III SA/Wa 2397/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-15

Skład orzekający: Alojzy Skrodzki, Dariusz Kurkiewicz, Aneta Lemiesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zbycie nieruchomości otrzymanych w drodze darowizny, które stanowią majątek osobisty i nie są wykorzystywane w działalności gospodarczej, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
Ratio decidendi
Zbycie nieruchomości otrzymanych w drodze darowizny, które stanowią majątek osobisty i nie są wykorzystywane w działalności gospodarczej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy o VAT wymaga zaangażowania środków podobnych do wykorzystywanych przez profesjonalnych handlowców, a nie zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o interpretację indywidualną w sprawie opodatkowania podatkiem VAT przyszłego zbycia nieruchomości otrzymanych w drodze darowizny. Wnioskodawca, małoletni obywatel USA, nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce ani w USA. Minister Finansów uznał stanowisko strony za nieprawidłowe, twierdząc, że planowane zbycie nieruchomości stanowi działalność gospodarczą. Sąd uchylił interpretację, uznając, że zbycie majątku osobistego nie jest działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną interpretację indywidualną Ministra Finansów, stwierdzono, że nie może być wykonana w całości, oraz zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alojzy Skrodzki (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Aneta Lemiesz, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi C. R. oraz C. F. - przedstawicieli ustawowych B. R. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz C. R. oraz C. F. - przedstawicieli ustawowych B. R. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W zaskarżonej interpretacji Minister Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko strony skarżącej – przedstawicieli ustawowych B. M. R. R. oraz C. F. R. zawarte we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podlegania podatkowi od towarów i usług zbycia nieruchomości, którą wcześniej darowano stronie skarżącej. We wniosku wskazano, że B. R. (dalej: Wnioskodawca) jest osobą fizyczną małoletnim (14 lat), mieszka w USA. Nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu zarówno w USA jak i w Polsce. Otrzyma od ojca: C. R. w darowiźnie następujące nieruchomości gruntowe położone w Polsce: 5 działek ewidencyjnych, przeznaczonych pod zabudowę mieszkalną składających się obecnie na jedną nieruchomość gruntową objętą w ramach odrębnej księgi wieczystej położoną w miejscowości S. (działki powstaną wskutek podziału, którego dokona przed darowizną Darczyńca), nieruchomość gruntową położoną w miejscowości P., nieruchomość gruntową położoną w miejscowości N., 4) 4 działki ewidencyjne przeznaczone pod zabudowę mieszkalną składające się na jedną nieruchomość gruntową, objętą w ramach odrębnej księgi wieczystej w miejscowości W.Gm. Ł. 5) 30 działek ewidencyjnych przeznaczonych pod zabudowę mieszkalną składających się na jedną nieruchomość gruntową objętą w ramach odrębnej księgi wieczystej w miejscowości G.. Nieruchomości te zostały nabyte przez ojca Wnioskodawcy w latach 1993-1998 oraz w latach 2007 r. i 2008 r. z zamiarem przekazania Wnioskodawcy oraz siostrze Wnioskodawcy. Wnioskodawca nie ponosił i nie będzie ponosił nakładów na uzbrojenie terenu czy doprowadzenie mediów. Dokona sprzedaży nieruchomości w takim samym stanie, w jakim je nabędzie. Wszystkie nieruchomości będą prywatną własnością Wnioskodawcy i nie będą wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie będzie wykorzystywał nieruchomości dla celów najmu lub dzierżawy w celu osiągania przychodów. Nieruchomości nie będą również ujęte przez Wnioskodawcę w ewidencji środków trwałych, gdyż nie są związane z działalnością gospodarczą. Nieruchomości nie były ani nie będą odpłatnie lub nieodpłatnie udostępnione przez Wnioskodawcę innym osobom. Wnioskodawca nie posiadał i będzie posiadać w Polsce statusu rolnika ryczałtowego. Wnioskodawca nie dokonywał i nie będzie dokonywać sprzedaży produktów rolnych pochodzących z działalności gospodarczej. Wnioskodawca w przyszłości dokona zbycia części bądź wszystkich otrzymanych w drodze darowizny nieruchomości na pokrycie kosztów wykształcenia lub na poczet zakupu domu mieszkalnego. W związku z powyższym zdarzeniem przyszłym strona skarżąca zadała następujące pytanie: Czy w związku ze zbyciem nieruchomości zbycie to będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? Zdaniem strony skarżącej w przedmiotowej sprawie Wnioskodawca nie będzie występował jako podatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54 poz. 535 ze zm.) dalej: u.p.t.u., w związku z tym planowana przez niego czynność zbycia nieruchomości, które nie były i nie będą wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej (w tym w działalności rolniczej), nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Uzasadniając swoje stanowisko strona skarżąca przytaczając treść art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 15 ust. 1 ust. 2 u.p.t.u. wskazała, że nie jest podatnikiem VAT ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Nie można zatem za działalność gospodarczą uznać czynności zbycia majątku prywatnego przez osoby fizyczne, jeśli działanie to nie nosi znamion działalności gospodarczej. Dodatkowo, zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 zdanie drugie u.p.t.u., za działalność gospodarczą może zostać uznane wykorzystywanie towarów oraz wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły i dla celów zarobkowych, jednak w tym wypadku przedmiotowy przepis nie znajdzie zastosowania. Podkreślono, iż opisane nieruchomości nie były i nie będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę w działalności gospodarczej. Nie były również z takim przeznaczeniem nabyte, zostały bowiem otrzymane w drodze darowizny od ojca. Nie można zatem uznać, iż ich zbycie konstytuuje Wnioskodawcę jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą w tym zakresie, a tym samym podatnika VAT. Strona skarżąca na potwierdzenie swojego stanowiska w sprawie powołała się na szereg interpretacji indywidualnych organów podatkowych, oraz wyroków sądów administracyjnych. W powołanej na wstępie zaskarżonej interpretacji Minister Finansów uznał stanowisko Skarżącego za nieprawidłowe. W uzasadnieniu Minister Finansów wskazał na art. 15 ust. 2 u.p.t.u., który definiuje działalność gospodarczą znacznie szerzej, niż to wynika z ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.). Powołana ustawa o swobodzie działalności gospodarczej za działalność gospodarczą uznaje bowiem zarobkową działalność wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. O ile ustawa o swobodzie działalności gospodarczej za działalność gospodarczą uznaje jedynie czynności wykonywane w sposób ciągły, zorganizowany i profesjonalny, o tyle u.p.t.u. katalog podatników poszerza o podmioty, które - mimo że czynność wykonały jednorazowo - działały z zamiarem i w okolicznościach określonych przez ustawę za działalność gospodarczą. Z działalnością gospodarczą w rozumieniu u.p.t.u. mamy do czynienia, jeżeli podmiot wykonując określone czynności działa w charakterze producenta, handlowca lub usługodawcy i ma zamiar wykonywać tego typu czynności częstotliwie. Dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Za podatnika należy uznać także osobę, która zadeklarowała zamiar prowadzenia działalności gospodarczej i poczyniła w tym celu pewne nakłady, mimo że sama działalność gospodarcza jeszcze się nie rozpoczęła, nawet w sytuacji, jeśli nigdy nie zostanie rozpoczęta. Działalność gospodarcza może składać się z kilku następujących po sobie transakcji. Czynności przygotowawcze, takie jak nabycie nieruchomości, które stanowią część tych transakcji, powinny być również traktowane jako działalność gospodarcza. Poniesienie wstępnych wydatków inwestycyjnych w celu i z zamiarem rozpoczęcia przyszłej działalności gospodarczej należy również uznać za działalność gospodarczą. W świetle powyższego organ stwierdził, iż każdy, kto dokonuje czynności, które zmierzają do przyszłego wykorzystania nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u., powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Tym samym wykorzystywanie majątku prywatnego przez osobę fizyczną stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem podstawowym kryterium dla opodatkowania sprzedaży, w tym przypadku nieruchomości, jest ustalenie, czy działanie to można uznać za wykorzystywanie majątku w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy majątek nabyty został na potrzeby własne, czy też z przeznaczeniem do działalności handlowej. Ustalenie zamiaru dokonywania czynności dostaw nieruchomości gruntowych w sposób częstotliwy nie musi być dokonywane już w momencie nabycia gruntu. O zamiarze prowadzenia działalności gospodarczej mogą bowiem przesądzać również określone czynności dokonywane po jego nabyciu, a zmierzające do dokonania sprzedaży. Zatem, przez termin "zamiar" należy rozumieć nie wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Zdaniem Ministra Finansów planowane dostawy nieruchomości gruntowych składających się na majątek docelowy i osobisty (pierwotnie przeznaczony do dokonania darowizny na rzecz osób najbliższych) będą realizowane z zamiarem ich powtarzania i zmierzają do nadania jej zorganizowanego charakteru. Wnioskodawca bowiem zamierza zbyć wszystkie nieruchomości na pokrycie kosztów wykształcenia lub na poczet zakupu domu mieszkalnego. Zatem planowanych dostaw nie można zaliczyć do czynności jednorazowych. Należy zauważyć, iż dla uznania, że dostawa ma charakter działalności gospodarczej istotnym jest, aby w momencie dokonywania pierwszej dostawy nieruchomości gruntowej Wnioskodawca miał zamiar dokonać kolejnej czynności tego rodzaju. Sprzedaż działek podlega wówczas opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a dokonujący dostawy uzyskuje status podatnika podatku VAT już przy dokonaniu pierwszej dostawy. Nie ulega wątpliwości, że taki zamiar wystąpi w omawianej sprawie, a dostawa ww. nieruchomości dokonywana będzie w ramach prowadzonej przez sprzedającego samodzielnej działalności gospodarczej. Zatem planowane przez Wnioskodawcę czynności wyczerpują znamiona zorganizowanej działalności gospodarczej w zakresie handlu i nie mogą zostać uznane za sprzedaż majątku osobistego (pozostające poza zakresem u.p.t.u.). Nie można uznać, iż darowizna tych nieruchomości będzie dokonana na cele osobiste, np. na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. Wszystkie przedstawione przez stronę skarżącą okoliczności w przedmiotowej sprawie wskazują na to, iż darowizna na jego rzecz nieruchomości odbędzie się tylko w celu ich dalszej odsprzedaży, gdyż pomimo tego, że nie zostały one jeszcze Wnioskodawcy darowane, to już jest planowana ich dalsza sprzedaż. Zatem należy stwierdzić, iż Wnioskodawca dokonując dostawy tych nieruchomości będzie działał w charakterze podatnika VAT. W związku z powyższym, zdaniem organu, planowaną sprzedaż nieruchomości gruntowych składających się na majątek docelowy i osobisty otrzymany w drodze darowizny od darczyńcy należy traktować jako dostawę towarów, która w oparciu o regulację zawartą w art. 5 ust. 1 u.p.t.u. podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Strona skarżąca nie zgadzając się z powyższą interpretacją wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotej interpretacji. Następnie złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której strona skarżąca wniosła o uchylnie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie art. 15 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. W uzasadnieniu strona skarżąca powołała się na definicję działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Podkreśliła, iż zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem krajowych sądów administracyjnych oraz TSUE, działalność gospodarcza w rozumieniu przepisów u.p.t.u. powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest zatem podatnikiem VAT ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Zdaniem strony skarżącej, planowane przez Wnioskodawcę czynności, nie spełniają wskazanych przesłanek, a zatem nie jest możliwe uznanie, iż jest on w przedmiotowej sprawie podatnikiem podatku VAT. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż ww. czynności nie stanowią przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, jak bowiem wskazano, Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej. Tym samym, będące przedmiotem niniejszej sprawy nieruchomości, nie były ujęte w ewidencji środków trwałych. Co więcej, opisane we wniosku nieruchomości nie były i nie są i nie będą wykorzystywane w działalności gospodarczej ani w celu osiągania przychodów, ale stanowić będą majątek osobisty Wnioskodawcy, otrzymany w drodze darowizny od ojca. Nie można zatem uznać, iż ich zbycie konstytuuje Wnioskodawcę jako osobę prowadzącą działalność gospodarczą w tym zakresie, a tym samym podatnika VAT. W konsekwencji, Wnioskodawca nie może zatem być uznany za podatnika, o którym mowa w przepisie art. 15 ust. 1 u.p.t.u. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga zasługuje na uwzględnienie. Spór w niniejszej sprawie dotyczył tego czy skarżąca będzie podatnikiem podatku od towarów i usług, jeżeli sprzeda darowane jej wcześniej znaczne ilości nieruchomości wskazane we wniosku, w przypadku kiedy nieruchomości te będą stanowiły majątek osobisty skarżącej, wnioskodawca nie ponosił i nie będzie ponosił nakładów na uzbrojenie terenu czy doprowadzenie mediów. Dokona sprzedaży nieruchomości w takim samym stanie, w jakim je nabędzie. Wszystkie nieruchomości będą prywatną własnością Wnioskodawcy i nie będą wykorzystywane w działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie będzie wykorzystywał nieruchomości dla celów najmu lub dzierżawy w celu osiągania przychodów. Nieruchomości nie będą również ujęte przez Wnioskodawcę w ewidencji środków trwałych, gdyż nie są związane z działalnością gospodarczą. Nieruchomości nie były ani nie będą odpłatnie lub nieodpłatnie udostępnione przez Wnioskodawcę innym osobom. Wnioskodawca nie posiadał i będzie posiadać w Polsce statusu rolnika ryczałtowego. Wnioskodawca nie dokonywał i nie będzie dokonywać sprzedaży produktów rolnych pochodzących z działalności gospodarczej. Wnioskodawca w przyszłości dokona zbycia części bądź wszystkich otrzymanych w drodze darowizny nieruchomości na pokrycie kosztów wykształcenia lub na poczet zakupu domu mieszkalnego. W tak przedstawionym stanie faktycznym, w ocenie Sądu, należało przyznać rację stronie skarżącej. W niniejszej sprawie okazał się przydatny wyrok TSUE w kwestii opodatkowania sprzedaży działek wykorzystywanych przez rolników, a przeznaczonych w planie zagospodarowania przestrzennego na cele mieszkalne z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C -180/10 i C-181/10. Sąd zdaje sobie sprawę z tego, że sprawa zawisła przed TSUE dotyczyła działek rolnych aczkolwiek Sąd przedstawił argumentację, która z powodzeniem może być wykorzystana w niniejszej sprawie. W wyroku tym Trybunał stwierdził, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej, sama liczba i zakres transakcji sprzedaży dokonanych nie ma charakteru decydującego. Zakres transakcji sprzedaży nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie wg Trybunału okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca. Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego. Inaczej jest natomiast, zdaniem Trybunału, w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT. Takie aktywne działania mogą polegać na przykład na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, w związku z czym w takiej sytuacji dostawy terenu budowlanego nie można uznać za czynność związaną ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 dyrektywy VAT, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. Takie transakcje nie stanowią zaś same z siebie działalności gospodarczej w rozumieniu dyrektywy. Trybunał zaznaczył przy tym, że dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem VAT na podstawie prawa krajowego państwa członkowskiego, jeżeli państwo to skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 12 ust. 1 dyrektywy VAT, niezależnie od częstotliwości takich transakcji oraz od kwestii, czy sprzedawca prowadzi działalność producenta, handlowca lub usługodawcy, pod warunkiem że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Jak stwierdził w tym wyroku Trybunał, art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE (odpowiednik art. 4 ust. 3 VI dyrektywy) pozwalał państwom członkowskim uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Na wątpliwości co do prawidłowości implementacji tego unormowania w ramach u.p.t.u. wskazywał już NSA w wyroku składu siedmiu sędziów z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 uznając, że realizacja opcji określonej w art. 4 ust. 3 VI Dyrektywy nastąpiła w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., lecz uczyniono to w sposób wysoce niedoskonały i budzący wątpliwości interpretacyjne. W wyroku tym NSA wskazał na orzeczenie Trybunału z 4 czerwca 2009 r. w sprawie C-102/08 SALIX Grundstücks-Vermietungsgesellschaft, z którego wynika, że korzystając z opcji przewidzianej w dyrektywie VAT państwo członkowskie musi to uczynić w przepisie ustawowym, mającym bezwzględną moc wiążącą, który będzie odpowiadał wymogom szczegółowości, precyzji i jasności koniecznym dla zagwarantowania pewności sytuacji prawnych i kontroli sądów krajowych. Oznacza to, że państwo członkowskie musi sformułować wyraźnie unormowanie, aby mogło powoływać się na przewidziane w art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy) prawo, według którego za podatnika można uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy, w szczególności pojedynczej dostawy terenu budowlanego. W u.p.t.u. brak jest takiego jednoznacznego i precyzyjnego unormowania, z którego wynikałoby, że Polska skorzystała z uprawnienia określonego w art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), na podstawie którego za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., w szczególności dokonującego pojedynczej dostawy terenu budowlanego. Z art. 12 ust. 1 pkt b) dyrektywy 2006/112/WE wiąże się bowiem ściśle jej art. 12 ust. 3 stanowiący, że "do celów ust. 1 lit. b) "teren budowlany" oznacza każdy grunt nieuzbrojony lub uzbrojony, uznawany za teren budowlany przez państwa członkowskie". W tym zakresie w u.p.t.u. brak jest stosownego jednoznacznego i precyzyjnego zdefiniowania jakie grunty nieuzbrojone lub uzbrojone, uznawane są za teren budowlany przez krajowego ustawodawcę. Już w wyroku siedmiu sędziów NSA z dnia 17 stycznia 2011 r. (sygn. akt I FPS 8/10) zauważono, że z wyroku ETS w sprawie C-468/93 pomiędzy Gemeente Emmen a Belastingdienst Grote Ondememingen (Holandia) wynika, że do ustawodawstwa krajowego każdego państwa należy ustalenie definicji terenu budowlanego, a polski ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia w u.p.t.u. Oznacza to, że do polskiego systemu prawa podatkowego nie implementowano art. 12 ust. 3 dyrektywy 2006/112/WE. Wprawdzie w wyroku z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 i C-181/10, Trybunał stwierdził, że transpozycja dyrektywy do prawa krajowego nie wymaga koniecznie literalnego powtórzenia jej przepisów w wyraźnej i specjalnie do tego przeznaczonej normie prawa, a wystarczy ogólny kontekst prawny, jeżeli skutecznie zapewnia on zastosowanie dyrektywy w pełni, w sposób jasny i precyzyjny, to jednak jedynie z brzmienia art. 15 ust. 2 u.p.t.u. w jego części stanowiącej, że "działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy" nie można - w sposób jasny i precyzyjny - wywieść, że na jego podstawie za podatnika należy uznać każdego, kto okazjonalnie dokonuje ustawie. Sąd w tym składzie podziela w pełni stanowisko zawarte w wyroku NSA z 7 października 2011 r. (sygn. akt. I FSK 1289/10), że nie ma jakichkolwiek podstaw, aby z treści art. 15 ust. 2 u.p.t.u. wywodzić, że norma ta obejmuje także transakcje okazjonalne, o których stanowi art. 12 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE, opodatkowane niezależnie od ustalenia takiej okoliczności jak zamiar wykonywania tych czynności w sposób częstotliwy oraz stanowisko wyrażone w wyroku NSA z 18 października 2011 r. (sygn. akt I FSK 1536/10), że brak w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. u.p.t.u. unormowań, które w sposób jasny i precyzyjny wskazywałby na fakt transpozycji do tej ustawy możliwości (opcji) określonej w art. 12 ust. 1 i ust. 3 dyrektywy 2006/112/WE (poprzednio art. 4 ust. 3 VI dyrektywy), co do uznania za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością gospodarczą, w zakresie pojedynczej dostawy terenu budowlanego, co nie pozwala na stwierdzenie, że Polska skorzystała z tej opcji. W tej sytuacji, mając przy tym na uwadze orzeczenie Trybunału z 15 września 2011 r., należy uznać, że aktualne są w tej sprawie wywody zawarte w wyroku NSA w składzie siedmiu sędziów z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07 wskazujące na kryteria jakim należy kierować się przy określaniu, czy w danym przypadku mamy do czynienia z działalnością gospodarczą, czy też z zarządem majątkiem prywatnym. Stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Wykonanie danej czynności (w przypadku sprzedaży działki budowlanej lub przeznaczonej pod zabudowę) jednorazowo jednakże w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy nie przesądza automatycznie, że z tego tylko powodu dany podmiot staje się podatnikiem VAT. Konieczne jest bowiem ustalenie, że w odniesieniu do tej czynności występował on w charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku to tego gruntu. Przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną), czyli stałą. Istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we wniosku stanu wynika, że strona planując sprzedaż gruntów zachowuje się tak jak handlowiec. Z przedstawionego we wniosku o interpretację stanu wynika, że strona nie zamierza z obdarownymi działkami nic robić. Nie stwierdza, że bedzie je przekształać czy też prowadzić szeroko zakrojoną działalność marketingową charakterystyczną dla handlowca. W zaistniałych okolicznościach, skarżąca nabywając nieruchomości w formie darowizny co prawda nabywała jej w celu sprzedaży ale, w ocenie Sądu, dokonywała tego w ramach gospodarowania majątkiem osobistym, jak wskazywała, wcelu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych lub pokrycia kosztów związanych z wykształceniem. Działania te nie są charakterystyczne dla działań handlowca, nie mieszczą się więc w dyspozycji art. 15 ust. 1 i 2 u.p.t.u. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 146 § 1ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. O kosztach orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło