III SA/Wa 2412/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.), Asesor WSA Dariusz Turek, Protokolant Emilia Kasperowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2) określa, że decyzja, której nieważność stwierdzono nie może być wykonana w całości III SA/Wa 2412/06 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], stwierdzającą brak podstaw do umorzenia M. F. należności z tytułu składek w części finansowanej przez płatnika za okres od stycznia 2004 r. do lutego 2005 r., w łącznej wysokości 12.339,25 zł. plus dalsze odsetki za zwłokę liczone do dnia zapłaty. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 30 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 1998 r., Nr 137, poz. 887, z późn. zm.), zwanej dalej "u.s.u.s.", zgodnie z którym należności z tytułu składek w części finansowanych przez ubezpieczonych nie podlegają umorzeniu z mocy prawa, co w tym przypadku dotyczy kwoty 2.396,59 zł. plus dalsze odsetki za zwłokę. Organ podniósł, że rozpatrując wniosek zobowiązanego o umorzenie należności z tytułu składek, uwzględniono jego młody wiek ([...] lat) pozwalający na podjęcie zatrudnienia w przyszłości, możliwość spłaty zobowiązań w układzie ratalnym, prowadzoną egzekucję za pośrednictwem [...] Urzędu Skarbowego w B. oraz 10-letni okres przedawnienia tych należności (art. 24 ust. 4 u.s.u.s.). Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie wykazano, że uregulowanie zadłużenia pociągnęłoby wyjątkowo ciężkie skutki dla M. F. i jego rodziny. Organ podniósł, że M. F. posiada zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu wobec Banku [...]. S.Ą. w B., wobec T. S.A. w B. w wysokości około [...] zł. oraz wobec P. z o.o. w wysokości [...] zł. Posiada także zadłużenie z tytułu nieopłaconego czynszu za najem lokalu w wysokości [...] zł. oraz zadłużenie z tytułu nieopłaconych alimentów w wysokości około [...] zł., a także wobec [...] Urzędu Skarbowego w B., które według stanu na dzień[...] czerwca 2004 r. wynosiło l 741,00 zł. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w przypadku ich całkowitej nieściagalności. Zaś zgodnie z ust. 3a w uzasadnionych przypadkach mogą być umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na warunkach przewidzianych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141 z 2003 r., poz. 1365). Wprawdzie M. F. pozostaje pod stałą opieką lekarską od [...] r., jednakże stan jego zdrowia nie wykazuje cech choroby przewlekłej, a z analizy przedłożonej dokumentacji lekarskiej wynika, że może on odzyskać zdolność do pracy. Ponadto prowadzona jest wobec niego egzekucja należności za pośrednictwem [...] Urzędu Skarbowego w B. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pełnomocniczkę M. F. – jego matkę, która wniosła o zmianę decyzji i rozpatrzenie wniosku o umorzenie zaległości. W uzasadnieniu położono nacisk na zły stan zdrowia skarżącego, niepozwalający uregulować jego zadłużenia. Pełnomocniczka podniosła, że syn cierpi na [...], która stale się pogłębia, mimo prawie rocznego pobytu w szpitalu. Zobowiązany jest na utrzymaniu matki, podobnie jak drugi syn, [...]. Pełnomocniczka stwierdziła, że nie jest w stanie spłacać zaległości syna, nawet w systemie ratalnym. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych powodów niż zostały w niej podniesione. Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących m. in. ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek. Od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stronie przysługuje prawo wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do Prezesa Zakładu, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w kodeksie postępowania administracyjnego (art. 83 ust. 4 u.s.u.s.). Z przepisu tego wynika więc jednoznacznie, że w przypadku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organem właściwym do jego załatwienia jest Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. W niniejszej spawie natomiast zaskarżona decyzja została wydana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a zatem przez organ niewłaściwy w sprawie. Na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. naruszenie przepisów o właściwości, stanowi wadę decyzji, która skutkuje jej nieważnością. W tej sytuacji i na obecnym etapie postępowania ustosunkowanie się do zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.