III SA/Wa 2435/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Pinkowski (spr.), Asesor WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi E. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia ... czerwca 2006 r. nr ... w przedmiocie odmowy przedłużenia terminu rozliczenia podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia ... czerwca 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. (DIS), po rozpatrzeniu zażalenia E. M., zwanej dalej Skarżącą, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. odmawiające przedłużenia terminu rozliczenia podatkowego z tytułu odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca pismem z dnia ... marca 2006 r. zwróciła się z wnioskiem o przedłużenie terminu rozliczenia podatkowego przychodu uzyskanego z tytułu z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w wysokości ... zł. Skarżąca zbyła lokal w dniu ... marca 2004 r., wówczas też - ponieważ lokal został sprzedany przed upływem pięciu lat od daty jego nabycia - złożyła zobowiązanie, że środki ze sprzedaży przeznaczy na zakup domu mieszkalnego w ciągu dwóch lat. Wyjaśniła ponadto, że powyższą kwotę przekazała za pośrednictwem konkubenta, K. J. jako zaliczkę na kupno domu wraz z działką w N. Jak się okazało później, K. J. oszukał i Skarżącą i jej konkubenta, ponieważ nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości. Postępowanie przeciwko K. J. prowadzą prokuratury w P. oraz W. Wraz z wnioskiem Skarżąca oświadczyła, że jeśli otrzyma akt notarialny, to złoży go w urzędzie, a w razie zwrotu pieniędzy przeznaczy je na zakup mieszkania. Postanowieniem z dnia ... marca 2006 r., wydanym na podstawie art. 163 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej - Op), Naczelnik Urzędu Skarbowego w G. odmówił przedłużenia powyższego terminu. W uzasadnieniu wskazał, iż ustalony w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 z późn. zm. - dalej updof) dwuletni termin na wydatkowanie przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego na cele mieszkaniowe nie podlega przedłużeniu. W zażaleniu Skarżąca ponownie powołała się na fakt przekazania uzyskanego ze sprzedaży mieszkania przychodu K. J., potwierdzony w toku postępowania przed organami policji i prokuratury. Poinformowała o oddaniu sprawy do sądu cywilnego o naprawienie szkody i wyegzekwowanie od K. J. kwoty ... zł. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie, DIS wyjaśnił, że wskazane przez stronę okoliczności nie mogą stanowić przesłanek do zmiany zaskarżonego postanowienia. Stwierdził, iż przepisy art. 162 § l i 2 Op ustalające zasady przywracania terminu, w przypadku jego niedotrzymania, mają zastosowanie do terminów procesowych, co wynika z art. 162 § 4 tej ustawy. Dwuletni termin wymieniony w art. 21 ust. l pkt 21 lit. a) updof jest terminem prawa materialnego, który wyznacza podatnikowi okres do dokonania określonych czynności, aby dzięki temu nabył prawo do ulgi podatkowej. Niedopełnienie tych czynności lub też dokonanie ich po upływie terminu, powoduje obowiązek zapłaty zryczałtowanego podatku. Zgodnie z w/w przepisami termin powyższy nie może być przywrócony. W skardze ... lipca 2006 r. Skarżąca powołała się na materiały dowodowe i okoliczności sprawy, z których wynika, że przychód ze sprzedaży lokalu mieszkalnego przeznaczyła na zakup domu w wymaganym terminie. Wskazała, iż znalazła się w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a zaistniała sytuacja nie powstała z jej winy. Wniosła o pozytywne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę DIS powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej ppsa), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie należy stwierdzić, że odpowiada ono prawu. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a) updof w brzmieniu obowiązującym w chwili dokonania przez Skarżącą sprzedaży lokalu mieszkalnego wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych były przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, lub na nabycie wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowej: prawa do jednorodzinnego domu mieszkalnego, prawa do lokalu mieszkalnego w małym domu mieszkalnym oraz na budowę, rozbudowę albo remont lub modernizację własnego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego. Jak słusznie podkreśliły organy obu instancji, wskazany dwuletni termin nie miał charakteru procesowego, a zatem jego przywrócenie, bądź tez wydłużenie nie było możliwe. Kwestia wykładni art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a updof wielokrotnie była przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Biorąc pod uwagę poglądy wyrażone w uchwale NSA z dnia 17 lutego 1997r. FPS 9/96 (ONSA 1997/2 poz. 53) oraz w wyrokach NSA z dnia 9 kwietnia 1997r. I SA/Ka 1920/95, z dnia 3 grudnia 1999r. I SA/Gd 1692/97 oraz Sądu Najwyższego z dnia 5 czerwca 1997r. III RN 25/97 (OSNAPiUS 1997/23 poz. 455) można przyjąć, że w orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, zgodnie z którym podatnik chcący skorzystać z przewidzianego zwolnienia podatkowego, musi uzyskany ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) updof przychód wydatkować w przewidzianym przez ten przepis terminie na nabycie lokalu lub nieruchomości, nie musi jednak w tym czasie zawrzeć samej umowy kupna. Podobny pogląd wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 23 czerwca 2003r. FPS 1/2003, podkreślając, że zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak to przedstawia skład orzekający, jest zwolnieniem z mocy prawa ("wolne od podatku dochodowego są... ") i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełni on określone przepisami warunki. Warunkami tymi są (...): wydatkowanie przychodu na cele mieszkaniowe i dokonanie tej czynności przed upływem terminu dwuletniego. Spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego. Z powyższej analizy wynika, że podniesione przez Skarżąca okoliczności faktyczne, w szczególności fakt, że była ona ofiarą przestępstwa, nie mogły być wzięte pod uwagę przy ocenie sposobu załatwienia jej wniosku o przedłużenie terminu wskazanego w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit,a) updof. Okoliczności te z pewnością będą musiały być rozważone przez organy podatkowe w chwili ewentualnego orzekania o wysokości zobowiązania Skarżącej w podatku dochodowym od sprzedaży lokalu mieszkalnego. Z tych względów, na podstawie art. 151 ppsa, należało skargę jako niezasadną oddalić. ----------------------- 1