wydający interpretację, nie doręczy jej skutecznie wnioskodawcy przed upływem terminu określonego w art. 14d O.p., traci kompetencje do jej wydania. Z mocy powyższego przepisu w obrocie prawnym pojawia się bowiem interpretacja o określonej treści, a mianowicie uznająca stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe w pełnym zakresie. W rozpatrywanej sprawie opisany wyżej skutek nastąpił w dniu 26 marca 2008 r. Od powyższego orzeczenia, Spółka złożyła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 146 § 1, art. 151 i art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 14o § 1 i 14d O.p. poprzez ich błędną wykładnię, w sposób mający wpływ wynik sprawy poprzez przyjęcie, że pojęcie "niewydanie interpretacji indywidualnej" użyte w art. 14o O.p. oznacza brak jej doręczenia stronie w terminie 3 miesięcy, liczonym od dnia otrzymania wniosku, o którym stanowi art. 14d O.p. oraz niepoddanie analizie całej treści art. 14d O.p., tj. zdania drugiego tego przepisu co stanowi błąd wykładni językowej przy ustalaniu treści normy prawnej w oparciu o fragment przepisu a nie całą jego treść. Ponadto w uzasadnieniu wskazano, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Sądu wyrażonym w zaskarżonym wyroku, mimo że oparty został o pogląd zaczerpnięty z uchwały NSA cyt. wyżej, bowiem zdaniem NSA użyty w obowiązującym brzmieniu przepisu zwrot "wydać interpretację" jest ścisłym odpowiednikiem zwrotu "udzielić interpretacji". Wyrokiem z dnia 9 lipca 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu wskazano, iż prezentowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pogląd nie był prawidłowy i stanowił efekt błędnej wykładni art. 14o § 1 oraz art. 14d O.p. Stosownie do treści art. 14b § 1 O.p., minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zgodnie z art. 14b § 1 O.p., w brzmieniu obowiązującym w dniu otrzymania wniosku przez organ: "Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną)". Interpretacja taka miała być wydana bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wniosku. Przy czym do terminu tego nie wliczało się terminów i okresów, o których mowa w art. 139 § 4 (art. 14d O.p.). Przywołany art. 139 § 4 stanowił, że: "Do terminów określonych w § 1-3 nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu". Sąd wskazał, iż nie było przedmiotem kontrowersji w rozpoznawanej sprawie określenie daty otrzymania wniosku o interpretację przez organ. Nastąpiło to 17 grudnia 2007 r. Trzymiesięczny termin wskazany w art. 14d zdanie pierwsze O.p. upływał z dniem 17 marca 2008 r. (art. 12 § 3 ustawy). Artykuł 14h stanowił jednak, że w sprawach dotyczących interpretacji indywidualnej stosuje się odpowiednio, m.in., art. 169 § 1 ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Sąd I instancji doliczył do 3 -miesięcznego terminu na wydanie interpretacji 7 - dniowy termin wynikający z cytowanego wyżej przepisu; pominął datę "podpisania" interpretacji. Uchybienie to nie mogło jednak mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Jak bowiem wynikało z akt administracyjnych, wezwanie do uzupełnienia braków wniosku o interpretację sporządzone w dniu 31 stycznia 2008 r. nadane zostało w urzędzie pocztowym dnia 1 lutego 2008 r., zatem 7 - dniowy termin upływał z dniem 18 lutego 2008 r. Skarżąca Spółka odpowiedziała na wezwanie już 14 lutego 2008 r. (datownik pocztowy na kopercie zawierającej przesyłkę). Odpowiedź wpłynęła do organu 19 lutego 2008 r. W takich okolicznościach termin do udzielenia interpretacji upływał z dniem 4 kwietnia 2008 r. Wobec powyższego interpretacja została zarówno wydana jak i doręczona przed upływem zakreślonego terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W we wniosku o wydanie interpretacji skarżąca wskazała, że w dniu 28 września 2007 r. (na skutek wniosku akcjonariusza mniejszościowego), działając na podstawie art. 4181 k.s.h. Nadzwyczajne Zgromadzenie Spółki B. S.A. podjęło uchwałę o przymusowym odkupie akcji. Zarząd Spółki B. S.A. na podstawie art. 417 § 3 k.s.h. dokonał na rachunek funkcjonariuszy większościowych Skarbu Państwa i Agencji R. odkupu akcji należących do funkcjonariusza mniejszościowego. W dniu 31 października 2007 r. Agencja R. wpłaciła na rachunek B. S.A. stosowną kwotę tytułem odkupu akcji. Jednocześnie nadmieniono, że funkcjonariusz mniejszościowy nie zgadzając się z ceną odkupu skierował wniosek do sądu rejestrowego o wyznaczenie biegłego rewidenta w celu ustalenia godziwej ceny akcji. Udzielając interpretacji Minister Finansów wskazał, że w opisanym stanie faktycznym po stronie Spółki B. S.A. jako kupującym ciąży obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilno – prawnych z tytułu "wykupu" akcji. Tym samym akcjonariusz większościowy – Skarb Państwa nie jest podatnikiem tego podatku i tym samym nie służy mu w tym zdarzeniu zwolnienie podatkowe. Wydając interpretację Minister Finansów odwołał się do treści art. 418 § 1 k.s.h., który stanowi o "przymusowym wykupie akcji", a zatem innej instytucji niż "odkup akcji" wskazany w art. 4181 k.s.h., do którego odwoływała się skarżąca . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, że treść pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego powinien determinować stan faktyczny oraz przepisy prawa, których wykładni domaga się strona w złożonym wniosku o wydanie interpretacji. Interpretacja zgodnie z art. 14c O.p. powinna zawierać ocenę prawną stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny z przytoczeniem przepisów prawa. Wynika to w sposób dostatecznie jasny z przepisu art. 14c § 2 O.p., który nakłada na organ podatkowy w tym zakresie szczególny obowiązek wyjaśnienia oceny prawnej, zwłaszcza jeśli ocena stanowiska podatnika jest negatywna. W rozpatrywanej sprawie skarżący wielokrotnie wskazywała, iż przedmiotem jego pytania jest wykładania art. 4181 k.s.h., a wyjaśnienia wymaga kwestia podmiotu, na którym spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilno prawnych. Zastrzeżenia te pozostały bez wpływu na treść interpretacji, a organ nie ustosunkował się w nich, ani w interpretacji ani w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Kr 1544/08 "(...) uzasadnienie prawne nie może ograniczać się jedynie do zacytowania treści przepisów. Uzasadnienie prawne, o którym mowa w art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej musi stanowić bowiem rzetelną informację dla wnioskodawcy, dlaczego w jego sprawie ww. przepisy znajdują zastosowanie, a także dlaczego wyrażony przez niego pogląd nie zasługuje na uwzględnienie". Powyższy wywód dodatkowo wzmacnia art. 14h O.p. poprzez odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisu art. 121 § 1 tej ustawy, statuującego zasadę zaufania do organów podatkowych. Mając powyższe na uwadze Minister Finansów winien dokonać ponownie oceny stanowiska skarżącej zawartego we wniosku o wydanie interpretacji, uwzględniając opisany stan faktyczny i wskazane przepisy prawa. Na marginesie wskazać należy, że wyrażone w wydanej interpretacji stanowisko Ministra Finansów, który bez stosownej analizy udzielając interpretacji stwierdził, cytując treść art. 418 § 1 k.s.h., że "do opisanego stanu faktycznego ma zastosowanie norma prawa podatkowego zawarta w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit a p.c.c., bowiem przymusowy wykup akcji stanowi szczególny typ umowy sprzedaży praw majątkowych i wobec tego podlega temu podatkowi, nie jest oczywiste. W wyroku z dnia 28 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II FSK 870/08 zaprezentował odmienny pogląd dokonując bardzo szczegółowej analizy czynności prawnej, jaką jest przymusowy wykup akcji i postawił tezę, że przymusowy wykup akcji na zasadach i w trybie art. 418 k.s.h. nie może zostać uznany za umowę sprzedaży w rozumieniu art. 535 k.c. i nie podlega opodatkowani podatkiem od czynności cywilno - prawnych. Mając powyższe na uwadze, Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 146 § 1 oraz 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późniejszymi zmianami, zwaną dalej "p.p.s.a"), orzekł jak w sentencji. Sąd zasądził na rzecz skarżącej koszty postępowania sądowego zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w kwocie równej uiszczonemu przez nią wpisowi oraz kosztom zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło