III SA/Wa 24/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Maciej Kurasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowoadministracyjne powinno zostać zawieszone do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny skargi konstytucyjnej dotyczącej przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd zawiesił postępowanie sądowe, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy zależało od wyniku postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, który miał zbadać zgodność z Konstytucją przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Stwierdzenie niezgodności tych przepisów z Konstytucją mogłoby stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co z kolei wpływałoby na wynik postępowania sądowoadministracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. ustalającą mu zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów nieujawnionych źródeł za 2004 r. Decyzje organów obu instancji zostały wydane na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W trakcie postępowania sądowego ustalono, że do Trybunału Konstytucyjnego złożono skargę konstytucyjną dotyczącą przepisów stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji.Rozstrzygnięcie
Postępowanie sądowe zostało zawieszone.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Kurasz, , po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2004 r. postanawia - zawiesić postępowanie sądowe -
J. M. (dalej: "Skarżący") w skardze z 1 grudnia 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] października 2010 r., utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z [...] kwietnia 2010 r. ustalającą Skarżącemu wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2004 od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych w kwocie 30.245,00zł.
Decyzje organów obu instancji wydane zostały w oparciu o przepis art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. – o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) – dalej "u.p.d.o.f.".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Postępowanie sądowe ulega zawieszeniu z urzędu.
Sytuacja, w której rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania zachodzi, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowoadministracyjnym. W takim przypadku w sprawie sądowoadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne (kwestia prejudycjalna), czyli sytuacja, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, a tym samym uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii.
Sąd ustalił, że do Trybunału Konstytucyjnego złożona została skarga konstytucyjna (sprawa o sygn. akt SK 18/09), która – jak wynika z informacji zamieszczonej na stronie internetowej Trybunału Konstytucyjnego (www.trybunal.gov.pl) – dotyczy zbadania zgodności z Konstytucją:
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, odczytywanej w związku z ustępem 3 art. 64 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników poprzez ingerencję w ich prawo własności, wyrażające się w obciążeniu podatnika obowiązkiem zapłaty podatku w wysokości 75% ustalonego przez organ podatkowy dochodu, co w rzeczywistości skutkuje pozbawieniem podatnika niemalże całego niezgłoszonego do opodatkowania dochodu i wykazuje cechy zbliżone do konfiskaty mienia, naruszającej istotę prawa własności;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 46 Konstytucji RP w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że upoważniając organ podatkowy, do orzekania o faktycznym przepadku na rzecz Skarbu Państwa 75 % dochodów wypracowanych przez podatników, którzy nie ujawnili wszystkich źródeł przychodu, pod pozorem zryczałtowanego podatku dochodowego, narusza konstytucyjnie ustanowioną wyłączność sądu do orzekania o przepadku rzeczy oraz prawo do sądu;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. ze względu na zastosowanie środka o rzeczywistym charakterze sankcji polegającej na konfiskacie 75% mienia uzyskanego w sposób niewykazany legalnie pod pozorem "zryczałtowanego podatku dochodowego", z art. 2 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji RP, które nakazują ustawodawcy takie określanie czynu zabronionego (jego znamion), aby zarówno dla adresata normy o charakterze prawnokarnym, jak i organów stosujących prawo i dokonujących odkodowania treści regulacji w drodze wykładni danej normy, zakres jej zastosowania oraz rzeczywisty charakter nie budziły wątpliwości;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. ze względu na dopuszczenie stosowania wobec tej samej osoby, za ten sam czyn, sankcji administracyjnej określonej przez cytowaną ustawę jako "zryczałtowany podatek dochodowy od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach" i odpowiedzialność za wykroczenie skarbowe albo przestępstwo skarbowe na podstawie art. 54 Kodeksu karnego skarbowego, z art. 2 Konstytucji RP;
- art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. z art. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez zastosowanie środka, w postaci opodatkowania ujawnionych przez organ podatkowy dochodów w wysokości 75% dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, który to środek nie jest instrumentem koniecznym i nieodzownym do zrealizowania postulatu powszechnego opodatkowania podatkiem dochodowym wszystkich grup osób fizycznych, przyświecającego ustawodawcy przy konstruowaniu kwestionowanej w sprawie instytucji;
- art. 20 ust. 3 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. rozumianego w ten sposób, że w postępowaniu w sprawie nieujawnionych źródeł przychodów obowiązek wykazania źródeł przychodów ciąży na podatniku, z uwagi na restrykcyjny i penalny charakter cytowanych przepisów, z wzorcem konstytucyjnym wynikającym z normy art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, statuującym zasadę domniemania niewinności osób poddanych represjom o charakterze quasi-karnym;
- art. 20 ust. 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. w związku z art. 68 § 4 Ordynacji podatkowej z art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 64 ust. 1 Konstytucji RP, ze względu na naruszenie praw ekonomicznych podatników przez pozbawienie ich możliwości powoływania się na zarzut przedawnienia zobowiązań podatkowych z upływem pięcioletniego okresu od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, wskutek wydania przez organ podatkowy decyzji ustalającej podatek od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych i wydłużającej ustawowy bieg przedawnienia tychże zobowiązań do granic nieokreślonych jakimikolwiek ramami czasowymi.
Analizując zakres przepisów, których zgodność z Konstytucją rozstrzygnięta zostanie przez Trybunał Konstytucyjny w powyższej sprawie stwierdzić należy, że są to przepisy, które były podstawą wydania decyzji przez organ pierwszej i drugiej instancji.
Zgodnie z art. 125 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym.
Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisów, w oparciu o które wydano decyzję stanowi podstawę do wznowienia postępowania podatkowego (art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 "b" p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego sąd uchyla zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie przez Trybunał Konstytucyjny o zgodności wskazanych wyżej przepisów z Konstytucją niewątpliwie będzie więc miało wpływ na wynik niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.
Z powyższych względów na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. należało postępowanie zawiesić do czasu zakończenia postępowań toczących się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie zgodność z Konstytucją art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło