III SA/Wa 2384/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Marek Krawczak, sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi Z. A. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia podania w sprawie ponownego wszczęcia postępowania dotyczącego zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług i podatku dochodowego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2013 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] kwietnia 2013 r. o pozostawieniu bez rozpatrzenia podania Z. A. w sprawie ponownego wszczęcia postępowania dotyczącego zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług i podatku dochodowym. Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że Skarżący złożył chaotyczne i niejasne w treści podanie, w którym zwrócił się o ponowne wszczęcie postępowania dotyczącego zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług i w podatku dochodowym. Wniósł o precyzyjne rozpoznanie tej sprawy od momentu złożenia pisma o restrukturyzację do momentu zakończenia. W dalszej części podania Skarżący przywołał szereg pism organu podatkowego. Wystąpił z prośbą o uwzględnienie jego sytuacji osobistej i rodzinnej. Na koniec wskazał, że oczekuje od organu podatkowego propozycji jak rozwiązać jego problem. Pismem z 28 grudnia 2012 r. organ I instancji wezwał Skarżącego, w trybie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), do uzupełnienia powyższego wniosku i doprecyzowania zakresu żądania, poprzez wskazanie o udzielenie jakiej ulgi, na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej Skarżący się ubiega. Wezwanie zawierało pouczenie, że jego niewykonanie w terminie 7 dni spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia. Jednocześnie organ I instancji, działając w trybie art. 155 Ordynacji podatkowej, wezwał Skarżącego do uzupełnienia wniosku w części dotyczącej ponownego wszczęcia postępowania dotyczącego zaległości podatkowej u podatku od towarów i usług i w podatku dochodowym o informacje i materiały potwierdzające jego trudną sytuację życiową (w tym finansową) z pouczeniem, że w przypadku nieprzekazania tych informacji organ podatkowy wyda rozstrzygnięcie na podstawie posiadanego materiału dowodowego. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że wezwanie z 28 grudnia 2012 r. doręczono Skarżącemu w dniu 15 stycznia 2013 r. Do dnia 22 stycznia 2013 r. nie uzupełnił on jednak braków formalnych, tj. nie wskazał o jaki rodzaj ulgi w spłacie zaległości podatkowej wnioskuje. W dniu 21 stycznia 2013 r. Skarżący złożył jedynie oświadczenie o stanie majątkowym wraz z załącznikami, podając w nagłówku, że jego wniosek dotyczy wyjaśnienia pism zaznaczonych w podaniu i wznowienia postępowania. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, iż prośba Skarżącego o ponowne przywrócenie restrukturyzacji w: celu umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami wyartykułowana została wyraźnie dopiero w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. Reasumując stwierdził, że wydając to postanowienie organ ten postąpił zgodnie z przepisami prawa, bowiem tylko wniosek poprawny pod względem formalnym może podlegać rozpatrzeniu. Na koniec zauważył, że zawarta w zażaleniu prośba Skarżącego o ponowne przywrócenie restrukturyzacji i umorzenie zaległości podatkowej, niebędąca przedmiotem merytorycznego rozpoznania przez organ I instancji została potraktowana jako nowy wniosek w sprawie o udzielenie ulgi w spłacie przedmiotowych zaległości podatkowych i będzie przedmiotem odrębnego postępowania. W skardze na powyższe postanowienie Skarżący podkreślił, że odpowiedział na wezwanie organu I instancji. Wskazał, że zawsze prosi o przywrócenie restrukturyzacji i umorzenie zaległości w całości. Zależy mu szczególnie na wyjaśnieniu dlaczego urząd skarbowy sprawdzał przez trzy lata czy podlega on restrukturyzacji, po czym umorzył postępowanie w tej sprawie. Skarżący wniósł o umorzenie w całości zaległości podatkowej za okres sierpień-grudzień 1997 r. oraz styczeń-wrzesień 1998 r., wskazując, iż żyje w niedostatku jako osoba bezrobotna bez zasiłku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest to, czy organ podatkowy mógł pozostawić pismo strony bez rozpoznania ze względu na nieuzupełnienie wniosku o jaki rodzaj ulgi skarżący się ubiega. Mając na uwadze taki przedmiot zaskarżenia, na wstępie należy zdefiniować co jest brakiem formalnym powodującym pozostawienie wniosku bez rozpoznania sprawy. Otóż z brakami formalnymi mamy do czynienia, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa. Brak formalny może dotyczyć określonego elementu treści pisma. Jako przykład podaje się odwołanie niespełniające wymagań określonych w art. 222 O.p. Brak formalny może również odnosić się do wymaganych prawem załączników do podania. Niespełnienie przez pismo wymogów przewidzianych przepisami prawa nie ogranicza się jedynie do przepisów ordynacji podatkowej (uchwała NSA z dnia 26 maja 2003 r., FPK 3/03, ONSA 2003, nr 4, poz. 125). Jako brak formalny na gruncie art. 169 O.p. traktuje się również niezałączenie do podania pełnomocnictwa (wyrok NSA z dnia 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 641/97, LEX nr 33427). Do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu podatkowego do wezwania wnioskodawcy celem ich usunięcia na podstawie art. 169 § 1 O.p., należy zaliczyć tylko te braki, które uniemożliwiają nadanie wnioskowi właściwego biegu. Dlatego też prowadzenie postępowania wyjaśniającego i wzywanie strony do złożenia dokumentów czy wyjaśnień w sprawie nie może odbywać się przy zastosowaniu sankcji określonej w tym przepisie, albowiem regulacja ta dotyczy braków podania, nie zaś braków lub uzupełnienia materiału dowodowego w prowadzonym przez organ postępowaniu. Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy, organ podatkowy wezwał skarżącego pismem z dnia 28 grudnia 2012 r. (karta 4 akt podatkowych) do wskazania o jaką ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych występuje strona. Należy zgodzić się z organem podatkowym, że powyższe wezwanie uzasadnione było niejasno sformułowanym pismem skarżącego, co do treści żądania. Organ w wezwaniu tym jasno sprecyzował o co wzywa i dlaczego, podając przy tym podstawę prawną. Organ wskazał również na skutki nieuzupełnienia ww. braków. Dopiero w zażaleniu na postanowienie o pozostawieniu pisma z dnia 6 grudnia 2012 r., strona sprecyzowała czego domaga się od organu. Nie zmienia to jednak faktu, że nie dokonała sprecyzowania żądania w terminie 7 dni. W takiej sytuacji strona nie pozostawiła organowi wyboru procedowania. W niniejszej sprawie istotne jest jeszcze to, że organ, mając na uwadze treść zażalenia potraktował jej jako odrębny wniosek o umorzenie, zgodnie z wolą strony. Wniosek ten został rozpoznany poprzez wydanie decyzji. Na to wskazywał pełnomocnik Dyrektora Izby Skarbowej w W. w dniu rozprawy. Mając to na uwadze, nawet gdyby skarga okazała się zasadna, to na ten moment wniosek o umorzenie zaległości podatkowej wraz z odsetkami został rozpoznany. Z powyższych względów nie można zgodzić się z pełnomocnikiem skarżącego odnośnie braku pokierowania przez organ podatkowy stroną tak, aby uzyskać od niej informację jakiego rodzaju ulgi żąda. Niezasadne jest również twierdzenie, że organ dążył do uchylenia się od merytorycznego rozpoznania sprawy. Organ, jak tylko pojawiło się żądanie umorzenia zaległości wraz z odsetkami w zażaleniu, wszczął postepowanie, które zakończyło się decyzją. Ze względu na powyższe, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W związku z powyższym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz.1270 z późn. zm.), oddalił skargę.