III SA/Wa 238/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Bożena Dziełak, Asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Urszula Hoduń, po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług p o s t a n a w i a zawiesić postępowanie sądowe Pismem z dnia 27 grudnia 2007 r. J..K., zwany dalej "Skarżącym", złożył skargę na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] października 2007 r. dotyczącą podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych przez biegłego sądowego i obowiązku zarejestrowania się jako podatnik VAT. Zaskarżoną interpretacją Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. Skarżący stanął na stanowisku, że usługi wykonywane przez biegłego sądowego na rzecz sądów, prokuratur i policji nie są działalnością gospodarczą i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym biegły świadczący wymienione usługi nie jest w tym zakresie podatnikiem podatku od towarów i usług. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Badając niniejszą sprawę Sąd stwierdził, że Rzecznik Praw Obywatelskich pismem z dnia 3 listopada 2005 r. nr RPO-498998-VI/05/MC-Z, na podstawie art. 191 ust. 1 pkt 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (Dz. U. Nr 14, poz. 147), zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.), powoływanej dalej jako "ustawa o podatku od towarów i usług", w zakresie w jakim określa czynności, których wykonanie nie jest w rozumieniu art. 15 ust. 2 tej ustawy uznane za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą - narusza zasady przyzwoitej legislacji, a więc zasadę zaufania obywatela do państwa i stosowanego prawa, tj. art. 2 Konstytucji RP, z której zasady te się wywodzą. Powyższy wniosek został zarejestrowany w Trybunale Konstytucyjnym pod sygnaturą akt K 50/05. We wniosku Rzecznik podniósł, że konstrukcja przedmiotowego przepisu jest nieczytelna dla podatników, a poziom niejasności, w jego ocenie, stanowi podstawę stwierdzenia naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Z wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady państwa prawnego wynika nakaz przestrzegania przez ustawodawcę zasad poprawnej legislacji. Jest on związany z zasadami pewności i bezpieczeństwa prawnego oraz ochrony zaufania do państwa i prawa. Oznacza to, że przepis podatkowy powinien być sformułowany w sposób pozwalający jednoznacznie ustalić kto 1 Sygn. akt III SA/Wa 238/08 i w jakiej sytuacji jest podmiotem danego podatku. Ponadto przepis winien być na tyle precyzyjny, ażeby zapewnić mu jednolitość wykładni i stosowania. Rzecznik podkreślił, że adresaci przedmiotowego przepisu, w tym biegli sądowi mają problemy z ustaleniem, czy przepis ten ich dotyczy. Rzecznik zauważył, że podatek może być nałożony tylko drogą ustawy, natomiast w przedmiotowej sprawie dochodzi do sytuacji kiedy, podatek nakładany jest na biegłych drogą interpretacji przepisu dokonanej przez Ministerstwo Finansów. W zaskarżonej do Sądu sprawie organy podatkowe dokonując interpretacji art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług wywiodły, iż czynności wykonywane przez biegłego sądowego nie są wyłączone spod zakresu działania tej ustawy, a biegły sądowy z tytułu ich wykonywania podlega tej ustawie. Zatem omawiany przepis ma kluczowe znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zastosowanie art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług wymaga dokonania wykładni, która mogłaby doprowadzić do uzupełnienia jego regulacji, co jest niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z art. 217 Konstytucji RP podatki mogą być nakładane wyłącznie ustawą. W przypadku omawianego przepisu od kierunku jego wykładni może zależeć, czy biegli sądowi zostaną zaliczeni do kręgu podatników podatku VAT. Zadaniem Sądu administracyjnego jest kontrola zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Wobec tego wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji byłoby prezentowanie odmiennych stanowisk sądów co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznych lub zbliżonych stanach faktycznych i prawnych (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r. , sygn. akt I FZ 181/06). Wyrok Trybunału Konstytucyjnego będzie miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej, wyznaczając tym samym prawidłowy kierunek wykładni kwestionowanych przepisów prawa. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że decyzja o fakultatywnym zawieszeniu postępowania sądowego została pozostawiona wyłącznie do uznania Sądu orzekającego w konkretnej sprawie, co wynika z treści przepisu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.". Wskazany wyżej przepis dotyczy nadto sytuacji, w których Sąd nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć występującego w sprawie zagadnienia wstępnego. W takich okolicznościach zawieszenie toczącego się postępowania pozostającego w związku ze wspomnianym zagadnieniem wstępnym może okazać 2 Sygn. akt III SA/Wa 238/08 się konieczne (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1249/04 oraz postanowienie NSA z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt II FZ 159/06). Skład Sądu orzekającego w sprawie niniejszej, podzielając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażane w analogicznych sprawach (por. postanowienie o zawieszeniu postępowania z dnia 25 października 2007 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 1335/06), uznał, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym i z tego względu postanowił zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. 3