III SA/Wa 2395/10

Referendarz Sądowy Marcin Piłaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia p o s t a n a w i a przyznać stronie skarżącej prawo pomocy we wnioskowanym zakresie, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych III SA/Wa 2395/10 U Z A S A D N I E N I E Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej u.p.p.s.a, stronie może być przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, wnioskowanym przez stronę, obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych albo ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 u.p.p.s.a.) i następuje wtedy, kiedy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów utrzymania bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a.). Jeżeli skarżący zamierza skorzystać z instytucji prawa pomocy powinien uprawdopodobnić okoliczności, od zaistnienia których zależy możliwość skorzystania przez Sąd z tej instytucji, natomiast Sąd jest zobowiązany do analizy przedstawionych materiałów, także z uwzględnieniem zasad logicznego myślenia i doświadczenia życiowego. K. R., dalej jako strona skarżąca lub skarżący, wnioskiem 28 listopada 2010 r., a następnie –złożonym na urzędowym formularzu PPF z 3 stycznia 2010 r., zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że wszczęto wobec niego postępowanie egzekucyjne. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, z którą jednak posiada rozdzielność majątkową. Strona wskazała, że żona utrzymuje się z emerytury w wysokości 1746,30 zł, natomiast sam skarżący nie posiada źródła dochodów. Wskazał, że pracuje "nad rozprawą habilitacyjną oraz serią podręczników akademickich (..)". Skarżący, odpowiadając na wezwanie referendarza sądowego, przedstawił wysokość dochodów osiąganych w latach 2009-2011, kopie zeznania podatkowego za 2009 r., historię rachunku bankowego z ostatnich trzech miesięcy, zestawienie wydatków za miesiące od października do grudnia 2010 r. Wskazał nadto, ze z uwagi na brak środków, zrezygnował z leczenia dolegliwości, które wymienił na stronie 2 pisma z 3 stycznia 2011 r. W szczególności podał, ze koszty wyżywienia, ubrania, środków czystości, pełnomocników, wykonywania zawodu pochłaniały większą część pobieranych przez skarżącego dochodów. Środków tych nie wystarczała jednak na regulowanie opłat za gaz. Skarżący poinformował, ze obecnie utrzymuje go żona, natomiast od lutego będzie otrzymywać zasiłek dla bezrobotnych. III SA/Wa 2395/10 Referendarz sądowy zaznacza, że wpis od skargi wynosi 100,- zł. W ocenie referendarza sądowego, kwota wpisu sądowego jest jedynym kosztem sądowym wymaganym na obecnym etapie postępowania. Dlatego, w odniesieniu do obowiązku zapłaty tej kwoty, należy odnosić – przede wszystkim - możliwości majątkowe strony skarżącej w partycypowaniu w kosztach sądowych. Referendarz sądowy dał zarazem wiarę oświadczeniom skarżącego o braku przychodów, jak też uznał za rzetelne nadesłane przez niego materiały. Z treścią oświadczeń skarżącego nie są sprzeczne treści zawarte w historii rachunku bankowego, zeznaniach podatkowych oraz załączonych zaświadczeniach lekarskich. W ocenie referendarza sądowego, strona skarżąca nie wskazała na przekonywujące okoliczności, dla których jest w stanie wygospodarować, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego, z sumy ponad 1700,- zł, którą dysponuje żona skarżącego, po uregulowaniu zobowiązań stałych oraz kosztów wyżywienia - kwoty z tytułu wpisu od skargi. Na ocenę tą nie ma wpływu pozostawanie z żoną w ustroju rozdzielności majątkowej, ponieważ fakt ten nie wpływa na obowiązki małżonków wzajemnej pomocy, wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Referendarz sądowy nie dostrzegł okoliczności, które uniemożliwiają skarżącemu przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, badając sprawę z urzędu, jak też zwraca uwagę na fakt, że wskazane przez strona skarżąca wydatki związane chociażby z usługami telefonicznymi, czy internetem, nie są wydatkami spoza zakresu kosztów koniecznego utrzymania. Co więcej, w wypadku wystąpienia kosztów sądowych, których poniesienie będzie niemożliwe dla strony, taką okolicznością nie jest jej prawo zwrócenia się – po raz kolejny – o przyznanie prawa pomocy, skoro z nadesłanych dokumentów wynika, ze poprawa kondycji majątkowej strony wiązać się może z ukończeniem pracy habilitacyjnej – niezbędnej do wykonywania zawodu, zgodnie z kwalifikacjami. Referendarz sądowy dał zarazem wiarę deklaracjom strony skarżącej, co do jej nienajlepszej kondycji zdrowotnej i konieczności gromadzenia środków na życie, kosztem wydatków na poratowanie zdrowia. Ten ostatni element III SA/Wa 2395/10 zadecydował o niemiarkowaniu zakresu przyznanego prawa pomocy tylko do kosztów wymagalnych w momencie rozpoznania wniosku, lecz rozszerzeniu go na wszystkie koszty sądowe. Mając powyższe na uwadze, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 §1 w związku z art. 245 § 1 i § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 u.p.p.s.a. zadecydował, jak w sentencji.